<![CDATA[SIMONE VAN OLST - Blogs]]>Mon, 20 Jul 2026 12:17:49 +0200Weebly<![CDATA[De kracht van negatieve ruimte]]>Mon, 20 Jul 2026 06:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-kracht-van-negatieve-ruimte​In mijn atelier hebben we het vaak over wat er is. We praten over die prachtige brok Carrara marmer, over de transparantie van een schijf albast, of over de spierbundels die we in de steen willen vangen. Maar de echte magie? Die ontstaat vaak niet in de steen zelf, maar in de gaten die we erin slaan. Vandaag gaan we het hebben over een van de meest ondergewaardeerde, maar krachtigste instrumenten van de beeldhouwer: de negatieve ruimte.

Ik hoor je al denken: "Simone, ik koop toch geen dure steen om hem vervolgens voor de helft weg te hakken?" Nou, eigenlijk wel. Want zonder leegte is er geen vorm. Zonder de ruimte om het beeld heen, is de steen slechts een dood blok materie. Negatieve ruimte is de lucht die je beeld laat ademen. Het is het onzichtbare frame dat de massa betekenis geeft. In dit essay duiken we diep in de psychologie van de leegte, kijken we hoe de grote moderne meesters de lucht temden, en daag ik je uit om de confrontatie met het niets aan te gaan. En geloof me, dit gaat je werk van 'leuk' naar 'onvergetelijk' tillen.
Wat is negatieve ruimte eigenlijk?
​Laten we bij het begin beginnen. In de beeldhouwkunst noemen we de steen zelf de 'positieve vorm'. Dat is de massa, het gewicht, de fysieke aanwezigheid. De negatieve ruimte is alles daar omheen, eronder, en vooral: erdoorheen. Denk aan de ruimte tussen de arm en het lichaam. Denk aan het gat in een donut. Denk aan de holte onder een borst die ik vaak omschrijf als de plek voor de 'mandarijnpartjes'.

Negatieve ruimte is niet 'niets'. Het is een actieve component van je compositie. Als je een hand op je heup zet, creëer je een driehoek van lucht tussen je arm en je zij. Die driehoek is net zo belangrijk voor de kijker als de arm zelf. Waarom? Omdat onze hersenen vormen herkennen door contrast. De leegte tekent de contouren van de massa. Als die leegte saai is, is je beeld saai. Als die leegte spannend is, zindert je hele sculptuur.
Waarom de leegte je beeld beter maakt
Veel beginnende beeldhouwers zijn bang voor de leegte. Ze houden de massa compact, uit angst dat de steen breekt of dat ze 'te veel' weghalen. Het resultaat is vaak een beeld dat zwaar en gesloten oogt. Het 'eist' de ruimte niet op; het trekt zich eruit terug.
​
Door bewust negatieve ruimte te creëren, bereik je drie cruciale dingen.
  1. Licht en schaduw. Negatieve ruimte is een 'lichtvanger'. Een gat in de steen creëert diepe schaduwen en heldere randen. Het geeft je beeld een dramatisch contrast dat met alleen oppervlakte-bewerking nooit lukt.
  2. Dynamiek en beweging. Leegte suggereert actie. Een gesloten vuist is statisch, maar gespreide vingers (met lucht ertussen) vertellen een verhaal van grijpen, loslaten of spanning.
  3. Ruimtelijk inzicht. Het dwingt de toeschouwer om om het beeld heen te lopen. Een gat nodigt uit om erdoorheen te kijken naar de andere kant. Het maakt je beeld 360-graden interessant.
Moderne meesters van het niets
Om te begrijpen hoe krachtig dit werkt, moeten we kijken naar de kunstenaars die de lucht als hun voornaamste materiaal gebruikten.

Henry Moore is natuurlijk de koning van het gat. Voor Moore was het gat in de steen een manier om de voorkant met de achterkant te verbinden. Hij maakte de binnenkant van de steen zichtbaar. Als je naar een Moore kijkt, zie je dat de 'lucht-vormen' net zo zorgvuldig zijn ontworpen als de 'steen-vormen'. Hij gebruikt de leegte om organische landschappen te creëren in het menselijk lichaam.

Een andere grootmeester is Barbara Hepworth. Zij ging nog een stap verder door de binnenkant van haar gaten soms te beschilderen of te polijsten tot een spiegelglans. De negatieve ruimte werd bij haar een venster naar een andere wereld. Ze liet zien dat een gat geen afwezigheid is, maar een brandpunt van energie.
En kijk eens naar de abstracte werken van Eduardo Chillida. Zijn massieve ijzeren en stenen beelden lijken de lucht 'vast te pakken'. Hij creëert ruimtes die aanvoelen als kamers, als schuilplaatsen. Bij Chillida is de negatieve ruimte de hoofdrolspeler; de materie is er alleen om de leegte te definiëren.
Hoe ga je er mee om?
In mijn lessen daag ik je uit om de leegte te ontwerpen. Ga niet zomaar gaten boren, maar denk na over de vorm van de lucht. Hier zijn een paar manieren om met negatieve ruimte te spelen:

1. De 'kijk-erdoorheen' check
Als je aan het hakken bent, buk dan eens en kijk door de holtes van je beeld heen naar de andere kant van het atelier. Wat zie je? Is de vorm van het 'venster' interessant? Als het gat een vormeloze vlek is, moet je de randen van de steen scherper definiëren. De lucht moet een eigen 'silhouet' krijgen.
2. De balans tussen massa en lucht
Soms heb je een massief blok marmer dat 'dood' aanvoelt. Probeer dan eens een 'tunnel' te maken. Niet een recht gat, maar een bochtige gang door de steen heen. Je zult merken dat de weg die het licht aflegt door die tunnel je ruimtelijk inzicht enorm vergroot. Je leert de dikte van de wanden voelen.

3. De 'bijna-aanraking'
Dit is een van de spannendste vormen van negatieve ruimte: twee delen van de steen die elkaar bijna raken. Er ontstaat een soort elektrische spanning in de millimeter lucht tussen de twee vormen. Het dwingt de toeschouwer om met ingehouden adem te kijken: "Gaan ze elkaar raken of niet?" Dit is de ultieme manier om emotie in je werk te leggen.
De angst voor de breuk
Ik weet wat je tegenhoudt. "Simone, als ik die arm losmaak van het lichaam, dan breekt hij af!" En ja, dat risico is er. Maar expertise betekent ook dat je leert hoe je de steen technisch ondersteunt terwijl je de leegte opzoekt. Alex Sluimer is een meester in het adviseren over de 'krachtenleer' van de steen. Hij ziet waar de spanning in de kristallen oploopt en waar je nog net die extra centimeter lucht kunt winnen.
​
En als het dan toch breekt? Dan is dat geen ramp, maar een les. Vaak is een breuk de manier van de steen om te zeggen: "Hier wilde ik eigenlijk niet zijn." Het dwingt je om een nieuwe, vaak veel spannendere negatieve ruimte te creëren die je vooraf nooit had durven plannen.
De psychologie van de leegte
Waarom raakt negatieve ruimte ons zo? Omdat we onbewust onze eigen lichamen projecteren op de sculptuur. We voelen de ruimte onder onze eigen oksels, tussen onze benen, in de holte van onze rug. Een beeld met veel negatieve ruimte voelt 'vrij' en 'licht'. Een compact beeld zonder gaten voelt 'beschermd' of 'zwaar'.

Door te spelen met de lucht, speel je met de emotie van de kijker. Wil je dat je beeld kwetsbaar overkomt? Maak de verbindingen tussen de massa's dun en de tussenruimtes groot. Wil je kracht uitstralen? Houd de massa compact, maar maak diepe insnijdingen die als schaduw-lijnen de spierbundels accentueren.
Een uitnodiging tot experiment
Ik wil dat je bij je volgende project begint met een schets van de lucht. Teken niet het beeld, maar teken de gaten die je wilt maken. Pak een reststukje albast en probeer daar zoveel mogelijk lucht in te vangen. Hoe dun kun je de wanden maken voordat ze transparant worden? Hoe complex kun je de tunnel maken?

Negatieve ruimte is de plek waar jouw creativiteit de vrije loop krijgt. De steen is de beperking, de lucht is de mogelijkheid. Wees niet bang om de steen te 'doorboren'. Wees niet bang voor het niets. Want in dat niets ligt de ware kracht van je sculptuur.

Mijn persoonlijke gedachte is dat we in ons drukke leven vaak vergeten om ruimte te maken voor de leegte. We vullen onze agenda's, onze huizen en onze hoofden tot de nok toe vol. Beeldhouwen leert je de waarde van het weglaten. Het leert je dat minder vaak echt meer is. Als je eenmaal de schoonheid van de negatieve ruimte hebt ontdekt, kijk je nooit meer op dezelfde manier naar een blok steen.

Kom naar het atelier. Laten we samen die roldeur omhoog doen, de lentezon binnenlaten en beginnen met het uithakken van de lucht. De wereld heeft genoeg massa; laten we samen wat ruimte maken.

Ben jij klaar om de confrontatie met de leegte aan te gaan? Pak die beitel en durf het 'niets' vorm te geven. Ik sta naast je om te kijken of je ruimtelijk inzicht de sprong waagt. De steen is geduldig, de lucht is gewillig. Laten we gaan hakken!
Wil jij leren hoe je de leegte inzet om jouw beelden werkelijk te laten ademen? Schrijf je in voor een van onze lessen in Leiden of kom langs aan de Kenauweg voor een strippenkaart-les en laat de expertise van Simone en Alex je helpen om de onzichtbare kracht van jouw werk te onthullen!
]]><![CDATA[Het narratief van de breuk: literatuur en de poëtica van de steen]]>Thu, 16 Jul 2026 05:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/het-narratief-van-de-breuk-literatuur-en-de-poetica-van-de-steenHet is de late avond in het atelier. De zon is allang ondergegaan en de wereld buiten is verstild, maar hier binnen hangt de geconcentreerde energie van een dag hard werken nog in de lucht. Terwijl de beitel rust op de bok, dwaalt mijn hoofd vaak af naar de stapels boeken die mijn nachtkastje en het kantoor sieren.

In het zachte kunstlicht krijgt de steen een andere dimensie. Voor mij is er geen grens tussen de taal van het albast en de taal van het papier. Beeldhouwen is voor mij een vorm van schrijven in drie dimensies. Wanneer ik een ruw stuk albast benader (mijn liefste steen, met zijn transparantie en zachte, bijna vleselijke textuur) zie ik geen statisch object, maar een onvoltooid manuscript. Vandaag onderzoeken we het 'narratief van de breuk' en hoe de principes van de literatuur de weg wijzen naar een sculptuur waar de passie van af spat.
De beeldhouwer als auteur: het ritme van de materie
Een goed boek, zoals het recente meesterwerk Waak over haar van Jean-Baptiste Andrea of de klassieke diepgang in Gezel in Marmer, vertelt een verhaal niet alleen door wat er staat, maar vooral door hoe het er staat. In de literatuur bepaalt de cadans van de woorden de emotionele impact. Korte, afgekapte zinnen creëren spanning; lange, vloeiende alinea’s bieden rust. Aan de bok hanteren we precies hetzelfde instrumentarium. De manier waarop je een beitelspoor zet in het albast, is je handschrift.

