<![CDATA[SIMONE VAN OLST - Blogs]]>Wed, 22 Apr 2026 08:04:37 +0200Weebly<![CDATA[Houding en emotie: hoe een kleine draai in de torso een heel ander verhaal vertelt]]>Wed, 22 Apr 2026 05:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/houding-en-emotie-hoe-een-kleine-draai-in-de-torso-een-heel-ander-verhaal-verteltIn de vijfentwintig jaar dat ik, Simone van Olst, cursisten begeleid in ons atelier aan de Kenauweg in Leiden, heb ik ontdekt dat de meest gestelde vraag niet gaat over hoe je een spier hakt, maar over hoe je die spier laat spreken! Als anatomie-expert is het mijn passie om je te laten inzien dat het menselijk lichaam geen statische verzameling botten is, maar een instrument voor pure emotie.

Een sculptuur kan anatomisch perfect zijn, maar zonder de juiste houding blijft het een koud object. De werkelijke magie ontstaat in de afwijking: in de torsie en in de manier waarop de zwaartekracht trekt aan een lichaam dat gebukt gaat onder verdriet, of juist opveert van vreugde. Deze werkwijze gaan we ook inzetten tijdens de vijfdaagse Anatomische torso masterclass die plaatsvindt op 7, 8, 9, 15 en 16 mei!
De wetenschap van voelen en vormen
Om de relatie tussen houding en emotie echt te doorgronden, duiken we in de fascinerende wereld van embodied cognition. Onderzoek toont aan dat de communicatie tussen onze geest en ons lichaam twee kanten op werkt. Niet alleen bepaalt onze emotie onze houding, maar onze houding beïnvloedt ook ons humeur! Voor een beeldhouwer is dit fundamentele kennis.

​Wanneer je een figuur hakt met een lichte draai in de nekwervels en schouders die naar binnen vallen, creëer je een krachtige neurologische trigger bij de toeschouwer. Dankzij onze spiegelneuronen voelen we de spanning in de steen direct in ons eigen lichaam. Je hakt dus niet zomaar verdriet; je hakt heel specifiek de verkorting van de kleine borstspier (musculus pectoralis minor) en de lichte bolling van de bovenrug (thoracale kyfose). Dat is de kunst van het regisseren van emotie!
De kracht van asymmetrie
In het atelier zien we vaak dat een beeld medisch gezien klopt, maar toch star of zelfs arrogant aanvoelt. Dit komt meestal door een teveel aan symmetrie. In de natuur is volledige symmetrie zeldzaam en wordt het vaak geassocieerd met agressie of paraatheid. Juist de kwetsbaarheid van asymmetrie raakt de toeschouwer. Een minieme verschuiving van de middellijn van de buik (linea alba) of een lichte kanteling van het bekken maakt een beeld direct menselijk en benaderbaar. Het is fantastisch om te zien hoe een paar millimeter aan de zijkant van de heup de hele 'toon' van het marmer kan veranderen van koud naar warm. Een kleine draaiing in de lendenwervels (lumbale wervels) vertelt plotseling een indrukwekkend verhaal van twijfel of juist vastberadenheid.
De biomechanica van onze geschiedenis
Onze emoties zijn diep verankerd in onze evolutie. Bij angst trekken we onbewust onze schouders op — een actie van de monnikskapspier (musculus trapezius) en de schouderbladheffer (levator scapulae) — om onze nek te beschermen. Tegelijkertijd spant de lendenspier (psoas) zich aan, klaar voor actie. Als beeldhouwer vertaal je deze oerreacties naar de steen door bijvoorbeeld de schouderbladen hoger op de ribbenkast te plaatsen. Expertise betekent weten dat emotie in de hele kinetische keten zit. Ik wil dat je leert kijken als een anatoom en voelt als een psycholoog, zodat elke vezel in je beeld bijdraagt aan het verhaal.
De tijdloze dynamiek van contraposto
Een cruciaal concept in de weergave van leven is de torsie of de tegenhouding (contraposto). Dit principe, geperfectioneerd in de klassieke oudheid, brengt marmer tot leven. Door het gewicht naar één been (het standbeen) te verplaatsen terwijl het andere been (het speelbeen) ontspant, ontstaat er een schitterende kettingreactie. Het bekken kantelt, de ruggengraat maakt een corrigerende S-bocht en de schouders kantelen mee om de balans te bewaren. Het contrast tussen de spanning van de middelste bilspier (musculus gluteus medius) aan de ene kant en de zachtheid aan de andere kant wekt de suggestie van beweging. Een stilstaand beeld lijkt hierdoor alsof het elk moment een stap vooruit kan zetten!
Inspiratie uit de kunstgeschiedenis
​Kijk maar eens naar de Laocoön Group, een van de meest dramatische uitingen van pijn uit de oudheid. Hier zie je een uiterste torsie waarbij de ribbenkast maximaal is uitgezet door ademnood. De tussenribspieren (musculi intercostales) tussen de ribben zijn zichtbaar getrokken. Dit staat in schril contrast met de sereniteit van vroege Griekse of boeddhistische beelden, waar de torsie minimaal is en de houding gericht is op innerlijke balans en vrede. Jouw keuze voor de houding is je allerbelangrijkste artistieke statement.
Techniek ontmoet visie
Het vastleggen van een complexe houding is een heerlijke uitdaging voor je ruimtelijk inzicht! Zodra een figuur draait, verschuiven alle anatomische ijkpunten. De middellijn van de buik (linea alba) maakt een parabool en de voorste bekkenpunt (spina iliaca) wordt geaccentueerd door het licht of verdwijnt juist in de schaduw. In het atelier gebruiken we 'anatomische assen' om de weg te vinden. Als de lijnen van de schouders en heupen naar elkaar toe neigen, ontstaat er direct actie en leven. Het is de kunst om de 'houding' van het blok al in de eerste tien procent van je werk te vangen.
De psychologie van de vorm
​Ook de 'openheid' van een houding spreekt boekdelen. Een open houding straalt dominantie uit, terwijl een gesloten houding met opgetrokken knieën direct een gevoel van introversie of bescherming oproept. Soms is een fragment al genoeg om het hele verhaal te vertellen. Het gaat om het vinden van het zwaartepunt. Zelfs bij een extreme houding, waarbij de torso ver overhellen om verlies uit te drukken, zoeken we naar manieren om dit technisch te ondersteunen zonder de emotie te verliezen. De keuze van het materiaal speelt hierbij een grote rol; een fijne, compacte steen laat immers meer gewaagde torsies toe.
De persoonlijkheid in de steen
De ultieme motivatie is om je beelden te laten 'spreken'. Door anatomie te gebruiken als taal, overstijg je het ambacht en word je een ware kunstenaar. Je leert hoe je de spanning in de borst-sleutelbeen-tepelspier (musculus sternocleidomastoideus) gebruikt om verlangen uit te drukken, of hoe rimpelingen over de ribbenkast een diepe zucht suggereren.
Doe het zelf!
Ik nodig je uit om uit je comfortzone te stappen en de imperfectie van emotie toe te laten. Durf die torso te draaien! Tijdens onze vijfdaagse Anatomische torso masterclass werken we met elkaar om deze nuances te vangen. Je zult merken dat je met een hernieuwde passie voor je blok steen staat. Je hakt niet langer een figuur; je hakt een aanwezigheid. De weg naar een beeld met persoonlijkheid loopt via de ruggengraat van de emotie.

​Ben jij klaar om die draai te maken? Ik zie je graag in Leiden om samen de anatomie van het gevoel te vereeuwigen!
]]><![CDATA[De titaan en zijn tempeest: een kritische ochtend bij Musée Rodin]]>Tue, 21 Apr 2026 04:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-titaan-en-zijn-tempeest-een-kritische-ochtend-bij-musee-rodinOp de vroege donderdagochtend, nog voordat de grote stroom toeristen de stad overnam, stonden wij, Alex Sluimer en Simone van Olst, voor de poorten van het Hôtel Biron. Dit achttiende-eeuwse stadspaleis is de plek waar de nalatenschap van Auguste Rodin (1840–1917) wordt bewaard.

​Als beeldhouwers kunnen we Parijs niet bezoeken zonder ons te verhouden tot de man die de moderne sculptuur eigenhandig openbrak. Maar laten we eerlijk zijn: kunst hoeft niet altijd te behagen. Soms is de ontmoeting met een grootmeester vooral een confrontatie met je eigen visie op vorm, vakmanschap en rust.
De wording van een titaan
Rodin was een man van de lange adem. Hij werd geboren in een arm milieu in Parijs en werd tot driemaal toe afgewezen bij de École des Beaux-Arts. Hij leerde het vak in de praktijk als decorateur en assistent, wat zijn enorme technische beheersing verklaart. Het museum zelf is ontstaan uit een unieke deal: Rodin schonk zijn gehele collectie aan de Franse staat, op voorwaarde dat het Hôtel Biron zijn museum zou worden.