Wanneer ik werk aan de welvingen van een beeld, zoek ik naar het ritme. Albast nodigt uit tot een tederheid die marmer soms mist; het materiaal reageert op elke nuance van je aanraking. Een reeks repeterende inkepingen werkt als een alliteratie in een gedicht: het bevestigt een vorm en creëert een visuele hartslag. Maar een sculptuur die alles 'dichtschrijft', die elk detail tot in de finesse uitlegt, verliest haar adem. In de literatuur noemen we dit 'show, don't tell'. De kracht van de suggestie is vele malen groter dan de volledige weergave. Een beeld hoeft niet elk gewricht te tonen om de beweging van een lichaam te vangen; een enkele, trefzekere lijn in de semitransparante steen kan een heel epos vertellen.
Non finito en de witregels van de steen
Een van de meest indrukwekkende technieken in de kunstgeschiedenis is het non finito van Michelangelo. Hoewel hij bekend stond om zijn marmer, is het principe van de 'onvoltooide' slaaf die zich uit de materie worstelt, universeel. In het albast werkt dit principe prachtig: de overgang van het gepolijste, lichtdoorlatende oppervlak naar de rauwe, melkachtige en onbewerkte massa werkt als een witregel in een gedicht. Het is de stilte waarin de lezer — of de toeschouwer — zijn eigen verhaal kan invullen.

Academisch gezien spreken we hier over de semiotiek van de vorm. We geven betekenis aan tekens. Een breuk in het albast is een teken van kwetsbaarheid en vergankelijkheid, maar door de zachte aard van de steen ook van een enorme intimiteit. In moderne narratieve structuren zien we vaak een open einde; de auteur vertrouwt op de intelligentie van de lezer om het verhaal te voltooien. In het atelier leer ik je om diezelfde moed te tonen. Durf een deel van de steen ruw te laten. Durf een lijn te laten doodlopen. Deze 'literaire breuken' sturen de lezer van je sculptuur zonder dat je een woord hoeft te gebruiken. Ze maken het werk gelaagd en mysterieus, precies zoals de beste literatuur dat doet.
De 'chaos schriftjes': de alchemie tussen pen en beitel
Mijn liefde voor het schrijven is onlosmakelijk verbonden met mijn leven aan de bok. Inmiddels heb ik de proefdruk uitgebracht van mijn vijfde boek — een reis die me leidde langs twee boeken over de fascinerende wereld van Boudewijn Büch naar drie boeken over het meesterschap van het beeldhouwen die dit jaar het licht zullen zien. Deze dubbele identiteit van schrijver en beeldhouwer komt fysiek samen in mijn 'chaos schriftjes' methode. In de stilte van de late avond is dit de plek voor introspectie. Hier sla ik de zinnen op die me raken, de metaforen die blijven haken en de reflecties op mijn eigen reis in de steen.

De reis van een tekstuele ingeving naar een haptisch object is een proces van vertaling. Ik schrijf over de weerstand die ik voel, over de keuzes die ik moet maken en over de angst om het fragiele albast te 'vermoorden' met een te harde slag. Door dit op te schrijven, dwing ik mezelf tot een diepere introspectie. Het helpt me om de vorm niet alleen visueel te bepalen, maar ook narratief. Waar gaat dit beeld over? Is het een verhaal van bevrijding of van beklemming? Het schriftje geeft me de vleugels om verder te kijken dan de techniek. Het zorgt ervoor dat mijn sculpturen niet alleen objecten zijn, maar gestolde gedachten die letterlijk en figuurlijk vleugels krijgen door de reflectie van de pen op papier.
Literatuur als spiegel voor de vooruitgang
Boeken zijn voor mij de spiegels waarin ik mijn eigen voortgang als beeldhouwer zie. De literatuur opent mijn blik op de universele strijd van de maker. In Waak over haar zien we hoe de personages vechten om de materie te laten spreken tegen de klippen van de tijd op. Dat geeft me moed wanneer een stuk albast op de bok weigert mee te werken of een verborgen barst vertoont. Het herinnert me eraan dat we allemaal onderdeel zijn van een lange traditie van zoekers, verzamelaars en vertellers.

Het lezen voedt mijn creatieve databank. Het zorgt ervoor dat ik aan de bok niet alleen een mineraal zie, maar ook de poëtica van de breuk. Het leert me dat imperfectie de plek is waar de menselijkheid binnensijpelt. Een beeld dat 'af' is, is vaak dood. Een beeld dat leeft, draagt de littekens van haar ontstaansgeschiedenis met zich mee, precies zoals een goed verhaal de lezer getekend achterlaat.
Jouw verhaal in steen
Mijn persoonlijke sculpturen op simonevanolst.com zijn stuk voor stuk hoofdstukken uit mijn eigen biografie, vaak uitgevoerd in dat prachtige, lichtvretende albast. Ze zijn te koop voor wie een verhaal wil bezitten dat niet in woorden te vangen is. In mijn doorlopende cursussen en tijdens de masterclasses — zoals de 'chaos schriftjes' methode en Schets naar Beeld — leer ik je om je eigen auteur te worden. We gebruiken de literatuur als gids om je eigen 'voorhoede' in de steen te vinden.

De lichten in het atelier gaan bijna uit. Pak je schriftje, pak je hamer, en begin met schrijven. De steen wacht op jouw verhaal.
]]><![CDATA[De blinde vlek van het oog]]>Tue, 14 Jul 2026 05:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-blinde-vlek-van-het-oogJe staat aan de bok, de ruimte om je heen is gevuld met het vertrouwde, ritmische geluid van tikkende beitels en het zachte ritselen van raspen. Je bent al uren bezig met die ene subtiele boog in je blok albast. Je kijkt, je schuift een centimeter op, je schraapt wat stof weg en je kijkt opnieuw. In jouw beleving klopt de lijn nu volkomen. De glooiing loopt vloeiend over in de rest van de massa, de verhoudingen voelen logisch en de ruimtelijke spanning is precies zoals je hem thuis op de bank had uitgedacht. Je bent tevreden. Maar dan loop je naar de andere kant van het atelier, je pakt de grote handspiegel die daar aan de muur hangt, je stapt terug naar je bok en je bekijkt je sculptuur in de reflectie.

Wat er op dat moment gebeurt, voelt bijna als fysieke agressie. In de spiegel staat ineens een volslagen ander beeld. De vloeiende lijn die je net nog bewonderde, blijkt in de reflectie een lelijke, knikkende inzinking te hebben. De verhoudingen rammelen aan alle kanten en de onderkant van de vorm is zo lomp gebleven dat de sculptuur visueel loodzwaar in de sokkel zakt. Je wrijft in je ogen, je kijkt weer rechtstreeks naar de steen en verdomd: ineens zie je de fout daar ook. Hoe is het in vredesnaam mogelijk dat je hier urenlang met je neus bovenop hebt gestaan zonder dit op te merken? Het antwoord is pijnlijk maar fascinerend: je eigen ogen hebben je de afgelopen uren keihard voorgelogen. Of beter gezegd, je brein heeft een loopje met je genomen.

Voor de gevorderde maker is dit een van de meest cruciale lessen in het hele creatieve proces. Succesvol beeldhouwen hangt namelijk voor tachtig procent af van je vermogen om de kramp van je eigen waarneming te doorbreken. Het gaat niet alleen om de ambachtelijke beheersing van je gereedschap, het gaat om het aanleren van een volstrekt nieuwe zintuiglijke discipline. We moeten leren kijken als een beeldhouwer. Om dat echt te begrijpen, moeten we de romantische ideeën over artistieke intuïtie even parkeren en diep in de neurologie duiken. Er is namelijk een vlijmscherpe, wetenschappelijke verklaring voor die plotselinge visuele blindheid aan het hakblok. Your brain is a liar, en de spiegel is het enige instrument dat hard genoeg terugslaat om de waarheid boven tafel te krijgen.
steen kantelen beeldhouwen
Het voorspellende brein en de optische luiheid
​Om te begrijpen waarom je hersenen liegen als je te lang op de vierkante centimeter werkt, moeten we kijken naar hoe ons visuele systeem evolutionair is opgebouwd. We groeien op met het idee dat onze ogen functioneren als een soort passieve videocamera. Het licht valt op je netvlies, de signalen reizen via de oogzenuw naar de visuele cortex achter in je hoofd en daar wordt een perfecte, objectieve live-registratie van de buitenwereld opgebouwd. Neurowetenschappers weten inmiddels dat dit een totale illusie is. De verwerking van visuele informatie kost ons brein namelijk gigantisch veel energie. Als de visuele cortex elke milliseconde alle binnenkomende fotonen vanaf nul zou moeten analyseren en berekenen, zouden onze hersenen onmiddellijk oververhit raken.

​Om die energiezuinigheid te garanderen, maakt ons brein gebruik van een mechanisme dat in de cognitieve psychologie predictive processing, oftewel voorspellende codering, wordt genoemd. De bekende Nederlandse neurowetenschapper Dick Swaab beschrijft in zijn inzichten over de werking van het menselijke brein hoe ons centrale zenuwstelsel continu interne modellen van de werkelijkheid construeert. Je brein kijkt niet primair van buiten naar binnen (bottom-up), maar projecteert zijn eigen verwachtingen van binnen naar buiten (top-down). Je ziet in feite niet wat er daadwerkelijk staat, je ziet de best mogelijke voorspelling die je hersenen hebben gemaakt over wat er zou moeten staan.
Wanneer je als beeldhouwer start met een nieuw project, activeer je direct zo’n krachtig top-down model. Je hebt een concept in je hoofd, een ruimtelijk idee dat is opgeslagen in je creatieve databank. Mijn eigen neurodivergente brein is bijvoorbeeld een constante storm van zulke visuele modellen. Ik sla patronen op uit de permacultuur op de volkstuin, ik absorbeer de industriële structuren van een technofestival en ik neem de ingewikkelde bliklijnen mee van experimentele installaties uit musea. Al die flarden vormen samen een intern architectonisch blauwdruk.

Wanneer je vervolgens voor je blok steen gaat staan, begint je brein dat interne model over de ruwe werkelijkheid van de materie heen te projecteren. Je kijkt naar de steen, maar je hersenen zijn zo enthousiast over je eigen plan dat ze de fysieke afwijkingen, de asymmetrie en de constructiefouten simpelweg wegfilteren om het interne model kloppend te houden. Je kijkt naar je idee, niet naar de realiteit.
De valkuil van de retinale adaptatie
Dit neurologische filter wordt exponentieel sterker naarmate je langer en intensiever op één specifieke plek blijft werken. Dit is het gevaar van de micro-focus, het werken op de vierkante centimeter. Wanneer je uren achter elkaar met je beitel en je rasp op een klein oppervlak van een paar centimeter zit te turen, treedt er een fenomeen op dat neurale adaptatie of habituatie wordt genoemd.

De fotoreceptoren op je netvlies en de neuronen in de primaire visuele cortex (het V1-gebied) reageren extreem sterk op verandering, beweging en contrast. Maar wanneer een visuele prikkel gedurende een lange tijd nagenoeg onveranderd blijft, omdat jij met je neus op dezelfde boog gefocust blijft, beginnen die specifieke zenuwcellen hun vuursnelheid drastisch te verlagen. Ze worden moe, ze raken verzadigd en ze stoppen met het doorgeven van de nuances.

Dit betekent dat je letterlijk blind wordt voor de vorm die onder je handen staat. Omdat de binnenkomende sensorische data (bottom-up) opdroogt door deze retinale vermoeidheid, neemt het voorspellende brein de regie volledig over. Je hersenen vullen de blinde vlekken in met het gecachte, ideale plaatje dat je al uren in je hoofd hebt zitten. Je brein sluit een soort esthetisch compromis met zichzelf: het strijkt de rammelende verhoudingen in je perceptie glad om cognitieve dissonantie te voorkomen.