Wat veel mensen niet weten, is dat Rodins creatieve centrum eigenlijk net buiten de stad lag, in Meudon. In de Villa des Brillants, zijn voormalige woonhuis en atelier, zie je de ware omvang van zijn productie. Hier ligt hij ook begraven, aan de voet van een exemplaar van 'De Denker'. In Meudon voel je nog sterker hoe hij werkte: omringd door duizenden gipsen modellen en assistenten, in een constante staat van scheppingsdrang die bijna obsessief was.
De verzameldrang: een huis vol schimmen
Rodin was niet alleen een maker, hij was een dwangmatig verzamelaar. Zijn collectie bevat duizenden stukken: van antieke Griekse en Romeinse sculpturen tot Egyptische fragmenten. Deze verzameldrang ontstond uit een diep ontzag voor de klassieke oudheid, maar het groeide uit tot iets groters. Hij omringde zich met deze fragmenten — vaak losse armen, benen of hoofden — en gebruikte ze als directe inspiratie.

Deze obsessie leidde tot zijn innovatie van de 'gefragmenteerde sculptuur'. Rodin was de eerste die een torso zonder ledematen als een voltooid kunstwerk durfde te presenteren. In Meudon bestudeerde hij zijn antieke torso's en besloot dat een lichaam niet 'af' hoeft te zijn om de essentie van beweging te tonen. Dit 'laboratorium van de fragmentatie' verklaart voor ons veel. Hij greep een hand uit een bak en plakte die op een romp waar die oorspronkelijk niet bij hoorde. Dit assembleren was revolutionair, maar het draagt ook bij aan de visuele onrust die ons in Parijs zo bekroop.
De beeldhouwfabriek en de Hellepoort
Wat ons als ambachtslieden ook opvalt, is zijn werkproces. Rodin hakte zelf bijna nooit in marmer; hij was de regisseur van een 'beeldhouwfabriek'. Hij maakte de kleimodellen en liet een leger van assistenten het zware werk doen. Dit verklaart de enorme kwantiteit, maar misschien ook de 'afstand' die wij voelen in de afwerking. Verliest een beeld zijn ziel als de meester zelf de beitel niet heeft vastgehouden? Voor ons, die elke slag in de steen zelf voelen, schuurt dat.

Die gebrekkige maatvoering zie je nergens zo sterk als in de Hellepoort. Rodin werkte hier maar liefst 37 jaar aan en maakte het nooit af. Het was zijn persoonlijke creatieve zwart gat. Elke keer als hij een nieuwe figuur bedacht, plakte hij die erbij. Het resultaat is een chaotische massa van honderden figuren die vechten om aandacht. Het is een dagboek in brons, maar als compositie mist het de discipline van het weglaten.
Chaos versus verstilling
Terwijl we door de zalen van het Hôtel Biron liepen, voelden Alex en ik een groeiende verstikking. Binnen in de kamers van het paleis voelt zijn werk bijna té aanwezig. Buiten in de tuin krijgen de grote groepen, zoals de Burgers van Calais, meer lucht, maar nog steeds is het drama overal. Te veel gezwollen spieren, te veel drama, te veel ruis.

Toch overtuigt hij op de momenten van 'non finito' — waar een gezicht uit een ruw blok marmer verschijnt. Daar zie je de dialoog met de materie. Maar veel van zijn voltooide sculpturen hadden in onze ogen mooier geweest als ze 'minder' waren. Als hij de discipline had gehad om weg te snijden in plaats van toe te voegen.
Kunst als schuurpapier
Ondanks onze kritiek was deze ochtend uiterst waardevol. De confrontatie met Rodin dwingt je om je eigen principes te herijken. Het herinnerde ons eraan dat kunst mag provoceren, zelfs als die provocatie voor ons in de overdaad zit. We verlieten de tuin met een hernieuwd verlangen naar de eenvoud van onze eigen beelden, waar de leegte minstens zo belangrijk is als de vorm.
Praktische informatie voor jouw bezoek aan Parijs
  • Locatie Parijs: Musée Rodin, 77 Rue de Varenne, 75007 Parijs.
  • Locatie Meudon: Musée Rodin Meudon, 19 Avenue Auguste Rodin, 92190 Meudon.
  • Tickets: Reserveer online voor Parijs. Meudon is vaak rustiger en biedt een uniek kijkje in zijn gipsen-archief.
]]><![CDATA[De anatomie van de oneindigheid: wat je werkelijk leert tijdens de Drieknoop masterclass]]>Mon, 20 Apr 2026 06:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-anatomie-van-de-oneindigheid-wat-je-werkelijk-leert-tijdens-de-drieknoop-masterclassWanneer cursisten zich inschrijven voor de driedaagse Drieknoop (Lemniscaat) masterclass, zien we vaak een mengeling van enthousiasme en lichte overmoed. Men denkt: "Ik heb 18 uur de tijd, dat moet lukken." Maar in de afgelopen vijfentwintig jaar in ons atelier aan de Kenauweg in Leiden hebben Alex Sluimer en ik geleerd dat deze drie dagen niet gaan over het afleveren van een gepolijst eindproduct. Dat is fysiek onmogelijk.

Deze masterclass is namelijk een deep-dive in de architectuur van de vorm. Het gaat over het doorgronden van een wiskundig raadsel in drie dimensies. Je leert niet alleen hoe je een steen hakt; je leert hoe je je hersenen herprogrammeert om in tunnels, kruisingen en doorlopende lijnen te denken. Mijn naam is Simone van Olst en in deze blog neem ik je mee door de stappen van dit proces, de technische valkuilen en de filosofie achter het maken van een vorm die geen begin en geen eind heeft.
De mentale blauwdruk: verhoudingen en vrije vorm
De eerste uren van de donderdag gaan niet over de beitel, maar over de passer en het potlood. Een drieknoop die niet gebaseerd is op de juiste wiskundige verhoudingen, zal nooit "lopen". We beginnen met de fundamentele vraag: kies je voor een gelijke knoop, waarbij alle lussen identiek zijn, of ga je voor een vrije, organische variant? Bij een gelijke knoop werk je met de wetten van de symmetrie.
Je verdeelt je blok steen (marmer of albast) in een raster. De verhouding tussen de dikte van de baan en de grootte van de gaten is cruciaal. Als de baan te dik is, oogt de knoop lomp; als hij te dun is, wordt hij structureel onveilig.

Als anatomie-expert kijk ik naar de knoop als een spierstelsel dat onder spanning staat. De lijnen moeten vloeiend zijn, zonder knikken. In het atelier dagen Alex en ik je uit om deze flow te vinden en behoeden we je voor de klassieke valkuil om te vroeg te gaan hakken. Wanneer de tekening op de zijkant van de steen niet overeenkomt met de bovenkant, gaat het namelijk direct mis bij de eerste tunnel. Veel makers denken in het begin nog in losse vlakken, terwijl een drieknoop een topologische lus is: wat aan de bovenkant overgaat, moet aan de onderkant ondergaan. We leren je daarom hoe je met hulplijnen onzichtbare banen dwars door de steen trekt. Je moet de steen als het ware als een röntgenfoto leren zien om de architectuur van de route volledig te doorgronden.
Het strategisch hakken: hoe maak je gebruik van je steen?
Een van de belangrijkste lessen van deze workshop is het verdelen van het proces over de massa. Veel beginners maken de fout om één lus helemaal af te maken voordat ze aan de volgende beginnen. Dat is het recept voor een breuk. De steen verliest namelijk zijn interne stabiliteit zodra je grote gaten boort. We leren je om "om en om" te werken. Je haalt overal een beetje weg, zodat de spanning in de kristalstructuur gelijkmatig verdeeld blijft.

We leren je ook tot waar je kunt gaan. Bij een knoopvorm is er een punt van no return. Als je te veel materiaal weghaalt bij een kruispunt, verzwak je het fundament van de hele sculptuur. We gebruiken hierbij de "wet van de wanddikte". In marmer kun je dunner gaan dan in albast, maar je moet altijd een marge houden voor de trillingen van de beitel. Expertise betekent weten wanneer je de zware hamer moet inruilen voor de fijne rasp. Je leert de steen te 'lezen' op zijn zwakke plekken.
Het gevaar van de breuk (en hoe je erom lacht)
Laten we eerlijk zijn: bij een eerste drieknoop is de kans op een breuk ongeveer 80%. Het is de meest fragiele vorm die er is. Een verkeerde hoek van de beitel, een verborgen ader in de steen, of simpelweg te veel enthousiasme, en pats — daar ligt een lus op de grond. In deze workshop leren we je hoe je hier mee omgaat. Een breuk is namelijk geen mislukking; het is een anatomische les van de steen.

Het hoort er nu eenmaal bij. Het is het moment dat je de limieten van de materie leert kennen. Er is altijd de kans dat de breuk 'schoon' is. Je zou het werk kunnen herstellen met een speciale twee-componentenlijm en steenpoeder, of beter nog: het ontwerp aanpassen zodat de breuk een nieuwe 'ingang' wordt. Dat is de echte vrijheid. Niet de perfectie nastreven, maar de dialoog met de fout aangaan. Soms wordt een gerepareerde knoop of een aangepaste vorm veel spannender dan het oorspronkelijke plan.
Het proces van de meerdere modellen
Na veertien uur in het atelier zul je merken dat je knoop waarschijnlijk niet "perfect" is. De banen zijn misschien niet overal even dik, of de gaten zijn niet symmetrisch. Dat is precies de bedoeling. Deze workshop is bedoeld om het proces te doorgronden. We moedigen je aan om na deze twee dagen thuis of in de wekelijkse lessen (op dinsdag, woensdag of zaterdag) verder te gaan met nieuwe modellen.

Je eerste knoop is je verkenning. Je tweede knoop is je techniek. Je derde knoop is je kunstwerk. Door meerdere modellen te maken, train je je ruimtelijk inzicht tot op een niveau waarop je de vorm kunt dromen. Je leert de "shortcuts" en de gevaren kennen. Elke knoop die je maakt, maakt je een betere waarnemer van de ruimte.
Waarom deze workshop je transformeert
Wat je werkelijk leert aan de Kenauweg is concentratie. Je kunt een drieknoop niet hakken terwijl je met je gedachten bij de boodschappen bent. De vorm dwingt je tot een absolute aanwezigheid in het nu. Het is een vorm van actieve meditatie. Wanneer je met je rasp in die nauwe tunnel van de steen zit, op zoek naar de verbinding met de andere kant, verdwijnt de wereld om je heen. Dat is de passie die Alex en ik na 25 jaar nog steeds voelen voor dit vak.

Expertise is niet alleen weten hoe je moet hakken, maar weten hoe je moet kijken. Tijdens deze donderdag, vrijdag en zaterdag leer je te kijken naar de 'leegte'. Je leert dat de gaten in de knoop net zo belangrijk zijn als de stenen banen. Je leert de 'anatomie van de verbinding' te waarderen. En als je na drie dagen moe maar voldaan naar huis gaat, met een ruwe vorm in je handen (die nog lang niet af is), dan heb je iets gewonnen dat veel kostbaarder is dan een gepolijst beeld: je hebt een nieuw zintuig ontwikkeld.
Mijn persoonlijke gedachte is dat de drieknoop een metafoor is voor het leven zelf. Alles is met elkaar verbonden, we passeren elkaar constant, soms bovenlangs, soms onderlangs, en af en toe breekt er iets. Maar de lijn gaat altijd door. In de steen maken we die verbinding tastbaar.
Zet de volgende stap
Ik wil je motiveren om deze uitdaging aan te gaan. Wees niet bang voor de complexiteit of voor de breuk. De steen is geduldig en wij zijn er om je te begeleiden met al onze kennis en passie. De workshop is de start van een levenslange fascinatie voor de vorm.

Kom op 28, 29 en 30 mei 2026 naar Leiden, pak die steen en begin aan je eigen reis door de oneindigheid tijdens onze Drieknoop (Lemniscaat) masterclass.
]]><![CDATA[De cadans van de kust: waarom wandelen het fundament is van elke sculptuur]]>Thu, 16 Apr 2026 06:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-cadans-van-de-kust-waarom-wandelen-het-fundament-is-van-elke-sculptuurNog voordat de eerste zonnestralen de horizon van de Atlantische Oceaan raken, staan Alex en ik, Simone van Olst, al op de smalle paden van de Côte de Granit Rose. Er hangt op dit uur een bijna gewijde stilte over de kust, een contrast met de woeste kracht die hier overdag kan heersen. Deze plek is magisch, niet alleen door de visuele pracht, maar ook door de diepe historie die in de stenen besloten ligt. Het roze graniet dat je hier ziet, is ruim 300 miljoen jaar geleden ontstaan, diep onder de aardkorst, en is door de eeuwen heen door erosie en tektonische krachten naar de oppervlakte gestuwd.

Wij kiezen er bewust voor om hier in de vroegste ochtendgloren te zijn, wanneer de nevel nog tussen de rotsblokken hangt en de toeristenstroom nog ver weg is. Het is het moment waarop het licht het meest eerlijk is; het strijkt langs de enorme welvingen en onthult details die je later op de dag, in de felle zon, simpelweg mist. In dit blauwe uur lijken de kiezels, die soms wel achttien meter hoog de lucht in steken, tot leven te komen. Het geeft ons de mentale ruimte om ongestoord te kijken naar de pure essentie van vorm en massa, voordat we de eerste lijnen in onze schriftjes zetten.

​
Er is een specifiek ritme dat ontstaat wanneer je de eerste kilometers over de rotsachtige paden van Noord-Bretagne achter de rug hebt. Het is niet alleen het ritme van je voeten op de roze granieten ondergrond, maar ook het ritme van de wind die langs de kustlijn jaagt en de oceaan die onvermoeibaar tegen de rotsen beukt. Voor Alex en mij is dit het moment waarop de wereld buiten ons langzaam vervaagt en de wereld binnenin ons, de wereld van vormen en lijnen, begint te spreken.

Wij zijn geen wandelaars die een doel hebben in de zin van een eindpunt of een recordtijd. Wij wandelen om te oogsten. De Bretonse kust is voor ons een onuitputtelijke bron van inspiratie, maar de manier waarop we die inspiratie gebruiken is allesbehalve letterlijk. Het gaat om het gevoel van de ruimte, de kracht van de elementen en de manier waarop wij die energie vertalen naar onze eigen stenen.
Kilometers vreten voor de innerlijke stilte
Mensen vragen ons wel eens waarom we zo ver moeten reizen om inspiratie op te doen. Kan dat niet gewoon in het atelier aan de Kenauweg? Natuurlijk, in Leiden hebben we alles wat ons hart begeert, maar soms moet je je zintuigen overbelasten om je geest te kunnen legen. Met mijn ADHD is mijn hoofd vaak een bruisende verzameling van ideeën, plannen en observaties. De woeste kust van Bretagne werkt voor mij als een soort reset-knop.

Wanneer Alex en ik daar lopen, verdwijnen de dagelijkse beslommeringen. De ruis van de mails, de planning van de cursussen en de logistiek van de webshop maken plaats voor de pure observatie van massa en ruimte. We lopen kilometers weg, soms urenlang zonder veel te zeggen. Dat hoeft ook niet; we delen dezelfde taal, de taal van de vorm. Het is een meditatieve staat die je alleen bereikt door fysieke inspanning en de overweldigende aanwezigheid van de natuur.
​
Het is in die cadans dat de beste ideeën ontstaan. Niet wanneer je er hard over nadenkt achter een bureau, maar wanneer je lichaam aan het werk is en je geest de vrijheid krijgt om te dwalen. Het is een vorm van 'actief niksdoen' die essentieel is voor elke kunstenaar.
Tekenen wat je voelt, niet wat je ziet
Tijdens zo’n wandeling nemen we vaak de tijd om even te gaan zitten. Niet omdat we moe zijn, maar omdat een bepaalde vorm of een lichtinval ons dwingt om stil te staan. We pakken dan onze schriftjes erbij. Dit zijn geen gladde, perfecte schetsboeken; het zijn mijn 'chaos schriftjes', waarin alles mag en niets moet.

Het belangrijkste advies dat ik aan iedere beginnende beeldhouwer in de masterclass geef, is dit: teken niet wat je ziet, maar teken wat je voelt.

Als ik daar op een rots zit, ga ik niet de textuur van het graniet zitten natekenen of de exacte contouren van een rotsblok overnemen. Dat is het werk van een fotocamera. Ik probeer de spanning vast te leggen. Is het de manier waarop twee vormen tegen elkaar aan leunen? Is het de bocht van een pad die me doet denken aan een ruggengraat?
Deze tekeningen zijn voor niemand anders bedoeld dan voor onszelf. Ze hoeven niet begrijpelijk te zijn voor een buitenstaander. Vaak zijn het niet meer dan een paar krachtige lijnen, een vlek schaduw of een abstracte vorm die de essentie van dat moment vangt. Het zijn ankers voor ons geheugen. Als ik maanden later in het atelier die krabbel terugzie, voel ik weer de wind in Bretagne, ruik ik de zee en weet ik precies welke emotie ik in de steen wil leggen.
De vertaling naar de materie
Hoewel Alex en ik samen deze inspiratie opzuigen, is de manier waarop we het verwerken totaal verschillend. Dat heeft alles te maken met onze expertise en de steensoorten waar we van houden.