Je denkt dat je heel geconcentreerd aan het corrigeren bent, maar in werkelijkheid ben je gevangen geraakt in een neurologische echokamer. Je bent je eigen routine aan het valideren. Dit is waarom gevorderde makers zo vaak de mist in gaan bij de afwerking. Ze zien een interessante, ruwe spanning ontstaan en in plaats van uit te zoomen, kruipen ze direct in de verfijning. Ze willen de boel controleren, poetsen en gladmaken, zonder in de gaten te hebben dat de grote vorm in de basis al lang zijn ruimtelijke urgentie heeft verloren.
De spiegel als neurologische sabotage
Hoe breek je door deze hardnekkige biologische blokkade heen? Je kunt namelijk niet simpelweg tegen jezelf zeggen dat je vanaf nu objectiever moet gaan kijken. Je wilskracht is niet sterk genoeg om de automatische energiebesparingsmodus van je visuele cortex te deactiveren. Er is een externe, mechanische schok nodig om het top-down model van je brein met een rotgang omver te blazen. En dat is exact wat de spiegel doet.

Wanneer je de sculptuur bekijkt via de reflectie van een grote spiegel, saboteer je op brute wijze het predictive processing-systeem van je hersenen. Door de horizontale as van het beeld om te draaien, herkent je brein de vorm niet meer als het vertrouwde object waar het al uren een mentaal model van heeft bijgehouden. De visuele configuratie is plotseling compleet nieuw. De aders in het albast lopen ineens de andere kant op, de schaduwen vallen onverwacht en de richting van de lijnen is gespiegeld.

De hersenen proberen het binnenkomende beeld te matchen met het gecachte model, maar die vergelijking faalt jammerlijk. Er ontstaat een gigantisch 'error-signaal' in je neurale netwerk. Dit foutensignaal dwingt de prefrontale cortex om de automatische piloot onmiddellijk uit te schakelen. Je brein kan niet anders dan overschakelen op pure, bottom-up verwerking. Het moet de visuele data noodgedwongen vanaf de basis opnieuw gaan berekenen en analyseren. Het top-down filter ligt in duizend scherven op de grond. De spiegel dwingt je om de sculptuur te zien zoals hij daadwerkelijk in de fysieke ruimte staat: als een rauw, anoniem driedimensionaal object, ontdaan van al je artistieke intenties en romantische projecties.

Ineens zie je die knik in de boog wel. Ineens zie je dat die asymmetrie helemaal niet spannend is, maar gewoon een slappe constructiefout. De spiegel trekt je onbarmhartig uit je comfortzone en confronteert je met de harde realiteit van de massa. Dit is de essentie van kijken als een beeldhouwer. Het is het cultiveren van de trage, objectieve blik die de ruis uit je hoofd elimineert.
De wetten van de ruimtelijke transformatie
De spiegelmethode is geen extraatje, maar een fundament van onze methodiek. Tijdens de lessen houden Alex en ik scherp toezicht. Wanneer je twintig minuten op dezelfde vierkante centimeter schuurt, grijpen we in. We vragen je het gereedschap neer te leggen, afstand te nemen en de spiegel te gebruiken. We praten je niet naar de mond en wijzen je direct op saaie vormen of het ontwijken van lastige compositorische beslissingen. Wij dagen je uit om dwars door de barrière van je eigen perceptie heen te breken.

Naast de spiegel gebruiken we andere neurologische technieken om je voorspellende brein te ontregelen, zoals het constant kantelen van de steen op de bok. Zodra je de steen draait, veranderen de zwaartekracht en de schaduwwerking, waardoor de massa zich opnieuw moet verhouden tot de leegte. Dit dwingt je tot nadenken over de innerlijke monumentaliteit van je beeld. Wij geloven dat een klein sculptuurtje evenveel impact kan maken als een monumentaal werk, mits alle anekdotische franjes zijn weggehaald en de pure, gecomprimeerde kern overblijft. De spiegel is hierbij je ultieme instrument om die universele spanning te toetsen.

Dit proces vraagt om een veilige en stabiele basis, want je kunt je waarneming pas loslaten als je fundament onwrikbaar is. Daarom hanteren we een ijzeren discipline wat betreft houding en veiligheid. Beeldhouwen is een fysieke sport waarbij je vanuit je core werkt en niet vanuit je pols. Je moet stevig op je benen staan en gesloten schoenen dragen, zodat je voeten beschermd zijn bij het verplaatsen van zware steen. Pas vanuit een veilige fysieke houding ontwikkel je de mentale flexibiliteit om de confrontatie met de steen en met jezelf aan te gaan.​
roze steen rasp handschoen
Exposities en de Leidse Kunstroute
Dit diepgaande vormonderzoek, waarbij we de ambachtelijke techniek verbinden met neurologische scherpte en filosofische diepgang, is de rode draad door al onze activiteiten. Voordat het nieuwe seizoen start, vieren we eind september een gigantisch artistiek hoogtepunt. Op 26 en 27 september 2026 transformeren we ons hele atelier tot een monumentale salon tijdens de grote expositie van de Leidse Kunstroute. Dit wordt een waanzinnig evenement waarin we onze eigen expertise tonen en een breed publiek kennis laten maken met ons atelier en de sfeer van het werken bij ons.

De Leidse Kunstroute is voor ons het ideale podium om deze verbinding tussen vakmanschap en autonomie te tonen. Het is een prachtig moment om als atelier deel uit te maken van het bruisende culturele klimaat in de stad. Voor bezoekers biedt het de unieke kans om niet alleen naar afgeronde kunstwerken te kijken, maar ook om de sfeer van ons atelier te proeven en in gesprek te gaan met de (ook jonge!) makers. Het is meer dan een expositie; het is een uitwisseling van visies die de basis legt voor de creatieve energie waar we het hele jaar op voortbouwen.
Het nieuwe seizoen: claim je plek aan de bok
Direct na deze expositie, in de eerste week van oktober 2026, gaan de deuren van onze wekelijkse, doorlopende beeldhouwcursussen weer wagenwijd open. Als buiten de najaarsstormen over de Kenauweg jagen en de winterkou zijn intrede doet, creëren we binnen een warme, bruisende en hyper-gefocuste proeftuin. We werken in deze cursussen met onze beproefde, flexibele strippenkaarten. Dat geeft jou als gevorderde maker de ultieme artistieke vrijheid: je bent niet gebonden aan een rigide schoolsysteem, maar je claimt je plek aan de bok wanneer het past binnen het ritme van jouw eigen creatieve proces en je eigen databank aan ideeën.

Ik moet echter heel helder met je zijn: de doorlopende cursus zit op dit moment al bijna helemaal vol. De avonden op de dinsdag en de woensdag puilen traditioneel snel uit en de plekken voor het nieuwe seizoen zijn dit jaar sneller gegaan dan ooit tevoren. Gelukkig hebben we op een aantal specifieke dagdelen nog wat ruimte kunnen creëren voor makers die de diepte in willen. We hebben op dit moment nog een aantal plekken vrij op de middagen op donderdag en vrijdag, en er zijn nog enkele bokken beschikbaar op de zaterdagochtend en de zaterdagmiddag.

Het is ook zo dat de prijzen verhoogd worden per 1 augustus. Wacht dus niet te lang en zorg dat je deze week je strippenkaart voor het seizoen dat in oktober 2026 start nog snel veiligstelt. Als de resterende plekken op de donderdag-, vrijdag- en zaterdagsessies eenmaal vergeven zijn, sluit de poort onherroepelijk en zetten we de wachtlijst erop. We houden de groepen bewust heel klein om de persoonlijke, vakkundige en uitdagende begeleiding van Alex en mij te kunnen garanderen.

​Laat je visuele cortex je niet langer voor de gek houden in je eentje in je schuurtje. Stap het atelier binnen, pak die grote spiegel, zet je beitel op het albast en leer eindelijk kijken naar wat er werkelijk staat.

Nu ben ik ontzettend benieuwd naar jouw ervaringen met deze neurologische sabotage. Heb jij weleens meegemaakt dat de spiegel je een complete schok bezorgde toen je dacht dat je beeld af was? Hoe dwing jij jezelf om uit te zoomen als je merkt dat je verdwaalt in de details van de vierkante centimeter? Laat hieronder een reactie achter onder deze blog, ik wil jouw visie ontzettend graag horen en samen de discussie voortzetten aan de bok!
]]><![CDATA[De ruis uit de steen - dé uitdaging voor de gevorderde beeldhouwer]]>Thu, 09 Jul 2026 05:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-ruis-uit-de-steen-de-uitdaging-voor-de-gevorderde-beeldhouwerJe herkent het vast wel. Je stapt het atelier binnen, je zet je tas neer, pakt een mok koffie of thee en stroopt je mouwen op. Je hebt een week lang nagedacht over wat je gaat doen. Je hoofd zit ramvol ideeën, ingewikkelde concepten, lijstjes met stappen die je wilt zetten en schetsen die je tot in de puntjes hebt uitgedacht. Misschien heb je thuis op de bank zelfs al een heel stappenplan gemaakt voor dat nieuwe stuk albast dat op je staat te wachten. Je wilt meters maken, je wilt vooruit, je wilt die techniek induiken die je vorige keer net niet helemaal onder de knie kreeg. Er is een enorme bewijsdrang, een honger om te produceren. En toch, als je voor die ruwe brok steen staat, blokkeer je. De massa dwingt je tot stilstand, maar in je hoofd blijft het maar racen.

Dat is precies wat ik bijna elke keer zie gebeuren als we een intensief traject starten. Beeldhouwers komen binnen met een hoofd vol losse eindjes en een gigantische mentale bagage. Ze zijn zo druk bezig met het managen van hun eigen verwachtingen dat ze de steen die voor hen staat niet eens meer écht zien. Ze zien alleen hun eigen plannen. En het mooie is dat er na een paar dagen intensief werken in ons atelier in Leiden steevast iets bijzonders gebeurt. De ruis verdwijnt. Ineens wordt pijnlijk duidelijk wat er nou werkelijk belangrijk is in dat beeld. Welke ideeën er echt de aandacht verdienen en welke zijpaden eigenlijk alleen maar afleiding waren. Die ingewikkelde concepten die thuis zo urgent leken, blijken in de praktijk van het hakken helemaal niet zo dringend te zijn. De steen stript de overbodige ballast er simpelweg vanaf.