Mijn passie voor albast
Ik word vaak getrokken naar albast. Voor mij is die steen de perfecte drager voor de herinnering aan het Bretonse licht. Albast heeft die unieke eigenschap dat het licht absorbeert en weer uitstraalt, bijna zoals de mist die soms over de roze rotsen van de kust kruipt. Wanneer ik werk in albast, zoek ik naar de zachtheid in de harde vorm. Ik gebruik de rondingen van de kiezels die we onderweg zagen, maar ik maak ze vloeiend, bijna vleselijk. In de masterclasses vertel ik vaak dat de steen een ziel heeft; al weet je dat ik dat woord liever vermijd, laten we zeggen dat de steen een innerlijke stem heeft die ik door middel van licht en transparantie probeer te versterken.
Alex en zijn liefde voor serpentijn
Alex werkt op een heel andere manier. Zijn expertise ligt in de kracht en de aardse kwaliteit van bijvoorbeeld serpentijn. Waar ik zoek naar licht, zoekt Alex naar de diepte en de verbondenheid met de grond. In zijn werk zie je vaak de robuustheid van de Bretonse kust terug. De donkere, vaak mysterieuze kleuren van serpentijn lenen zich uitstekend voor de krachtige stapelingen en de zware massa die we op de Côte de Granit Rose zien. Zijn beelden hebben een aanwezigheid die je dwingt om erbij stil te staan, net zoals die enorme blokken graniet je dwingen om je eigen nietigheid te erkennen.
​
Ondanks onze verschillende materialen, vloeien de indrukken van de wandelingen in beide werelden door. We gebruiken elkaars expertise om elkaar uit te dagen. "Zit er genoeg spanning in die negatieve ruimte?" of "Vangt deze lijn de beweging die we daar op die klif zagen?"
De rijkdom van de creatieve databank
Alles wat we onderweg zien en voelen, slaan we op in onze persoonlijke creatieve databank. Dat is iets wat ik iedereen wil meegeven: je hoofd is je belangrijkste gereedschap. Maar die databank moet je wel voeden. Je kunt niet verwachten dat er in het atelier zomaar iets briljants ontstaat als je je ogen niet de kost geeft in de buitenwereld.

Wandelen in de natuur is als het opladen van een batterij. De vormen van de kiezels, de manier waarop water in een poeltje tussen de rotsen blijft staan, de scheuren in het gesteente; het zijn allemaal lessen in compositie en anatomie. Want ja, ook rotsen hebben een anatomie. Ze hebben lagen, spieren van steen en een skelet dat bepaalt hoe ze de tand des tijds doorstaan.
​
In mijn lessen gebruik ik vaak de vergelijking met etens vormen om anatomie begrijpelijk te maken, maar bij de masterclass Schets naar Beeld gaan we een stap verder. Daar leer ik je hoe je die 'onlogische' vormen uit de natuur kunt gebruiken om je eigen handschrift te ontwikkelen. Het gaat erom dat je leert vertrouwen op je eigen waarneming en je eigen gevoel, precies zoals wij dat doen in onze 'chaos schriftjes'.
Van de kust naar de masterclass
De reis van een indruk naar een beeld is een van de mooiste processen die er bestaan. In onze Masterclass Schets naar Beeld van twee zaterdagen, nemen we je mee in dit proces.
  • Het vangen van het gevoel. We gaan niet alleen tekenen, we gaan 'kijken'. We gebruiken je eigen ervaringen en herinneringen als vertrekpunt. Heb je ergens gelopen waar je stil van werd? Wat was de vorm van die stilte? We maken schetsen die niemand hoeft te snappen, behalve jij. We zoeken naar de essentie van jouw idee.
  • Dan gaan we ontdekken in driedimensionale vorm door het maken van studievormen, in verschillende materialen. Ook kijken wat hierbij bij jou past. 
  • De confrontatie met de steen. Hier begint het echte handwerk. We vertalen de vluchtige emotie van de schets naar de weerbarstige realiteit van de steen. Of je nu kiest voor de zachtheid van speksteen of de uitdaging van albast, wij begeleiden je bij elke stap. We leren je hoe je die innerlijke rust van de wandeling vasthoudt terwijl je met de beitel in je hand staat.

Het doel is niet dat je een kopie maakt van de werkelijkheid. Het doel is dat je een beeld maakt dat jouw verhaal vertelt. Dat is de expertise die we in het atelier in Leiden delen. We praten je niet naar de mond; we dagen je uit om dieper te graven, net zoals de zee de grotten in de Bretonse kust heeft uitgegraven.
Afbeelding
Ga naar buiten en kijk
Als je dit leest en je voelt die kriebel om iets te creëren, maar je weet niet waar je moet beginnen: ga wandelen. Laat je telefoon thuis, neem een simpel schriftje mee en een potlood. Kijk naar de wereld om je heen alsof je hem voor het eerst ziet. Let op de stapelingen van stenen, de lijnen van de bomen, de schaduwen op de grond.

En als je die indrukken eenmaal hebt verzameld en je bent klaar om er echt iets mee te doen, dan staan Alex en ik voor je klaar in ons atelier aan de Kenauweg. Samen gaan we op zoek naar de sculptuur die al die tijd al in je hoofd (en in je schriftje) zat te wachten om bevrijd te worden.

Wil jij de stap maken van inspiratie naar een tastbaar beeld?

Boek dan je plek in onze masterclass Schets naar Beeld. Laat ons je helpen om die woeste, prachtige ideeën van jou om te zetten in een kunstwerk waar je trots op kunt zijn. De stenen liggen al op je te wachten.
]]><![CDATA[De opengebroken vorm van Ossip Zadkine]]>Wed, 15 Apr 2026 04:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-opengebroken-vorm-van-ossip-zadkineIn de luwte van de Rue d'Assas, waar de Parijse middagzon lange schaduwen over de kasseien wierp, vonden wij, Alex Sluimer en Simone van Olst, de perfecte afsluiting van onze woensdag: Musée Zadkine. Nadat we eerder die dag al de monumentale kracht van Maillol hadden ervaren, voelde dit museum, wat het voormalige woonhuis en atelier van Ossip Zadkine is, als een intieme omarming. Het is een plek die ‘klein maar fijn’ tekort doet; het is een sacrale ruimte waar de grenzen tussen leven, werk en natuur volledig vervagen.
De geboorte van een kubistisch visionair
Ossip Zadkine (1890–1967), geboren in het Wit-Russische Vitebsk, kwam in 1910 naar Parijs en werd al snel een centrale figuur in de 'École de Paris'. Zijn weg naar het beeldhouwerschap was er een van tomeloze experimenteerdrift. Waar Maillol de rust zocht in de klassieke vorm, zocht Zadkine de dynamiek in de versplintering. Hij was een meester in het kubisme, maar gaf er een geheel eigen, lyrische draai aan.

Voor Zadkine was de boomstam niet louter materiaal, maar een levend wezen. Zijn transformatie tot beeldhouwer was geworteld in een diep respect voor de natuurlijke groei van hout en steen. Hij bewerkte de materie niet alleen, hij dwong het tot een dialoog. Zijn sculpturen lijken van binnenuit open te barsten, waarbij holtes en bollingen elkaar afwisselen om licht en schaduw te vangen. Deze organische benadering van het kubisme spreekt ons als makers enorm aan; het laat zien dat abstractie en emotie hand in hand kunnen gaan.
Een ontmoeting bij de bron
In het oude atelier, gelegen in de verstilde tuin van zijn huis, beleefden Alex en ik een van die zeldzame momenten die je bijblijven. We raakten in een prachtig, diepgaand gesprek over kunst met een van de supposten van het museum. Natuurlijk met onze neuzen dichtbij de beelden, om elke rasp-streek te zien in het beeld, was gelijk duidelijk dat wij daar niet als kijker stonden, maar elke vezel van de werken wilde opnemen. Terwijl de beelden van Zadkine als een zwijgend maar krachtig decor achter ons stonden, spraken we over het zijn van kunstenaar, over onze eigen weg en de weg die Zadkine had afgelegd.
​
De suppoost legde ons heel beeldend uit hoe het atelier; dat nu dienst doet als expositieruimte, er vroeger uitgezien moet hebben: de geur van vers hout, het binnenvallende noorderlicht en de fysieke strijd met de enorme stammen die daar ooit stonden. Het was een gesprek dat de muren van het museum deed vervagen en ons direct verbond met de wereld van de maker.
De dialoog tussen binnen en buiten
Zadkine begreep als geen ander dat een beeld pas echt tot leven komt in relatie tot zijn omgeving. In de tuin staan zijn bronzen beelden tussen de bomen, alsof ze daar uit de grond zijn verrezen. Zijn vermogen om de menselijke figuur open te breken — letterlijk gaten te maken in de borstkas of het gezicht van zijn figuren — sluit naadloos aan bij mijn fascinatie voor transparantie en uitholling in mijn eigen werk, zoals bij de Tussen de getijden-serie. Bij Zadkine zijn die gaten geen tekens van gemis, maar portalen voor het hart en het licht. Het herinnerde me aan mijn eigen proces in het atelier in Leiden: hoe ver durf je te gaan in het weghalen van massa om de innerlijke kracht zichtbaar te maken?
Deze inspiratieweek in Parijs bevestigt voor ons keer op een keer dat expertise niet alleen zit in de techniek van de hand, maar vooral in de scherpte van de blik. Zadkine leerde ons deze middag dat je een vorm moet durven openbreken om zijn ware stem te horen. Een les die ik meeneem naar mijn nieuwe beelden in de Transformatie-serie.
]]><![CDATA[De handen als spiegel: de complexiteit van anatomische fragmenten zonder te verdwalen in de details]]>Tue, 14 Apr 2026 06:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-handen-als-spiegel-de-complexiteit-van-anatomische-fragmenten-zonder-te-verdwalen-in-de-detailsIn ons atelier aan de Kenauweg in Leiden zien we een fascinerende trend. Veel beeldhouwers richten zich bijna alleen op de torso. Men denkt vaak dat het innerlijk van een beeld in de romp of de rug zit, maar ik, Simone van Olst, wil die blik juist wagenwijd openzetten!

​De menselijke anatomie is namelijk zo veel rijker dan alleen de bekkenkam of het sleutelbeen. Juist in de extremiteiten zoals de handen, de voeten of de complexe mechanica van een schouder ligt een enorme expressieve kracht verscholen. Een hand kan teder troosten en een enkelgewricht vertelt ons alles over de zwaartekracht. In dit blog duiken we in de prachtige filosofie van het anatomische fragment en ontdek je waarom het hakken van één enkel lichaamsdeel je vaak veel dichter bij de artistieke waarheid brengt.
De hand als spiegel van de geest
Het idee dat een kunstwerk een compleet lichaam moet zijn is eigenlijk maar een beperkt concept. In de klassieke oudheid werden fragmenten al aanbeden om hun suggestieve kracht! Ik zie een hand dan ook niet als een simpel aanhangsel, maar als een spiegel van de geest. De hand is anatomisch gezien een van de meest wonderlijke onderdelen van ons systeem. Met maar liefst 27 botten en een fijnmazig netwerk van spieren zoals de musculi lumbricales is de hand het instrument waarmee we de wereld letterlijk vormgeven.

​Wanneer je de uitdaging aangaat om alleen een hand te hakken, dwing je jezelf tot een niveau van observatie dat je bij een groot werk snel mist. Je gaat de processus styloideus van de ellepijp echt doorgronden en je ziet de pezen van de extensor digitorum over de handrug dansen. Je ontdekt de architecturale schoonheid van de knokkels op een manier die je blik voorgoed verandert!
De kracht van het kleine
In Het Depot in Wageningen zie je hoe krachtig die focus op het detail kan zijn. Daar staan werken die alleen een fragment van een been of de draaiing van een nek laten zien. Zulke beelden dwingen je om de waarneming te vertragen. Kunstenaars gebruiken de anatomie daar als een taal van abstractie door overbodige informatie weg te laten en de pure essentie over te houden. Dat is precies de passie die ik je in Leiden wil meegeven! Durf te kiezen voor het kleine. Een hand die uit de ruwe steen tevoorschijn komt heeft een poëtische lading die een volledige figuur soms mist. Het roept dat magische gevoel op van het wordingsproces, de beroemde non-finito van Michelangelo.
Het ingenieuze gewelf van de voet
De biomechanica van zo'n fragment is werkelijk spectaculair. Neem nu de voet. Dat is een ingenieus gewelf van 26 botten die samen de mediale en laterale lengtebogen vormen. In de steen is dit een schitterende uitdaging omdat je de suggestie van vering wilt vangen. Een voet is geen dood blok op de grond maar een actieve constructie! Ik leer je hoe je de tendo calcaneus, oftewel de achillespees, inzet als de krachtige verticale as van je sculptuur. Door de spanning op deze pees goed weer te geven vertel je de toeschouwer of een figuur op het punt staat om op te springen.

​Het werken aan een voet alleen geeft je de ruimte om de malleolus tot in de perfectie te modelleren. Wist je bijvoorbeeld dat de binnenste enkelknobbel altijd hoger zit dan de buitenste? Dat zijn de details die je werk naar een professioneel niveau tillen!
Technische meesterschap op de vierkante centimeter
Technisch gezien is fragmentair werken een enorme boost voor je groei als beeldhouwer. Wanneer je een hand hakt uit een prachtig stuk albast kun je volop experimenteren met de transparantie van de steen. Je kunt de vingers zo verfijnd maken dat het licht erdoorheen valt en je bijna de bloedvaten voelt kloppen. Je leert de grenzen van de steen kennen op de vierkante centimeter! We kijken daarbij ook naar de mechanica van de gewrichten. Hoe rolt de radius om de ulna als we de handpalm draaien? Dit proces van pronatie en supinatie is de sleutel tot een dynamische arm. Als je dit fragment begrijpt wordt je torso later automatisch veel levendiger omdat je de ledematen voortaan ziet als verlengstukken van pure energie.
De psychologie van de micro-anatomie
De psychologie van het fragment is bovendien een les in pure focus. Door te kiezen voor een hand of een voet geef je jezelf de rust om de tijd te nemen voor de nuance. Je leert de rimpels over de knokkels waarderen en de manier waarop de huid van de handpalm plooit bij een gebalde vuist. Deze micro anatomie is mijn grote passie! Ik kan uren enthousiast vertellen over de aponeurosis palmaris, oftewel de peesplaat in de handpalm die de vorm dicteert. Meesters zoals Auguste Rodin zagen een losse hand zelfs als een volledig autonoom kunstwerk vol emotie. Ook een schoudergewricht met de interactie tussen de scapula de clavicula en de kop van de humerus is een van de mooiste vormen die de natuur ons heeft gegeven. Je ontdekt een wereld van welvingen wanneer je ziet hoe de musculus deltoideus als een kap over de schouder ligt.
Ruimte voor experiment en emotie
Vaak is een fragment ook de beste manier om een nieuw idee te testen. Heb je een plan voor een beeld dat over troost gaat? Hak dan eerst eens twee handen die in elkaar grijpen. Je zult merken dat je in dat fragment de kern van de emotie veel sneller raakt. Het restmateriaal van grotere projecten is hier perfect voor! Een afgezaagde schijf marmer is de ideale basis voor een voetstudie of een verkenning van de nekwervels.

Tijdens de vijfdaagse Anatomische torso masterclass in mei nemen we uitgebreid de tijd om deze fragmenten tot in de puntjes te bestuderen. We werken met levende modellen en je zult merken dat je zelfvertrouwen enorm groeit wanneer je die zogenaamde moeilijke onderdelen onder controle krijgt. Een hand haken is niet eng als je de logica van de botstructuur begrijpt!
Bouwen van binnen naar buiten
​Ik leer je hoe je de doos van de hand opzet voordat je de vingers definieert. Je bouwt van binnen naar buiten en van het skelet naar de huid. Welke lijn moet je volgen om de enkel diepte te geven? Waar zit het zwaartepunt in een gebalde vuist? Welke raspen uit de Samstone shop werken het best voor de kleine ruimtes tussen de vingers? Het doel is om je vakmanschap naar een niveau te brengen waar je vol vertrouwen elk lichaamsdeel durft aan te pakken. Alles in het lichaam is met elkaar verbonden en juist door het fragment te bestuderen begrijp je de hele keten van beweging.
Een uitnodiging voor meesterschap
Ik nodig je van harte uit om je horizon te verbreden en de torso even te laten rusten. Kijk naar de rest van het lichaam en laat je meeslepen door de schoonheid van het detail! Kom naar ons atelier in Leiden en laten we samen die ene hand of die ene schouder uit de steen bevrijden. Of je nu een beginner bent of een gevorderde die de abstractie zoekt: de Anatomische torso masterclass, dat plaatsvindt op 7 t/m 9, 15 en 16 mei is de plek waar je leert dat het deel vaak groter is dan het geheel.