Die transformatie is fantastisch om te observeren, elke Zomeracademie opnieuw. Helderheid in je artistieke proces ontstaat namelijk zelden wanneer je nóg harder gaat rennen of wanneer je nog meer plannen op papier zet. Vaak ontstaat die helderheid juist op het moment dat je volledig stopt met rennen. Dat is een les die ik zelf ook telkens weer opnieuw moet leren, want met een hoofd dat van nature altijd aan staat en snel verbanden legt, verlies ik me ook weleens in de chaos van mijn eigen creatieve databank. Mijn hoofd kan een behoorlijke warboel zijn en daarom werk ik altijd met mijn methode van de chaos-schriftjes om die eerste stroom aan ingevingen te vangen. Maar de echte focus, de werkelijke artistieke verdieping, die vind ik pas als ik met mijn voeten in het stof sta en gedwongen word om uit te zoomen. Je hoeft niet altijd sneller te gaan om beter te worden. Soms helpt het veel meer om even een stap achteruit te doen, je gereedschap neer te leggen en simpelweg opnieuw te kijken naar de verhoudingen die voor je staan.
De paradox van de gevorderde maker
Als gevorderde beeldhouwer heb je een enorme voorsprong, maar je draagt ook een onzichtbare rugzak met je mee. Je kent het gereedschap, je weet hoe de grendel valt, je beheerst de basistechnieken en je snapt hoe verschillende steensoorten reageren op je slagen. Je bent allang voorbij het punt dat je zomaar wat in het wilde weg aan het slaan bent. Je weet exact wat je doet wanneer je een beitel op de steen zet. Juist die technische bagage kan een valkuil worden. Wanneer je de techniek volledig beheerst, loop je het risico dat je gaat leunen op je routine. Je gaat beelden maken die je al kunt maken, in plaats van dat je jezelf uitdaagt om op te zoeken wat je nog niet beheerst. Je verbergt je achter een perfect afgewerkte buitenkant, omdat dat veilig is.

De kunstfilosoof en schrijver Adrian Stokes maakte destijds al een scherp onderscheid tussen twee fundamentele benaderingen in de kunst: modelling en carving. Bij modelleren voeg je steeds iets toe, je bouwt een vorm op vanuit het niets, zoals bij klei. Maar echt beeldhouwen in steen is de ultieme vorm van carving. Het is een proces van rigoureuze subtractie. Je bent niet bezig met het toevoegen van details, je bent bezig met het weghalen van alles wat de pure vorm in de weg staat. Veel gevorderde makers benaderen de steen paradoxaal genoeg alsof ze aan het modelleren zijn. Ze willen al hun ideeën, al hun losse plannen en decoratieve elementen op die arme steen plakken. Het resultaat is vaak een beeld dat overvol is, een beeld waarin de spanning ontbreekt omdat de maker niet durfde te kiezen.

Echt autonoom kunstenaarschap vraagt om de moed om die aangeleerde controle los te laten. Het vraagt erom dat je de confrontatie met de materie durft aan te gaan zonder dat de uitkomst al voor honderd procent vaststaat. De Britse beeldhouwer Barbara Hepworth omschreef dit proces ooit heel treffend. Ze gaf aan dat ze tijdens het hakken in directe dialoog stond met de steen en dat de uiteindelijke vorm een samensmelting was van haar eigen intentie en de wetmatigheden van het materiaal zelf. Ze zocht naar de innerlijke monumentaliteit van de vorm, naar de spanning tussen de dichte massa en de holtes die ze erin aanbracht. Een gat in een beeld van Hepworth is geen weggesneden restruimte, het is een actieve kracht die de omringende ruimte naar binnen zuigt. Dat is het niveau waar je als gevorderde beeldhouwer naartoe wilt bewegen. Je wilt geen brave, decoratieve 
objecten maken die alleen maar mooi staan te wezen op een sokkel. Je wilt beelden maken die de ruimte claimen, die wringen, die vragen oproepen en die een onmiskenbare eigen spanning bezitten.

​In ons atelier praten Alex en ik je wat dat betreft nooit naar de mond. We zien snel genoeg wanneer een cursist op de automatische piloot werkt en een trucje herhaalt dat de vorige keer succesvol was. Als een vorm saai is, of als we zien dat je een moeilijke breuklijn probeert te omzeilen door je beeld maar wat kleiner te maken, dan leggen we daar direct de vinger op. Dat doen we niet om je te ontmoedigen, maar juist omdat we geloven dat je pas echt groeit als kunstenaar wanneer je over die drempel van comfort heen stapt. We dagen je uit om die veilige lijn die je al twintig keer hebt gemaakt rigoureus weg te hakken en te kijken wat er gebeurt als je de steen tot het uiterste drijft. Dat vraagt om een professionele mentaliteit en om het vermogen om je eigen ego even opzij te zetten voor het belang van het beeld.
De wetten van de fysieke denksport
Beeldhouwen is in de kern een fysieke denksport. Je bent niet een timmerman die aan het hameren is, je bent een beeldhouwer die aan het hakken is. Dat vraagt om een totaal andere dynamiek en een volkomen andere focus. Elke slag die je geeft heeft consequenties voor de rest van de structuur. Dat betekent dat je met je volle aandacht aanwezig moet zijn in het hier en nu. Je kunt niet aan je boodschappenlijstje denken terwijl je met een vuist en een pointe een taai stuk serpentijn te lijf gaat. De steen straft elke vorm van afwezigheid onmiddellijk af met een ongewenste breuk.

Juist die fysieke intensiteit is het instrument dat de mentale ruis elimineert. In de filosofie wordt dit fenomeen vaak gekoppeld aan het concept van de 'verticale tijd' of Kairos, een term die prachtig is uitgewerkt door de Nederlandse schrijfster en filosofe Joke Hermsen in haar boek Kairos: een nieuwe bevlogenheid. Hermsen beschrijft hoe onze moderne wereld volledig wordt beheerst door Chronos, de kloktijd, de tijd van de strakke agenda’s, de lijstjes, de deadlines en het constante gevoel dat we harder moeten rennen om de tijd bij te houden. Maar de creatieve mens heeft behoefte aan Kairos, het moment waarop de kloktijd wegvalt en je in een stroomversnelling van diepe concentratie en focus terechtkomt. Het is de tijd waarin je de buitenwereld vergeet en waarin er alleen nog maar de interactie is tussen jouw handen, je gereedschap en de materie.

Wanneer je drie dagen lang achter elkaar in het atelier staat tijdens een van onze intensieve academies, dwingen we die Kairos als het ware af. Je stapt uit de dagelijkse routine van rennen en vliegen. De eerste dag is vaak nog een worsteling met Chronos. Mensen moeten landen, ze kijken nog op hun telefoon, ze proberen hun hoofd vol plannen te ordenen. Maar gaandeweg de tweede dag zie je de omslag. De fysieke vermoeidheid begint toe te slaan in de schouders en de armen. En paradoxaal genoeg is dat precies het moment waarop de magie ontstaat. Juist wanneer het lichaam moe wordt, stopt die irritante interne criticus in je hoofd met praten. Je hebt simpelweg de energie niet meer om over elk detail te twijfelen of om drie stappen vooruit te denken. Je stopt met overanalyseren en je begint te handelen vanuit je pure intuïtie. Je gaat grovere beslissingen durven nemen, grotere stukken weghakken en ineens krijgt het beeld de ademruimte en de zeggingskracht waar je al die tijd al naar zocht.

Die fysieke overgave vraagt ook om een veilige en professionele basis in de werkplaats. Je moet stevig in je schoenen staan, letterlijk en figuurlijk. Daarom zijn we in het atelier ook zo streng op de regels: open sandalen zijn absoluut verboden. Het is niet handig en het is simpelweg niet veilig. Als er een zware scherf albast of een massief blok speksteen van de bok valt, wil je dat je voeten beschermd zijn. Je moet je gewicht kunnen verplaatsen, je moet kunnen leunen in je slag en kunnen vertrouwen op je fundament. Beeldhouwen doe je met je hele lijf, vanuit je core, niet alleen vanuit je pols.
De spiegel van het atelier
Het mooie van werken in een professionele atelier omgeving, omringd door andere gevorderde makers, is de collectieve focus die er ontstaat. Het is een volkomen andere dynamiek dan wanneer je in je eentje in je schuurtje of garage staat te zwoegen. Je spiegelt je aan het werk van anderen, je ziet hoe een collega-beeldhouwer een soortgelijke textuurcrisis oplost en je leert van de feedback die wij aan de bok naast je geven. Die kruisbestuiving is ontzettend waardevol voor je artistieke ontwikkeling. Het haalt je uit je eigen bubbel en daagt je uit om met een bredere blik naar je eigen praktijk te kijken.

Als docent zet ik mijn expertise in om je te leren kijken zoals een beeldhouwer kijkt. Dat betekent dat we de vertrouwde patronen moeten doorbreken. Een van de simpelste en meest effectieve methodes die we in het atelier toepassen, is de spiegelmethode. Wanneer je urenlang op een paar centimeter van je steen hebt staan kijken, worden je ogen blind voor de grotere fouten in de compositie. Je hersenen vullen de vorm in zoals jij denkt dat hij is, niet zoals hij er daadwerkelijk staat. Door het beeld om te draaien, het op zijn kop te zetten of het via een grote spiegel te bekijken, dwing je je brein om de vorm compleet opnieuw te interpreteren. Ineens zie je in die reflectie dat die ene boog die je zo vloeiend vond eigenlijk een knik heeft, of dat de onderkant van de vorm veel te zwaar is gebleven waardoor het beeld visueel in de sokkel zakt. Het zijn die kleine, cruciale correcties die het verschil maken tussen een aardig studieobject en een krachtig, autonoom kunstwerk.

Mijn eigen hoofd zit, mede door mijn neurodivigente brein, altijd vol met dit soort visuele dwarsverbanden. Als ik door een museum voor moderne kunst loop, als ik een experimentele driedimensionale installatie zie, of wanneer ik op zondag aan het werk ben in onze volkstuin en zie hoe de structuren van de natuur zich organisch ontwikkelen volgens principes van de permacultuur: alles slaat zich op in mijn hoofd als een bruikbare vormtaal. Die snelle associaties en die enorme visuele databank neem ik mee naar de vloer van het atelier om jou te inspireren. We gaan samen op zoek naar de essentie van jouw vorm. We kijken naar de richting van de aders in het albast, we onderzoeken hoe het licht door de semitransparante delen van de steen speelt en hoe we die eigenschappen kunnen gebruiken om de spanning in het beeld te verhogen.
​
We willen dat je na een paar dagen werken in ons atelier niet alleen naar huis gaat met een voltooid beeld, maar vooral met een scherpere blik en een hernieuwd vertrouwen in je eigen intuïtie. Je leert dat die momenten van stilstand, die momenten dat je het even echt niet meer weet en gefrustreerd naar je steen staat te kijken, geen verloren tijd zijn. Het zijn juist de meest vruchtbare momenten van het hele proces. Het zijn de momenten waarop je uitzoomt, de ruis uit je hoofd filtert en ruimte maakt voor het idee dat echt aandacht verdient. Dat is het geheim van de professionele maker: weten wanneer je moet slaan, maar vooral ook weten wanneer je moet stoppen om opnieuw te kijken.
De overgang naar de herfst: een blik vooruit
De intensiteit van de driedaagse Zomeracademies is uniek. De lange dagen, het felle, heldere licht dat door de hoge ramen van ons atelier valt en de mogelijkheid om deels lekker buiten te kunnen werken, creëren een sfeer van expansie en openheid. Het is de perfecte setting om monumentaal te leren denken en om grote stappen te zetten in je werk. Maar de behoefte aan die artistieke scherpte, aan die momenten van absolute focus in een professionele omgeving, die stopt natuurlijk niet als de zomer voorbij is. Sterker nog, wanneer de seizoenen veranderen, verandert ook de energie in het atelier en dat brengt weer heel nieuwe creatieve kansen met zich mee.

Achter de schermen zijn Alex en ik op dit moment alweer ontzettend druk bezig met de voorbereidingen voor het najaar. De Herfst- en Winteracademies komen namelijk binnenkort online en ik kan je vertellen dat het programma dit jaar intenser en diepgaander wordt dan ooit tevoren. Waar de zomeracademie in het teken staat van het grote gebaar en de expansie, zoeken we in het najaar en de winter juist de verstilling en de diepe concentratie op. De sfeer in het atelier verandert als de dagen korter worden. Het licht wordt diffuser, de schaduwen worden langer en dat dwingt je tot een nog scherpere waarneming van vorm en textuur.