​Elk gewricht vertelt een verhaal en elke pees is een lijn van kracht. Laten we die verhalen vertellen in marmer en albast. Ik zie je ontzettend graag in mei aan de werktafel waar we de anatomie van het fragment samen tot kunst verheffen. Ben jij klaar om de spiegel van de hand te verkennen?
]]><![CDATA[De ongetemde vrouwen van Musée Maillol]]>Mon, 13 Apr 2026 05:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-ongetemde-vrouwen-van-musee-maillolIn het hart van het 7e arrondissement, verscholen achter een statige gevel aan de Rue de Grenelle, vonden wij, Alex Sluimer en Simone van Olst, een plek die de essentie van de vrouwelijke vorm viert zoals weinig andere musea dat doen: Musée Maillol.

​Terwijl de Parijse maartse zon voorzichtig doorbrak na de regen van de ochtend, stapten Alex en ik een wereld binnen die volledig in het teken staat van rust, volume en de pure kracht van het lichaam. Voor een beeldhouwer is dit geen museumbezoek, maar een pelgrimage naar de bron van de moderne figuratie.
De geboorte van een beeldhouwer: van weefgetouw naar steen
Aristide Maillol (1861–1944) was een kunstenaar die zijn ware roeping pas laat vond, wat zijn verhaal voor ons zo inspirerend maakt. Geboren in Banyuls-sur-Mer, aan de ruige kust van de Pyreneeën, begon hij zijn carrière als schilder en ontwerper van wandtapijten. Het was pas rond zijn veertigste, toen zijn gezichtsvermogen verslechterde en hij het fijne weefwerk moest opgeven, dat hij zich volledig op de beeldhouwkunst stortte.

Zijn pad naar de driedimensionale vorm was er een van radicale vereenvoudiging. Waar zijn tijdgenoot Rodin de nadruk legde op emotionele dramatiek en rusteloze texturen, koos Maillol voor de architectuur van het lichaam. Hij wilde de 'architect van de menselijke vorm' zijn. Hij brak met de academische tradities door terug te keren naar de klassieke eenvoud van de Griekse oudheid, maar dan met een modern hart. Zijn weg naar het meesterschap bewijst dat expertise vaak groeit uit de noodzaak om jezelf opnieuw uit te vinden — een thema dat in ons eigen atelier in Leiden en in mijn Transformatie-serie ook een grote rol speelt.
De kracht van de eigenheid: vrouwenlichamen in hun puurste vorm
Wat Alex en mij direct raakte; en waar we werkelijk gek op zijn, is de manier waarop Maillol vrouwenlichamen vormgeeft. In het museum staan sculpturen die niet proberen te voldoen aan een gemodelleerd of geïdealiseerd schoonheidsideaal. Het zijn lichamen die er simpelweg zijn. Ze stralen een enorme eigenheid en waardigheid uit; ze zijn krachtig, aards en volkomen ongekunsteld.

Maillol had de zeldzame gave om details weg te laten om de essentie te versterken. Je ziet geen overbodige spieren of minutieuze rimpelingen, maar grote, volle volumes die de ruimte opeisen. Er spreekt een prachtige humor uit zijn werk; een subtiele speelsheid in de houdingen die de beelden menselijk en benaderbaar maakt. Het is die puurheid, die weigering om het lichaam te 'versieren', die zo nauw aansluit bij mijn visie op de anatomie. In mijn lessen en in mijn werk, zoals in de Duinvallei-serie, zoek ik ook naar die zachte, omarmende vormen die beschutting bieden en de waarheid van het lijf vieren zonder opsmuk.
Inspiratie en de luwte van het Musée
Het Musée Maillol ademt een sfeer van intimiteit. Terwijl we door de zalen dwaalden, voelden we hoe de beelden van Maillol een dialoog aangaan met de architectuur van het pand. Voor ons was dit een moment van diepe reflectie na de hectiek van de expositie opening bij Marziart. Het zien van zijn grote bronzen en gipsen modellen herinnerde ons aan de noodzaak van rust in het creatieve proces.

Het werk van Maillol voelt als de 'luwte' die ik beschrijf in mijn Tussen de getijden-serie. Het is de stilte na de storm, de acceptatie van de vorm zoals die is. Zijn beelden 'staan' als een huis, onverwoestbaar in hun eenvoud.

​Deze week in Parijs heeft ons opnieuw laten zien dat expertise niet zit in hoe complex je iets kunt maken, maar in hoeveel je durft weg te laten om de essentie van het onderwerp bloot te leggen.
Praktische informatie voor je Parijs-trip
  • Locatie: 59-61 Rue de Grenelle, 75007 Parijs.
  • Sfeer: Een oase van rust in een drukke wijk, perfect om urenlang sculpturen te bestuderen.
  • Tip: Let op de kleinere terracotta ontwerpen; hier zie je de directe hand van de meester in de klei, de kiem van zijn grootste werken.
]]><![CDATA[Giganten van graniet: wat de Côte de Granit Rose ons leert over vorm en negatieve ruimte]]>Thu, 09 Apr 2026 05:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/giganten-van-graniet-wat-de-cote-de-granit-rose-ons-leert-over-vorm-en-negatieve-ruimte​Het is een merkwaardig gezicht als je voor het eerst de kust bij Ploumanac’h oploopt. Je verwacht een strand, misschien wat duinen, maar wat je krijgt is een surrealistisch schouwspel dat door een reus met een voorliefde voor knikkers lijkt te zijn achtergelaten. Hier, aan de Côte de Granit Rose in Noord-Bretagne, liggen kiezels zo groot als flatgebouwen. Roze-oranje kolossen van graniet, door miljoenen jaren van erosie, wind en de beukende Atlantische oceaan gladgestreken tot vormen die bijna vloeibaar lijken.

Voor Alex en mij, Simone van Olst, is dit de plek waar we stil worden. En dat zegt wat, want in ons hoofd staat de creatieve motor eigenlijk nooit stil. Maar de woeste kust van Bretagne dwingt je tot een andere versnelling. Het is een plek waar de natuur al het beeldhouwwerk al voor je heeft gedaan. Het enige wat wij hoeven te doen, is kijken, voelen en de lessen die daar in het zand liggen mee terugnemen naar ons atelier in Leiden.
De overweldigende schaal van de natuur
Als beeldhouwer ben je altijd bezig met volume. Je kijkt naar een ruw stuk marmer of albast en je zoekt naar de massa. In Bretagne wordt die zoektocht op een bijna lachwekkende schaal gepresenteerd. Je staat naast een rotsblok dat zo groot is dat je je een mier voelt. Je hand raakt het koele, korrelige graniet aan en je voelt de geschiedenis van de aarde onder je vingertoppen.

Wat deze kust zo bijzonder maakt voor ons vak, is de manier waarop deze giganten zijn gevormd. Graniet is keihard, maar de tijd is geduldig. De ronde vormen die je ziet, de boules, zijn ontstaan door een proces dat wij in de masterclasses ook vaak bespreken: het weghalen van wat niet nodig is. De natuur heeft de hoeken eraf geschaafd, de scherpe randen weggepolijst met zout water, totdat de essentie van de vorm overbleef.
Wanneer ik daar loop, zie ik geen rotsen; ik zie sculpturen. Ik zie hoe een blok van tienduizend ton op een ander blok rust op een raakvlak dat niet groter is dan een bierviltje. Dat evenwicht, die schijnbare gewichtloosheid van iets dat loodzwaar is, dat is de ultieme inspiratie.
Het geheim van de negatieve ruimte
Maar het belangrijkste wat Bretagne ons leert, zit niet in de steen zelf. Het zit in de lucht eromheen. In de kunst noemen we dit de negatieve ruimte.

Kijk je naar een stapeling van rotsen, dan word je oog vaak getrokken naar de massa. Maar als je als beeldhouwer kijkt, kijk je naar de gaten. De spleten tussen de kolossen waar het felle Bretonse licht doorheen snijdt. De doorkijkjes naar de turquoise zee. Die leegte is net zo bepalend voor het beeld als de steen zelf.

De negatieve ruimte geeft de steen zijn identiteit. Zonder de tussenruimte is een beeld slechts een klomp materie; mét die ruimte wordt het een compositie.