Binnenkort lichten we de sluier volledig op en kun je je inschrijven voor deze felbegeerde najaarstrajecten. Denk aan intensieve meerdaagse sessies waarin we de focus leggen op de absolute essentie van het materiaal, het brute contrast tussen de ruwe, onaangeraakte steenhuid en de zijdezachte, getextureerde oppervlakken die ontstaan door het bewuste gebruik van de rasp. Het werken in een warm, sfeervol en bruisend atelier terwijl buiten de herfststormen tegen de ramen slaan, zorgt voor een ongekende focus waarin je echt meters kunt maken in je hoofd en in je steen. Het is de ultieme manier om de routine die er tijdens de zomergolf stiekem is ingeslopen weer keihard te doorbreken. Houd je mailbox en onze website dus goed in de gaten, want de plekken voor deze specifieke najaarstrajecten zijn traditiegetrouw heel snel vergeven en we houden de groepen bewust klein om de diepgang en de persoonlijke, scherpe begeleiding te kunnen garanderen. Zorg dat je klaarstaat om mee te gaan de diepte in wanneer de herfst begint.
Verdiep je praktijk in ons atelier
Herken je die behoefte om de controle een keer écht los te laten, de lijstjes thuis te laten en puur op basis van je vakkennis en intuïtie met de steen te wedijveren? In ons ruim opgezette beeldhouwatelier in Leiden ondersteunen we je met de expertise die we in vijfentwintig jaar beroepspraktijk hebben opgebouwd. Geen vrijblijvend geklets, maar scherpe, constructieve feedback die je werk echt naar een autonoom niveau tilt.

Of je nu wilt instappen tijdens de allerlaatste beschikbare plekken van onze intensieve driedaagse Zomeracademies, of dat je deze week je agenda alvast wilt vrijmaken voor de komende Herfst- en Winteracademies: de stap naar een krachtiger, spannender beeld begint met de beslissing om de ruis achter je te laten. Maak werk van je talent en zorg dat je erbij bent.
]]><![CDATA[De ruimtelijke resonantie: interieurarchitectuur als sculpturaal kader]]>Tue, 07 Jul 2026 06:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-ruimtelijke-resonantie-interieurarchitectuur-als-sculpturaal-kaderWanneer we in het atelier een sculptuur tot voltooiing brengen, stopt het creatieve proces niet bij de laatste polijstbeurt op de bok. Een beeld is namelijk geen statisch eindstation, maar een beginpunt van een nieuwe dialoog: de interactie met de ruimte waarin het komt te 'wonen'.

Mijn naam is Simone van Olst, welkom bij mijn blog. Deze keer verlaten we de puur anatomische focus en kijken we naar de sculptuur door de bril van de interieurarchitectuur. We onderzoeken hoe principes uit de architectuur, van zichtlijnen tot de manipulatie van de leegte, je kunnen helpen om je werk te zien als een krachtenveld dat de omgeving niet slechts vult, maar fundamenteel transformeert.
De architecturale erfenis: modernisme en de autonome vorm
​Om de ruimtelijke kracht van een sculptuur te begrijpen, moeten we kijken naar de reuzen van het modernisme, zoals Le Corbusier en Mies van der Rohe. Zij radicaliseerden onze blik op de ruimte door de 'vrije plattegrond' (plan libre) te introduceren. Voor hen was een gebouw niet langer een verzameling gesloten kamers, maar een vloeiende ruimte waarin objecten en wanden functioneren als bakens. Mies van der Rohe’s adagium "Less is more" ging niet over schaarste, maar over de precisie van de plaatsing.
​
Wanneer je een abstracte sculptuur met veel 'lucht' en transparantie in een ruimte plaatst, hanteer je in feite dezelfde wetten. Een beeld dat de massa doorbreekt, werkt als een architecturale ingreep. Het kan een kamer 'openen' door zichtlijnen te creëren die voorheen niet bestonden, of het kan een ruimte juist 'stollen' door als een massief ankerpunt de dynamiek te vertragen. In de geest van Le Corbusier’s Modulor zoeken we aan de bok naar een menselijke maat die de verhouding tot de wanden, het licht en de mens die de ruimte betreedt.
Omgevingspsychologie en de kracht van de tussenruimte
Wetenschappelijk gezien wordt de relatie tussen mens en ruimte bestudeerd binnen de omgevingspsychologie. Hoe wij ons voelen in een kamer hangt nauw samen met de 'visuele complexiteit' en de mate van 'perceptuele openheid'. Hier ontmoet de westerse wetenschap de oosterse filosofie van Ma: de kunst van de tussenruimte.
​
Een sculptuur die puur massief is, wordt door ons brein vaak verwerkt als een obstakel, wat bij een teveel aan objecten kan leiden tot een verhoogde cognitieve belasting. Echter, een sculptuur die de leegte omarmt, nodigt het oog uit om door de vorm heen te reizen. Dit verlaagt de visuele druk en verhoogt de focus. In de omgevingspsychologie weten we dat transparantie en doorkijkjes een gevoel van veiligheid en overzicht bieden. Een beeld dat de 'lucht' toelaat, fungeert dus als een therapeutisch instrument in je interieur; het creëert een mentaal adempauze in onze vaak overprikkelde consumptiemaatschappij.
De sokkel als strategisch instrument: de-monumentalisering
Een cruciaal aspect van de ruimtelijke resonantie is de presentatie. In het atelier dagen we de cursisten vaak uit om na te denken over de sokkel. Traditioneel verheft een sokkel het beeld tot een monument, ver weg van de leefwereld van de toeschouwer. Maar in de moderne interieurarchitectuur streven we juist naar integratie.
  • Het ontbreken van de sokkel. Door een beeld direct op de vloer of op een laag meubelstuk te plaatsen, wordt het een 'bewoner' van de ruimte. Het verliest zijn afstandelijke autoriteit. Dit dwingt de kijker om fysiek van perspectief te veranderen, bijvoorbeeld te bukken of eromheen te dwalen, wat de haptische connectie versterkt.
  • De transparante sokkel. Het gebruik van glas of slanke stalen frames als ondersteuning kan de suggestie wekken dat de zware steen zweeft. Dit versterkt de 'lucht' in het ontwerp en sluit aan bij de modernistische wens om de zwaartekracht visueel te tarten.
  • Lichtinval als beitel. Een interieurarchitect kijkt naar de stand van de zon. Een sculptuur moet geplaatst worden daar waar het licht de binnenkant van de openingen kan boetseren. Het licht is de laatste handeling van de beeldhouwer die pas in de woonkamer wordt voltooid.
Bij het ontwerpen zijn architectonische regels niet zomaar een buitenkant, maar de basis waaruit de hele vorm logisch voortvloeit. Architecten zoals Zaha Hadid of Frank Gehry leerden ons dat een gebouw geen statische optelsom van muren hoeft te zijn, maar een vloeibaar systeem van krachten en beweging. Wanneer we deze visie toepassen op een sculptuur, kijken we naar de steen vanuit het concept van 'structurele integriteit versus visuele lichtheid'. Je gebruikt principes zoals cantilevering: het laten overhellen van een massa zonder zichtbare ondersteuning, om de zwaartekracht van de steen te tarten en een gevoel van spanning te creëren dat we ook in de modernistische architectuur vinden.

Door je beeld op te bouwen vanuit zichtlijnen, zie je het niet langer als een massief blok. Je ontwerpt als het ware wanden en openingen. Een gat is dan geen zomaar een gat, maar een 'binnenplaats' in je sculptuur waar licht en lucht doorheen kunnen stromen. Deze architectonische aanpak geeft je beeld een logische opbouw: elke curve heeft een functie. Aan de bok ben je eigenlijk een bouwmeester in het klein. Door te spelen met ritme en licht, krijgt je beeld een eigen kracht die de ruimte om zich heen naar zijn hand zet.​
De meubilering van de geest: introspectie en 'chaos schriftjes'
De verbinding tussen de fysieke ruimte van je huis en de mentale ruimte van je brein is waar mijn 'chaos schriftjes' methode essentieel wordt. Voordat een beeld zijn definitieve plek krijgt, vindt de dialoog plaats in je schriftje. Hier maak je de 'schetsen van de ruimte'. Je analyseert niet alleen de vorm van de steen, maar ook de echo die je wilt dat het beeld achterlaat in je leven. Is het een beeld dat je moet herinneren aan rust (transparantie, horizontale lijnen) of aan actie (verticaliteit, scherpe hoeken)?

Door je sculptuur te zien als onderdeel van de 'meubilering van je geest', maak je beslissingen aan de bok veel bewuster. Je hakt niet zomaar een gat; je ontwerpt een venster naar je eigen innerlijke stilte. Dit is geen zweverig concept, maar een diepgaande artistieke expertise die je leert om controle en overgave in balans te brengen.
beelden steen sokkel donker
Jouw ruimte, jouw beeldhouwwerk
Op simonevanolst.com vind je mijn persoonlijke sculpturen die stuk voor stuk zijn ontworpen met deze ruimtelijke resonantie in gedachten. Ze zijn niet bedoeld om een kamer te vullen, maar om deze te verheffen. In mijn doorlopende cursussen en de masterclass Schets naar Beeld leer ik je hoe je deze architecturale blik kunt integreren in je eigen praktijk. We kijken samen hoe jouw structuren de lucht kunnen omarmen.

Kom naar het atelier. Stap achter je bok, kijk naar de ruimte om je heen en maak een beeld dat écht indruk maakt.​
]]><![CDATA[De mythe van het talent: waarom je geen 'ervaring' nodig hebt om met een glanzend beeld naar huis te gaan]]>Thu, 02 Jul 2026 05:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-mythe-van-het-talent-waarom-je-geen-ervaring-nodig-hebt-om-met-een-glanzend-beeld-naar-huis-te-gaanHet is de meest gehoorde zin bij binnenkomst op een zaterdagochtend: "Ik heb echt twee linkerhanden hoor, dus verwacht er maar niet te veel van." Mensen zeggen het vaak met een verontschuldigende lach, als een soort schild tegen de angst om te falen. We zijn in onze maatschappij zo gewend geraakt aan het labelen van vaardigheden: je bent 'creatief' of je bent het niet. Je hebt 'talent' of je hebt het niet.

Ik zal je een geheimpje verklappen dat we in ons atelier wel durven te delen: talent is een mythe. Tenminste, de vorm van talent waar de meeste mensen op wachten voordat ze iets nieuws durven te proberen. Wat wij in ons atelier zien, is dat 'talent' vaak niets anders is dan de bereidheid om te kijken, de durf om een eerste kras te zetten en de juiste begeleiding om die kras te laten groeien naar een vorm.