In het atelier zien we vaak dat beginnende beeldhouwers bang zijn voor die negatieve ruimte. Ze zijn bang om te diep te gaan, bang dat de steen breekt of dat het beeld 'te fragiel' wordt. Maar kijk naar de Côte de Granit Rose: daar zie je dat de spannendste momenten zich bevinden waar de stenen elkaar nét niet raken, of waar een diepe inham een schaduw werpt die de kijker uitnodigt om eromheen te lopen.
​
Als je leert kijken naar de vorm van de lucht tussen de stenen, ga je anders beeldhouwen. Je gaat niet meer een "ding" maken, je gaat een ruimte creëren waarin dat ding mag bestaan. Dat is een essentieel verschil in expertise die wij onze cursisten altijd proberen mee te geven.
De cadans van de wandeling
Het wandelen langs deze kust doet iets met je brein. Ik heb ADHD, en normaal gesproken is mijn hoofd een soort flipperkast waar constant vijf ballen tegelijk in het spel zijn. Maar de cadans van het lopen over de ruige paden, gecombineerd met de repetitieve beweging van de golven, brengt een focus die ik nergens anders vind.

Alex en ik kunnen uren lopen zonder veel te zeggen. We verzamelen beelden. In mijn hoofd fungeert dit als een creatieve databank. Ik sla de manier waarop het licht valt op een ronde welving op, of de textuur van een korstmos op het roze steen. Thuis, in mijn 'chaos schriftjes', komen die beelden er weer uit in de vorm van snelle krabbels en schetsen.

​Wandelen is voor een kunstenaar eigenlijk het vooronderzoek. Je traint je oog om verbanden te leggen. Je ziet hoe een lijn van een rots overgaat in de lijn van de horizon. Die continuïteit is wat we zoeken in een goed beeldhouwwerk. Een beeld moet 'kloppen' vanuit elke hoek, en nergens leer je dat beter dan op de kustpaden van Bretagne, waar elke stap een nieuw perspectief biedt op dezelfde rotsformaties.
Van de Franse kust naar de Kenauweg in Leiden
De grote vraag is natuurlijk: hoe vertaal je die overweldigende ervaring naar een steen die op je werkbank in het atelier past? Je kunt die rotsen niet kopiëren, dat zou saai zijn. Je moet de energie ervan vertalen.

Wanneer ik terug ben in Leiden en voor een nieuw blok marmer sta, probeer ik dat gevoel van de Côte de Granit Rose op te roepen. Ik denk aan die balans, aan die gigantische kiezels die achteloos door de zee lijken te zijn neergegooid.
  • Textuur. Soms laat ik een deel van de steen ruw, als een herinnering aan de verweerde huid van de Bretonse kust.
  • Vorm. Ik zoek naar die zachte, bijna vleselijke rondingen die zo typerend zijn voor de erosie daar.
  • Spanning. Ik probeer gaten en holtes te maken die de kijker dwingen om naar de negatieve ruimte te kijken.

In ons atelier delen Alex en ik deze passie. We laten je niet zomaar een poppetje hakken. We dagen je uit om dieper te gaan. We willen dat je de expertise voelt die wij in 25 jaar hebben opgebouwd. We leren je kijken zoals wij daar op die kustpaden kijken: met verwondering en met een technisch oog voor wat de steen aankan.
negatieve ruimte gat in rots
De masterclass Schets naar Beeld
Al deze inspiratie, al die indrukken uit de natuur, hebben we gebundeld in de masterclass Schets naar Beeld. Deze masterclass, verspreid over twee intensieve zaterdagen, is precies bedoeld voor dat proces van 'buiten naar binnen'.

Veel mensen komen het atelier binnen met een vaag idee, of juist met een foto van iets wat ze exact willen nadoen. Wij leren je iets anders. We leren je hoe je je eigen "Bretagne-moment" vertaalt naar een ontwerp.

  1. We gaan aan de slag met je visuele databank. We schetsen, we kijken naar compositie en we focussen op die o zo belangrijke negatieve ruimte. We maken een plan dat niet alleen mooi is, maar ook technisch haalbaar in steen.
  2. We kijken samen naar heel veel kunst, en wat kan je daar van gebruiken voor jouw eigen werken? 
  3. We vertalen de schets naar de materie. Hoe zet je die lijnen over op je blok albast of marmer? Hoe zorg je dat die spanning behouden blijft terwijl je de eerste grote stukken weg hakt?

Het resultaat is niet alleen een beeld, maar een dieper begrip van het vak. Je leert dat een sculptuur een gesprek is tussen jou en de steen, beïnvloed door alles wat je ooit hebt gezien en gevoeld.
Durf de ruimte op te zoeken
Of je nu wandelt langs de Côte de Granit Rose of door het polder- en duinlandschap rond Leiden, de les blijft hetzelfde: de wereld is gevormd met een meesterlijk oog voor balans en ruimte. Als beeldhouwer is het onze taak om die lessen te vangen en te verfijnen.

Ik nodig je uit om uit je comfortzone te stappen. Kijk niet alleen naar de steen die je voor je hebt, maar kijk naar de ruimte die je eromheen kunt creëren. Durf gaten te maken. Durf de massa te onderbreken. Want daar, in de negatieve ruimte, daar begint de kunst pas echt te ademen.

Wil jij ook leren hoe je de kracht van de natuur vertaalt naar een eigen sculptuur?
​
Schrijf je dan in voor onze masterclass Schets naar Beeld. Laat je inspireren door onze ervaringen aan de Bretonse kust en ontdek hoe jij je eigen creatieve databank kunt ontsluiten in ons atelier in Leiden. We werken in kleine groepen, zodat onze expertise en aandacht volledig bij jouw proces liggen.
]]><![CDATA[Kweekvijver van talent: jouw artistieke springplank in het hart van Leiden]]>Wed, 08 Apr 2026 07:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/kweekvijver-van-talent-jouw-artistieke-springplank-in-het-hart-van-leidenBen jij een ambitieuze maker en klaar voor een stage die écht diepgang biedt? Al jaren vormen wij, Simone en Alex, een unieke kweekvijver voor talent in ons atelier in Leiden. Tussen de geur van geslepen steen en het ritme van de beitel bieden wij elk halfjaar plek aan maximaal vier toptalenten die zich volledig willen onderdompelen in kunst, ambacht en professionele praktijk.
Meer dan een stage: een filosofie van mentorschap
Bij ons ben je geen tijdelijke kracht, maar een collega-kunstenaar in wording. Wij geloven in intensief, persoonlijk mentorschap: jij brengt een frisse blik en moderne skills, wij delen onze jarenlange ervaring in beeldhouwen en ondernemerschap. Het is een dynamische wisselwerking waarbij jouw groei centraal staat.
Wat ga je leren en doen?
Je draait volledig mee in de dagelijkse praktijk van een professioneel atelier. Dit betekent dat je aan een breed scala aan projecten werkt en ervaring opdoet in diverse disciplines, zoals:
  • ​Vormgeving en storytelling. Documenteer het volledige processen zoals de Leidse Kunstroute. Je vertaalt de magie van materialen als marmer, albast en speksteen naar krachtige content voor social media en professionele kunstpublicaties.
  • E-commerce en branding. Krijg een uniek kijkje achter de schermen van onze webshop Samstone. Je leert hoe je kunst online positioneert, hoe digitale marketing werkt en hoe je een merk consistent uitdraagt naar een internationaal publiek.
  • Educatie en coaching. In ons atelier draait het ook om het overdragen van kennis. Je krijgt de kans om te leren hoe je workshops en cursussen begeleidt, een essentiële vaardigheid voor elke toekomstige kunstprofessional of docent.
  • Portfolio en meesterschap. Of je nu van het Grafisch Lyceum komt of van een kunstacademie zoals de HKU, WDKA of KABK, je krijgt bij ons de ruimte om je eigen portfolio spectaculair uit te breiden.
Jouw toekomst begint hier
Onze oud-stagiairs vliegen inmiddels uit als succesvolle ontwerpers en exposerende kunstenaars. De impact van hun tijd bij ons is blijvend: zij hebben hun authentieke stem gevonden en de tools gekregen om hun eigen artistieke pad te plaveien.

Ben jij die gemotiveerde student die niet bang is voor een uitdaging en impact wil maken in de kunstwereld? Dan zoeken wij jou!
Kom jij ons team versterken?
Wacht niet langer en zet de volgende stap in jouw artistieke carrière. Bekijk onze actuele stageplekken en solliciteer direct via Stagemarkt. of stuur ons een mailtje!

We kijken ernaar uit om jouw talent te voeden en samen de grenzen van het ambacht te verleggen, en nodigen je graag uit voor een gesprek. Horen we gauw van je?
]]><![CDATA[Het verschil tussen kijken, zien en begrijpen in het atelier]]>Tue, 07 Apr 2026 07:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/het-verschil-tussen-kijken-zien-en-begrijpen-in-het-atelierIn ons atelier aan de Kenauweg in Leiden, waar de geur van versplinterd marmer en de zachte glans van albast de dagelijkse realiteit vormen, hoor ik vaak cursisten zeggen: "Ik kijk naar mijn steen, maar ik weet niet wat ik moet doen." Dit is het startpunt van een fascinerende reis die elke maker moet afleggen. In de beeldhouwkunst maken we namelijk een cruciaal onderscheid tussen drie niveaus van waarneming: kijken, zien en begrijpen.