In onze Zaterdagworkshops bewijzen we wekelijks het tegendeel van de 'twee linkerhanden'-theorie. Je hebt geen ervaring nodig. Je hoeft niet te weten hoe een rasp werkt of hoe de structuur van een steen in elkaar zit. Dat weten wij namelijk voor je. Alex, ik en ons team zijn er om jou wonderen te laten verrichten in je eigen steen.
Geen kantoor, maar een warm huis
Vergeet de sfeer van een kantoor of een anoniem cursuscentrum. Bij ons vind je geen koffieautomaat waar je op een knopje drukt voor een plastic bekertje slappe bonen. Wij zijn een plek van handwerk en dat begint al bij de ontvangst.
​
Terwijl jij je eerste steen uitzoekt, wordt de verse koffie en thee ingeschonken en staat er iets lekkers voor je klaar. Het is die persoonlijke aandacht die de toon zet voor de rest van de dag. Alles is bij ons handwerk en dat voel je. Van de zorgvuldig bereide lunch tot de manier waarop we je begeleiden bij je sculptuur: het is menselijk, warm en persoonlijk van begin tot eind. Die zorg uit de keuken zorgt ervoor dat jij je volledig kunt concentreren op wat er op je bok gebeurt.
De expertise achter jouw wonder
Waarom durf ik zo stellig te beweren dat iedereen met een prachtig, glanzend beeld naar huis gaat? Omdat wij ons vak door en door kennen. Beeldhouwen is voor ons geen hobby; het is onze missie. Alex en ik runnen dit atelier in Leiden al bijna een kwart eeuw samen. Die expertise spat van de muren af, niet omdat we zo prat gaan op titels, maar omdat we de taal van de steen spreken.

Mijn persoonlijke 'superkracht' is mijn brein. Mijn hoofd werkt als een enorme creatieve databank waarin ik razendsnel verbanden leg en patronen zie. Waar jij misschien alleen een logge speksteen of een dof stuk albast ziet, zie ik al drie verschillende curves die erin verborgen liggen. Ik help je om die vormen te ontdekken voordat je zelf doorhebt dat je ze aan het maken bent. Alex vult dit aan met zijn diepe technische kennis. Hij weet precies welke vijl je moet pakken als de steen even tegenstribbelt en hoe je die ene lastige hoek tóch vloeiend krijgt.
Samen vormen we een veilig vangnet. We laten je niet verdrinken in de mogelijkheden, maar we navigeren je door het proces. Het resultaat? Een gevoel van verbazing bij jezelf. Het moment dat je aan het eind van de middag je beeld in de was zet en de kleuren diep en glanzend naar boven komen, is onbetaalbaar. Die blik van bewondering voor je eigen kunnen is waar wij het voor doen.
Waar de buitenwereld even niet telt
Een zaterdag bij ons is meer dan een dagje beeldhouwen. Het is het betreden van een bubbel. Zodra je de drempel overstapt, verandert de frequentie. De ruis van de buitenwereld, de zorgen over je werk en de eindeloze notificaties op je telefoon vallen weg.
We creëren een tijdelijke micro-samenleving waarin we allemaal in hetzelfde schuitje zitten. We zitten in dezelfde stofwolk, we maken dezelfde ontdekkingsreis en we delen dezelfde verwondering. In ons atelier praten we over alles wat het leven kleur geeft. We praten over de laatste tentoonstellingen in musea, over experimentele kunstvormen die ons inspireren en over de grote en kleine verhalen uit jouw en ons leven.

Bij ons ben je geen nummer of een anonieme cursist. Je bent een medemaker. We delen onze passie voor kunst en het leven terwijl de raspen over de steen glijden. Het is een veilige bedding waarin plezier de boventoon voert. Niets moet, alles mag ontdekt worden. Die verbinding met elkaar, terwijl je ondertussen met je handen iets tastbaars maakt, zorgt voor een diepe vorm van ontspanning die je met een standaard vrijetijdsbesteding niet bereikt.
Beeldhouwen in de zon
We hebben het geluk dat we een plek hebben waar we de vrijheid hebben om de ruimte te pakken. Zodra de zon zich laat zien en de temperatuur het toelaat, verplaatsen we het hele atelier naar buiten. Er is weinig dat zo bevrijdend werkt als beeldhouwen in de frisse lucht.

Het hele proces; van het uitzoeken van je eerste steen tot de uitgebreide lunch en de afsluitende borrel, vindt dan buiten plaats. Het witte stof van het albast of het kleurrijke poeder van de speksteen waait weg met de wind, terwijl jij met je gezicht in de zon de curves van je beeld perfectioneert. Het buitenwerken versterkt het gevoel van de bubbel; we creëren ons eigen eiland van creativiteit midden in de stad.
De gastronomische verwennerij
Je kunt niet scheppen op een lege maag, en zeker niet als je de hele dag fysiek bezig bent. Onze stagiaires en medewerkers bereiden een uitgebreide, gezonde lunch waar we echt de tijd voor nemen. We dekken de tafel met zorg; het is het moment waarop de focus even verschuift van de steen naar de mens naast je. En aan het eind van de dag, als de beelden glanzen en de handen moe maar voldaan zijn, sluiten we af met een gezellige borrel. Het is het vieren van de overwinning op de materie en op je eigen twijfel.
Waarom je niet moet wachten
Onze Zaterdagworkshops zijn populair, en dat is niet voor niets. Omdat we de groepen klein houden om de kwaliteit en de persoonlijke aandacht van Alex en mij te garanderen, zitten we vaak snel vol. Het is een ervaring die je jezelf moet gunnen, maar waarvoor je wel op tijd moet boeken.

Het is ook de ideale dag om samen te beleven. We zien vaak vriendengroepen, moeders en dochters, of families die samen een dag in de bubbel willen doorbrengen. Het is een gedeelde herinnering die letterlijk in steen gelegd wordt. Je hebt na afloop niet alleen een beeld voor op je kast, maar ook een ervaring die je weer even creatief wakker schudt.

Je hebt geen 'talent' nodig om te beginnen. Je hebt alleen de nieuwsgierigheid nodig om de eerste stap te zetten. Wij zorgen voor de rest. Wij zorgen voor de verbazing dat je meer kunt dan je dacht. Wij zorgen voor de bewondering van je omgeving als je je beeld laat zien. En bovenal zorgt ons hele team voor een dag vol plezier waarin je weer even helemaal mag spelen.
Van de zaterdag naar een nieuwe passie
Veel mensen ontdekken op zo'n zaterdag dat die twee linkerhanden eigenlijk heel goed kunnen samenwerken als ze eenmaal een rasp vasthouden. De rust die over je heen valt als je met steen bezig bent, is verslavend. Omdat we weten dat de drempel om daarna vaker te komen soms hoog lijkt, maken we die op de dag zelf heel laag.
​
Ben je na de Zaterdagworkshop gegrepen door het beeldhouwvirus? Dan hebben we een speciaal aanbod voor je om je ontdekkingsreis voort te zetten in onze reguliere lessen.
De strippenkaart met korting
Alleen op de dag van de workshop kun je met een aantrekkelijke korting een strippenkaart aanschaffen. Deze kaart kun je gebruiken om flexibel aan te sluiten bij onze lessen op de momenten die jou uitkomen. Of je nu een avondmens bent of liever overdag werkt, aan de bok is altijd plek voor jouw volgende project.

Je kunt je strippen inzetten op:
  • Dinsdagavond: 19.30 – 22.00 uur
  • Woensdagavond: 19.30 – 22.00 uur
  • Donderdag: ochtend 10.00 – 12.30 of middag 13.30 – 16.00 uur
  • Vrijdag: ochtend 10.00 – 12.30 of middag 13.30 – 16.00 uur
  • Zaterdag: ochtend 10.00 – 12.30 of middag 13.30 – 16.00 uur

​Let op: De korting geldt bij de aanschaf van een strippenkaart vanaf 12 strippen. Eén lesblok staat gelijk aan één strip. Het is de perfecte manier om van die eenmalige zaterdagervaring een structurele bron van ontspanning en creativiteit te maken. Onder de persoonlijke begeleiding van Alex, mij en ons team kun je in je eigen tempo nieuwe steensoorten ontdekken.
Ben je klaar om de mythe van het talent achter je te laten en jezelf te verbazen? De stenen liggen klaar, de lunch wordt met liefde voorbereid en de bubbel wacht op je komst op de Kenauweg.

Geloof in je eigen wonder: Bekijk de data en boek je zaterdagworkshop!

Laten we samen die twee linkerhanden aan het werk zetten. Tot snel in het atelier!
]]><![CDATA[Gluren bij de buren: waarom een atelier zoveel meer is dan een werkplek]]>Mon, 29 Jun 2026 22:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/gluren-bij-de-buren-waarom-een-atelier-zoveel-meer-is-dan-een-werkplekSoms koop je een boek puur op het eerste gezicht, een soort blikseminslag in de museum boekwinkel van het H'ART museum in Amsterdam. Dat overkwam me onlangs bij Studios of their own van Alex Johnson. Ik geef het eerlijk toe: ik hoefde de flaptekst niet eens te lezen. Die cover was genoeg. Er staat namelijk een prachtige, bijna dromerige illustratie op van de tuin van Barbara Hepworth in St. Ives. Voor een beeldhouwer zoals ik is die plek zoiets als een bedevaartsoord. Die tuin, waar haar monumentale bronzen en stenen beelden tussen de subtropische planten staan, ademt alles waar wij aan de Kenauweg ook naar streven: de symbiose tussen kunst en natuur.

Hoewel de kasten in mijn kantoor in Leiden al aardig doorbuigen, móést dit exemplaar erbij. En wat bleek? Het is niet alleen een plaatjesboek. Het is een fantastisch 'tussendoor-leesboek' dat je meeneemt over de drempel van de meest legendarische ateliers ter wereld. Het beantwoordt de vraag waar wij als makers altijd nieuwsgierig naar zijn: in wat voor omgeving ontstaat die magie eigenlijk?
Het atelier als spiegel van de maker
Wat Alex Johnson in dit boek doet, is de werkplek analyseren als een verlengstuk van de kunstenaar zelf. Voor ons is dat ontzettend herkenbaar. Ons atelier is een afspiegeling van de samenwerking tussen Alex en mij; een mix van technische precisie (de slijpmachines en bokken) en creatieve chaos (mijn kantoor vol boeken en schetsen).
​
Johnson laat zien dat een atelier nooit 'zomaar' een kamer is. Het is een universum op zich. Of het nu de minimalistische studio van een abstract schilder is of de overvolle, stoffige werkplaats van een klassiek beeldhouwer, de ruimte dicteert hoe je denkt en hoe je hakt. Het boek is ingedeeld in verschillende soorten ruimtes: van 'The Sanctuary' (het heiligdom) tot 'The Laboratory' (het experimentele lab). Het nodigt je uit om eens met andere ogen naar je eigen werkplek te kijken, of dat nu een hoekje in de schuur is of een vaste bok bij ons in Leiden.
Barbara Hepworth: de koningin van de beeldhouwtuin
Omdat zij op de cover staat, moeten we het over haar hebben. Barbara Hepworth is voor mij een enorme inspiratiebron. Waarom? Omdat zij als een van de eersten de negatieve ruimte werkelijk begreep. In het boek krijg je een prachtig kijkje in haar Trewyn Studio in Cornwall.

Hepworth werkte het liefst buiten. Ze wilde dat haar beelden werden omarmd door de wind, de regen en de zon. In de illustraties en beschrijvingen voel je de relatie tussen de harde steen en de zachte bladeren. Voor ons is dat een mooie les. We zetten de roldeur niet alleen open voor het licht, maar ook om de buitenwereld naar binnen te halen. Hepworth leert ons dat een sculptuur pas echt leeft als het reageert op zijn omgeving. Wanneer je haar atelier in dit boek 'bezoekt', begrijp je opeens waarom haar vormen zo organisch zijn; ze zijn letterlijk gegroeid tussen de varens en de rotsen.
bladzijde over barbara hepworth
Wat wij als beeldhouwers leren van deze 'ruimtes'
Hoewel het boek veel verschillende disciplines behandelt, zijn er drie lessen die er voor ons als mensen van de steen uitspringen.

1. De waarde van de rommel (en de orde)
Johnson beschrijft het atelier van Francis Bacon — een legendarische puinhoop — naast de hypergeordende studio's van anderen. Het herinnert me aan onze 'chaos schriftjes'. Je hebt een plek nodig waar je mag knoeien, waar splinters marmer mogen blijven liggen en waar vlekken op de muur getuigen van een proces. Maar je hebt ook de discipline nodig van de goed geslepen beitel. Het boek laat zien dat elke kunstenaar zijn eigen balans moet vinden tussen die twee uitersten.

2. Licht als vloeibaar gereedschap
Bijna elk atelier in het boek is ontworpen rondom licht. Voor een beeldhouwer is licht alles. Zonder licht zie je geen vorm, geen gewicht en geen textuur. Het boek beschrijft hoe kunstenaars hun ramen plaatsten of hun werktafels draaiden om het perfecte strijklicht te vangen. Dat is precies wat wij in de lessen ook doen: we gebruiken de spiegel en we draaien de bok, op zoek naar dat ene moment waarop de 'mandarijnpartjes' onder de borst werkelijk tot leven komen door de schaduwwerking.

3. Het atelier als isolement en verbinding
Sommige ateliers in het boek zijn afgelegen hutjes, andere zitten midden in de stad. Het laat zien dat een kunstenaar beide nodig heeft: de stilte om diep in de steen te duiken, maar ook de verbinding met de wereld. In Leiden hebben we die unieke combinatie. We hebben de rust van de Kenauweg om geconcentreerd te werken aan een 'rookworstje' of een drieknoop, maar we hebben ook de gezelligheid van de groep om elkaar te motiveren.
Een heerlijk 'tussendoor' boek
Wat dit boek zo fijn maakt, is dat het niet zwaar op de maag ligt. Het is geen taaie kunstfilosofie, maar een verzameling korte, krachtige portretten. Je kunt het openslaan, één atelier 'bezoeken' terwijl je een kop thee drinkt, en weer verdergaan met je dag. Het is het ideale boek om op je werkbank te leggen (wel even je handen afvegen voor je de pagina's aanraakt!).

Ik heb gemerkt dat het lezen over de werkplekken van anderen mij enorm motiveert. Soms zit je vast in je eigen proces. Je kijkt naar je stuk albast uit de Samstone shop en de inspiratie is even ver te zoeken. Dan blader je door Studios of their own en zie je hoe een andere maker zijn problemen oploste in een piepkleine studio in Parijs of een enorme loods in New York. Het relativeert je eigen worsteling en wakkert de zin om te maken weer aan.

Simone: "Alex, moet je deze illustratie zien van het atelier van Constantin Brancusi. Hij maakte zijn eigen meubels, zijn eigen sokkels... alles was één groot kunstwerk."
​
Alex: "Dat is de ultieme vorm van controle over je omgeving. Het laat zien dat alles wat je aanraakt in het atelier invloed heeft op het eindresultaat. Zelfs de manier waarop je je beitels neerlegt."
De persoonlijke klik: waarom ik dit boek moest hebben
Naast die prachtige cover van de Hepworth-tuin, raakte het boek me omdat het de 'anatomie van de werkplek' blootlegt. Met mijn ADHD is mijn omgeving cruciaal. Ik heb prikkels nodig, maar ook structuur. Door te zien hoe iconen als Georgia O'Keeffe of Pablo Picasso hun ruimte inrichtten, voel ik me minder 'gek' in mijn eigen zoektocht naar de ideale werksfeer.
​
Het boek bevestigt voor mij dat ons atelier aan de Kenauweg een levend organisme is. Het is niet zomaar een bedrijf; het is een plek waar 25 jaar aan expertise in de muren is getrokken. Elke cursist die bij ons binnenkomt, voegt een klein beetje energie toe aan die 'studio of their own'.
Een uitnodiging tot dromen
Ik wil je echt aanmoedigen om dit boek eens in te kijken. Laat je inspireren door de diversiteit. Er is geen 'foute' manier om een atelier te hebben. Of je nu werkt op een keukentafel of in een professionele studio; het gaat om de intentie waarmee je de ruimte betreedt.

Studios of their own is een ode aan de plek waar de schepping plaatsvindt. Het herinnert ons eraan dat we onderdeel zijn van een wereldwijde gemeenschap van makers die allemaal hun eigen 'heiligdom' hebben gebouwd om de materie de baas te worden.

Dus, heb je even een momentje rust tussen het hakken en het polijsten door? Pak dit boek. Dwaal door de tuinen van Barbara Hepworth, kijk over de schouder van de grote meesters en keer daarna met een frisse blik terug naar je eigen steen. De roldeur staat open, het licht valt binnen en jouw eigen studio-avontuur gaat gewoon weer verder.
​
Veel leesplezier, en laat de sfeer van deze prachtige ateliers je volgende beeld vleugels geven!
Ben jij geïnspireerd om jouw eigen werkplek naar een hoger niveau te tillen of wil je de sfeer van een professioneel atelier zelf ervaren? Kom langs aan de Kenauweg voor een les of masterclass en word onderdeel van onze levende geschiedenis!

Vraag in het atelier naar dit boek of laat je inspireren door onze eigen galerie!
]]><![CDATA[De couture van het marmer: wat de steen leert van de mode]]>Wed, 24 Jun 2026 05:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/de-couture-van-het-marmer-wat-de-steen-leert-van-de-modeHet is een fascinerend moment aan de bok wanneer de massieve onverzettelijkheid van marmer plotseling plaatsmaakt voor de suggestie van textiel. In ons atelier dagen we de traditionele opvatting van 'steen als blok' voortdurend uit. We kijken verder dan de geologische oorsprong en zoeken de verbinding met een discipline die ogenschijnlijk aan de andere kant van het spectrum ligt: de avant-garde mode.

Door de steen te benaderen als een weefsel; een materiaal dat gedrapeerd, gevouwen en gedeconstrueerd kan worden, ontsluiten we een nieuwe vormtaal. Vandaag onderzoek ik, Simone van Olst, de 'couture van het marmer' en hoe de principes van de mode ons helpen om de 'huid' van onze sculpturen te herdefiniëren.
Van massa naar huid: de deconstructie van het solide
In de klassieke beeldhouwkunst werd de steen vaak gezien als een drager van massa. De avant-garde mode leert ons echter om te denken in termen van 'oppervlaktespanning' en 'huid'. Ontwerpers als Rei Kawakubo (Comme des Garçons) en Iris van Herpen benaderen het menselijk lichaam niet als een statische vorm, maar als een architecturaal raamwerk dat bekleed wordt met complexe structuren. Zij deconstrueren de standaardvorm van het kledingstuk om nieuwe volumes te creëren.

Wanneer we dit principe vertalen naar de bok, stoppen we met het denken in volume-toename en beginnen we met het denken in vloeibaarheid. De overgang van massa naar huid is een proces van mentale transformatie. We kijken naar de welvingen van de steen en vragen ons af: hoe zou dit materiaal reageren als het geweven was? Hoe valt een plooi over een verborgen gewricht? Door de steen te behandelen als een membraan, een dunne interface tussen de innerlijke kracht van de vorm en de buitenwereld, verliezen de kilo's marmer hun gewicht en ontstaat er een poëtische transparantie.
De barokke echo versus de moderne interface
Academisch gezien grijpen we hierbij terug op de meesters van de Barok, met Gian Lorenzo Bernini als absoluut ijkpunt. Bernini bezat de ongekende expertise om marmer te laten transformeren in zijde, huid en kant. Zijn werk, zoals de Ratto di Proserpina, toont de 'vleselijke' kwaliteit van steen: de vingers die in de dij drukken, de plooien van de stof die lijken te ritselen.

Echter, waar de Barok streefde naar een illusionistische weergave van de werkelijkheid, zoeken wij in het moderne atelier naar de 'huid' als een conceptuele interface. Geïnspireerd door de fenomenologie en moderne textielkunst, zien we de buitenkant van de sculptuur als de plek waar de dialoog met de toeschouwer plaatsvindt. Het is de grenslaag. In de hedendaagse couture zien we dat de huid vaak wordt geperforeerd of opengewerkt (denk aan de laser-cut technieken van Van Herpen). Dit vertalen we direct naar onze sculpturen: door de huid van het marmer te 'perforeren', laten we de 'lucht' en het licht toe tot in de kern van de massa. De sculptuur wordt een ademend weefsel in plaats van een gesloten bastion.
Wanneer we spreken over de absolute versmelting van mode en sculptuur, kunnen we niet om de "meester van ons allen" heen: Cristóbal Balenciaga. Waar andere ontwerpers de vorm van het vrouwelijk lichaam volgden, herdefinieerde Balenciaga de ruimte eromheen. Hij was geen couturier die stoffen drapeerde; hij was een architect die met zware materialen zoals zijden gazar volumes construeerde die losstonden van de anatomie. Zijn iconische ontwerpen, zoals de 'envelope dress' of de 'balloon jacket', transformeerden de drager in een wandelende sculptuur. Hij begreep als geen ander dat de leegte tussen de huid en de stof — de lucht binnen de vorm — de werkelijke kracht van het silhouet bepaalde.

​Voor ons aan de bok is Balenciaga het ultieme voorbeeld van hoe je massa kunt inzetten om een nieuwe, autonome ruimte te claimen. Hij zag een kledingstuk niet als een sieraad, maar als een driedimensionaal object dat vanuit elke hoek een perfecte, wiskundige balans moest bezitten. In de geest van Balenciaga leren we in het atelier dat de meest revolutionaire daad is om de vertrouwde contouren van de vlezige welvingen los te laten en te durven bouwen aan een vorm die zijn eigen wetten van zwaartekracht en volume dicteert.
Couture-technieken aan de bok: patroontekenen in steen
De werkelijke expertise van de avant-garde mode zit in de constructie. Een couture-stuk is een wiskundig puzzelwerk van insnijdingen en naden. In onze masterclasses, zoals Schets naar Beeld, passen we deze principes toe om de ruimtelijkheid van een ontwerp te vergroten.
  • ​Insnijdingen en plooiing. Net zoals een ontwerper een 'coupenaad' gebruikt om een plat vlak om een ronding te vormen, gebruiken wij insnijdingen in de steen om schaduwlijnen en diepte te creëren. Door een lijn niet alleen te krassen, maar diep in te snijden, suggereren we een vouw in de 'huid' van de steen, wat de suggestie van vloeibaarheid versterkt.
  • Perforatie als patroon. Geïnspireerd door de architecturale mode, kijken we naar herhalende patronen van openingen. Dit is waar de wiskunde van Alex en mijn anatomische kennis samenkomen. Door strategisch gaten aan te brengen volgens een 'patroon', breken we de visuele zwaarte van de massa zonder de structurele integriteit van het marmer te verliezen.
  • Draperen met de rasp. We gebruiken de rasp niet alleen om te egaliseren, maar om het ritme van een vallende stof na te bootsen. Het gaat om de richting van de beweging over de krachtige gewelflijnen heen, waarbij we de textuur van de steen laten contrasteren met de gladheid van een 'gepolijste' plooi.
Je eigen voorhoede ontwerpen
Het experimenteren met mode-technieken aan de bok is geen zweverige exercitie, maar een bewuste verdieping van je vakmanschap. Het dwingt je om uit de gebaande paden van de traditionele beeldhouwkunst te stappen en je eigen 'couturier van de steen' te worden. Je beslissingen over waar je de massa doorbreekt of waar je een plooi accentueert, worden scherper omdat je werkt vanuit een constructief principe.