Hoewel deze termen in het dagelijks spraakgebruik vaak door elkaar worden gehaald, vertegenwoordigen ze in de context van het atelier drie totaal verschillende stadia van artistieke en neurologische verwerking. Om de sprong te maken van een enthousiaste beginner naar een maker met autoriteit, moet je de diepte van deze verschillen doorgronden. Mijn naam is Simone van Olst, welkom bij mijn blog. Deze keer onderzoeken we de academische fundamenten van de visuele perceptie en de artistieke consequenties van een werkelijk 'ziende' blik.
1. Kijken: de passieve registratie (de oculaire input)
Kijken is het meest basale niveau. Het is een biologisch proces waarbij lichtstralen op je retina vallen en door de oogzenuw naar de visuele cortex worden gestuurd. Het is wat de filosoof Martin Heidegger zou omschrijven als het louter 'voorhanden' zijn van objecten. Je registreert dat er een blok steen voor je staat, je ziet de kleur, de omvang en de globale vorm.
Academisch gezien spreken we hier over 'bottom-up processing'. Je hersenen ontvangen ruwe data (pixels, lichtintensiteit, golflengtes) zonder daar direct een diepere betekenis aan te geven. In het atelier is dit de fase waarin je de steen nog als een 'ding' ervaart, een obstakel dat nog geen vorm heeft. Veel makers blijven in deze fase hangen omdat ze overweldigd worden door de materie. Ze kijken naar de buitenkant, maar dringen niet door tot de logica van de steen.

Een niet-traditioneel voorbeeld hiervan is de manier waarop een computer een steen 'kijkt' via een 3D-scan. De computer registreert miljoenen punten (een point cloud), maar heeft geen flauw benul van wat die punten betekenen. Hij 'kijkt' perfect, maar 'ziet' niets. Als maker moet je oppassen dat je niet als een scanner naar je werk kijkt; louter registreren dat een lijn scheef loopt is niet genoeg om hem te verbeteren.
2. Zien: de actieve constructie (de cognitieve interpretatie)
Zien is een fundamenteel andere ervaring. Zien is kijken met een intentie. Het is het moment waarop je hersenen de ruwe data gaan organiseren volgens de principes van de Gestalt-psychologie. Je ziet niet meer alleen een brok steen; je ziet lijnen, volumes, schaduwen en ritmes.

Wanneer je 'ziet', gebruik je 'top-down processing'. Je eerdere ervaringen, je kennis van de anatomie (denk aan de 'baguettes' en 'croissants') en je artistieke voorkeuren kleuren wat je waarneemt. Je begint patronen te herkennen. In plaats van een vlek in de albast zie je een mogelijk lichtkanaal. In plaats van een bult zie je de aanzet van een rugspier.

De rol van de 'saccades'
Neurologisch gezien verandert je oogbeweging. Waar je bij kijken je ogen doelloos laat dwalen, maakt je oog bij zien gerichte sprongen, zogenaamde saccades. Je ogen zoeken de contrastpunten op: de grens tussen licht en donker, de scherpte van een contour. Je hersenen construeren op basis van deze fragmenten een mentaal model.

Artistiek gezien is dit de fase van de 'selectieve blindheid'. Om werkelijk te kunnen zien, moet je leren bepaalde zaken te negeren. Als je een torso maakt, moet je de kleur van de steen even 'vergeten' om de zuivere vorm van de 'mandarijnpartjes' van de borsten te kunnen beoordelen. Zien is dus ook een proces van filtering; je ontdoet de visuele input van ruis om de essentie van de vorm over te houden.
3. Begrijpen: de haptische integratie (de somatische wijsheid)
Begrijpen is het hoogste niveau van waarneming in het atelier. Dit gaat verder dan de ogen; dit is waar de visuele informatie versmelt met je haptische intelligentie en je technische meesterschap. Begrijpen betekent dat je niet alleen ziet wat er staat, maar dat je weet waarom het daar staat en hoe het zich verhoudt tot de rest van de steen.

Dit niveau wordt academisch ondersteund door de theorie van 'embodied cognition'. Je begrijpt de vorm omdat je hem intern 'mee-voelt'. Wanneer je een diepe plooi bij het 'rookworstje' onder de navel begrijpt, voel je de spanning van die plooi in je eigen lichaam. Je begrijpt hoe de massa van de bovenbuik overvloeit in de bekkenrand.
De architectuur van de weerstand
Begrijpen in de steen betekent ook dat je de materiële logica doorgrondt. Je ziet een barst in het marmer en je begrijpt direct wat dit betekent voor de slagkracht die je mag gebruiken. Je ziet de transparantie van de albast en je begrijpt hoe dun de wand moet zijn om de gewenste gloed te bereiken. Dit is geen theoretische kennis, maar een vorm van 'tacit knowledge' (stilzwijgende kennis) die is opgeslagen in je spiergeheugen.

Een niet-traditioneel voorbeeld: denk aan een ervaren scheepsbouwer die naar de romp van een schip kijkt. Hij ziet niet alleen de vorm van het hout; hij begrijpt de druk van het water tegen de boeg. Zo begrijpt een beeldhouwer de 'druk' van de vorm tegen de lucht. Het begrijpen is het moment waarop de inconsistentie (waar we het in de vorige blogs over hadden) een bewuste keuze wordt. Je begrijpt dat die ene ruwe plek nodig is om de rest van het beeld te laten 'ademen'.
4. De transitie: van kijken naar begrijpen aan de bok
​Aan de Kenauweg helpen Alex en ik je om deze overstap te maken. Veel cursisten raken gefrustreerd omdat ze 'kijken' en direct willen 'begrijpen', maar de tussenstap van het 'zien' overslaan.

De 'anatomische filter' methode
Een methode die we gebruiken om het 'zien' te stimuleren, is het benoemen van etensvormen. Door een complexe heuppartij te benoemen als een 'croissant', dwingen we je hersenen om de ruwe data (kijken) te categoriseren in een begrijpelijk volume (zien). Zodra je de croissant 'ziet', kun je gaan 'begrijpen' hoe de draaiing van die croissant de rest van de torso beïnvloedt.

De vertraging als instrument
Om tot begrijpen te komen, is vertraging noodzakelijk. In de psychologie van de waarneming weten we dat snelle beslissingen vaak gebaseerd zijn op vooroordelen (heuristieken). Door je te dwingen om eerst je Handschrift-Dagboek in te vullen of het Haptisch Analyse-Kader te doorlopen, vertragen we je proces. Deze vertraging stelt de hersenen in staat om van de primaire visuele cortex naar de associatiegebieden in de pariëtale kwab te schakelen, waar de werkelijke integratie van vorm en betekenis plaatsvindt.
5. Waarom 'begrijpen' leidt tot meesterschap
De maker die 'begrijpt', werkt niet meer tegen de steen, maar ermee. Je begrijpt dat een breuk (zie ons 'Protocol voor de Breuk') geen technisch falen is, maar een structurele reactie van het materiaal. Omdat je het materiaal begrijpt, kun je de breuk artistiek integreren.

Academisch gezien spreken we hier over de overgang van 'routine expertise' naar 'adaptive expertise'. De routine-expert kan een kunstje (kijken en nadoen). De adaptieve expert begrijpt de onderliggende principes en kan zijn handelen aanpassen aan elke unieke steen. Dit is de reden waarom Alex en ik zo hameren op de diepgang in onze blogs: we willen niet dat je alleen leert hoe je een beitel vasthoudt; we willen dat je de taal van de materie begrijpt.
De open blik in het atelier
Het verschil tussen kijken, zien en begrijpen is het verschil tussen een toeschouwer zijn van je eigen werk en de regisseur worden van de steen. Wanneer je bij ons aan de Kenauweg staat, daag ik je uit om kritisch te zijn op je eigen waarneming. Vraag jezelf af: "Ben ik nu alleen aan het kijken naar deze bult in het marmer, of zie ik de spanning van de vorm? En begrijp ik hoe deze massa zich verhoudt tot de leegte eromheen?"

De weg naar een meesterlijk beeld is de weg naar een meesterlijke blik. De steen onthult zijn geheimen niet aan wie alleen kijkt; hij onthult ze aan wie de moed heeft om te zien en de discipline om te begrijpen. Je handen zijn de instrumenten, maar je waarneming is de gids.
]]>