Deze zoektocht naar de 'huid' en de deconstructie van de vorm is wat je terugziet in mijn persoonlijke sculpturen op simonevanolst.com. Elk werk is een verkenning van de grens tussen het solide en het fragiele.

​In mijn doorlopende cursussen en de masterclasses aan de Kenauweg leer ik je hoe je jouw 'chaos schriftjes' kunt gebruiken om deze kruisbestuivingen vast te leggen. We kijken naar de wereld, naar de mode, naar de architectuur, en we vertalen die inspiratie naar de harde waarheid van de steen.

Kom naar het atelier. Laat de steen ademen en ontwerp de huid van je eigen dromen.
]]><![CDATA[Kunst als daad van verzet: een ode aan Peggy Guggenheim]]>Mon, 22 Jun 2026 05:00:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/kunst-als-daad-van-verzet-een-ode-aan-peggy-guggenheimIn mijn kantoor staan de kasten werkelijk boordevol met kunstgerelateerde boeken. Van technische handleidingen over marmerbewerking tot zware naslagwerken over de Renaissance; het is de fysieke weerslag van mijn eigen creatieve databank. Maar soms, als de roldeur van het atelier aan het einde van de dag naar beneden is gerold en de rust in Leiden weerkeert, verlang ik naar een ander soort verdieping. Geen droge feiten, maar een verhaal dat me meesleept naar de zinderende wereld van de kunstgeschiedenis. Dat verhaal heb ik gevonden in Miss Guggenheim van Leah Hayden.

Dit boek is een absolute aanrader voor iedereen die wel eens in ons atelier staat te hakken en zich afvraagt: "Waarom doen we dit eigenlijk? Waarom is kunst zo essentieel voor de mens?" Het is een meeslepende roman over een van de meest fascinerende vrouwen uit de twintigste eeuw: Peggy Guggenheim. Voor mij, Simone van Olst, was het lezen van dit boek als een reis door een galerie vol sculpturen, passie en de onverzettelijke drang om schoonheid te verzamelen in een wereld die in brand staat.
Wie was Peggy Guggenheim?
Voordat je dit boek openslaat, moet je weten dat Peggy niet zomaar een rijke erfgename was die wat schilderijen kocht. Ze was een visionair, een rebel en de vrouw die het moderne kunstlandschap eigenhandig heeft vormgegeven. Leah Hayden schept in haar roman een prachtig portret van Peggy in de jaren dertig en veertig, de periode waarin zij haar legendarische collectie begon op te bouwen in Londen en Parijs, terwijl de schaduw van de Tweede Wereldoorlog over Europa viel.

Peggy was een vrouw die niet paste in de hokjes van haar tijd. Ze werd niet begrepen door haar rijke familie in New York en zocht haar toevlucht in de bohème van Europa. Wat haar zo bijzonder maakt voor ons als beeldhouwers, is haar liefde voor de abstractie en de sculptuur. Ze zag schoonheid in vormen die anderen 'mismaakt' of 'onbegrijpelijk' noemden. Zonder haar lef hadden we misschien nooit de volledige breedte van de moderne 3D-vormgeving gekend zoals we die nu in de musea zien.
Een wandeling door een wereld van sculpturen
Wat Leah Hayden zo knap doet in Miss Guggenheim, is dat ze de kunst tot leven wekt. Terwijl je leest, voel je bijna het marmerstof van de beelden van Hans Arp of de gladde bronzen oppervlakken van de vroege werken van Brâncuși. Het boek ademt de sfeer van ateliers die net zo vol passie zijn als de onze aan de Kenauweg, maar dan tegen de achtergrond van de Parijse avant-garde.

In het boek volgen we Peggy terwijl ze haar galerie 'Guggenheim Jeune' opent. Ze wordt omringd door kunstenaars als Marcel Duchamp en Samuel Beckett. Voor ons als makers is de passage waarin ze haar collectie probeert te redden voor de nazi's binnenvallen, hartverscheurend en inspirerend tegelijk. Ze verborg de sculpturen in een schuur op het Franse platteland, alsof het haar eigen kinderen waren. Ze wist dat materie vergankelijk is, maar dat de vorm en de geest van de kunst beschermd moesten worden.
Wat wij als beeldhouwers kunnen leren van Peggy
Waarom raakt dit verhaal mij zo als docent en maker? Omdat Peggy’s leven draait om materiaalgevoel en de durf om buiten de lijntjes te kleuren.

1. De kracht van de intuïtie
Peggy Guggenheim had geen academische kunstopleiding, maar ze had iets veel belangrijkers: een feilloze intuïtie. Ze kocht kunst 'met haar maag'. In het atelier hamer ik er vaak op dat je niet alleen met je hoofd moet werken, maar ook met je gevoel. Peggy leert ons dat je niet alles hoeft te kunnen verklaren. Als een vorm je raakt — of dat nu een drieknoop is of een plantvorm — dan is dat legitiem. Zij durfde te vertrouwen op haar eigen 'blik', en dat is precies wat wij in de lessen proberen te stimuleren.

2. Kunst als reddingsboei
In de roman zie je hoe kunst voor Peggy een manier is om te overleven. In een tijd van vernietiging koos zij voor creatie. Dat herkennen we in het atelier. Hoe vaak komen cursisten hier niet binnen met een vol hoofd, om na drie uur hakken met een glimlach en een opgeruimd gemoed weer naar buiten te gaan? Beeldhouwen is een vorm van geestelijke hygiëne. Het boek herinnert ons eraan dat het maken van vormen in steen een daad van verzet is tegen de chaos van alledag.

3. Het belang van de ruimte
Peggy was dol op de sculpturen van Giacometti en Moore. Zij begreep als een van de eersten de kracht van de leegte om een beeld heen. In het boek beschrijft Hayden hoe Peggy urenlang naar een beeld kon kijken om te begrijpen hoe het de ruimte 'vastpakte'. Dit sluit naadloos aan bij wat wij leren over de negatieve ruimte. Een beeld is pas voltooid als het een dialoog aangaat met de lucht eromheen. Peggy verzamelde geen objecten; ze verzamelde ruimtes en emoties.
Hoe het boek mijn kijk op het atelier verrijkt
Toen ik dit boek op een rustige avond thuis dichtsloeg, bleef het verhaal nog uren door mijn hoofd spoken. De volgende ochtend kwam ik het atelier binnen, nog voor de eerste lessen begonnen. Ik keek naar de lege bokken, de opgestelde stenen en de slijpmachine waar Alex de vorige dag nog had gestaan. In de stilte van de ochtend voelde ik een enorme trots. Wij doen dit. Wij houden een passie levend die Peggy Guggenheim ook dreef.

In het atelier hebben we het vaak over de techniek van de Widia-beitel of de juiste hoek van de rasp, maar Miss Guggenheim herinnert me eraan dat we vooral bezig zijn met de 'anatomie van passie'. Of je nu werkt aan een 'rookworstje' bij een navel of een abstract object in een Samstone shop steen; je bent onderdeel van diezelfde lange lijn van kunstenaars en verzamelaars die schoonheid boven alles stelden.

Het raakte me in het boek vooral hoe eenzaam Peggy zich soms voelde in haar missie, en hoe ze die eenzaamheid overwon door zich te omringen met de materie. De steen spreekt niet terug, maar hij geeft wel antwoord. Dat is de troost van het atelier.
De leessfeer: een reis naar Venetië
Stel je voor: de herfstwind waait, je hebt de hele dag hard gewerkt in de steen, en je armen voelen zwaar maar voldaan aan. Je nestelt je op de bank met een kop thee en slaat dit boek open.
​
Leah Hayden neemt je mee van de rokerige cafés in Parijs naar de zonovergoten kanalen van Venetië, waar Peggy uiteindelijk haar beroemde Palazzo kocht (nu het Peggy Guggenheim Museum). Je ziet de beelden van Marino Marini op het terras staan, uitkijkend over het water. De schrijfstijl is vlot, beeldend en vol passie. Het is geen zware kost, maar een heerlijk leesbare roman die je toch aan het denken zet over je eigen artistieke keuzes.
Een uitnodiging tot verdieping
Ik wil je niets forceren, maar misschien wel een heel klein beetje. Ik wil dat je dit boek leest. Laat je meeslepen door de moed van deze vrouw. Het zal je inspireren om in je volgende les eens een andere weg in te slaan. Durf je net als Peggy te kiezen voor een vorm die je nog niet helemaal begrijpt? Durf je te experimenteren met abstractie, zoals de kunstenaars die zij zo bewonderde?

Dit boek is een ode aan de dromers, de makers en de beschermers van de kunst. Het laat zien dat achter elk beeld een verhaal zit, en achter elke kunstenaar een mens die worstelt en zoekt. Peggy Guggenheim was de 'waakvrouw' van de moderne kunst, en door haar verhaal te lezen, word je zelf ook weer een beetje meer wakker geschud als maker.

Mijn persoonlijke gedachte? De kasten in mijn kantoor mogen dan vol staan met techniek, maar het zijn boeken als Miss Guggenheim die de brandstof leveren voor mijn passie. Het herinnert me eraan waarom Alex en ik dit atelier al 25 jaar runnen: omdat kunst de wereld mooier maakt, en omdat wij, door te hakken in steen, een heel klein beetje bijdragen aan die schoonheid.
​
Dus: ga naar de boekhandel, haal dit boek in huis en verlies jezelf in de wereld van Peggy. En kom daarna naar het atelier. Laten we die hernieuwde inspiratie direct omzetten in vorm, gewicht en materiaalgevoel. De roldeur staat open, de stenen uit de Samstone shop wachten op je, en na dit boek zie je in elke steen een potentieel meesterwerk.
Ben jij na het lezen van dit blog geïnspireerd om de moderne kunstenaarsgeest in jezelf aan te wakkeren? Kom naar de Kenauweg voor een les of masterclass en laat de moed van Peggy Guggenheim doorklinken in jouw eigen werk!
]]><![CDATA[Keuzehulp: welke weg bewandel jij in de steen?]]>Wed, 17 Jun 2026 05:30:00 GMThttps://www.simonevanolst.nl/blogs/keuzehulp-welke-weg-bewandel-jij-in-de-steenEr staat weer een prachtig nieuw creatief proces voor de deur. Of je nu binnenkort begint aan een gloednieuw beeld tijdens de Vrije Zaterdagworkshop of je voorbereidt op een intensieve, inspirerende driedaagse zoals onze Zomeracademie: het begint allemaal met de belofte van een nieuw begin. Een onontdekte steen die op je ligt te wachten om gevormd te worden.
​
Voordat je de beitel oppakt en de eerste slag uitdeelt, willen Alex en ik je uitnodigen voor een waardevol moment van reflectie. Een innerlijke check-in. Beeldhouwen is immers zoveel meer dan techniek alleen; het is een voortdurende dialoog tussen jou, de materie en je gemoedstoestand van dit moment. Bij ons in het atelier bestaat er geen goede of foute methode. Er is alleen de weg die nú past bij wat jij wilt leren en hoe jij je voelt.
Een quiz, maar dan net iets anders
​Om te ontdekken hoe wij jou met onze expertise het beste kunnen ondersteunen, hebben we deze praktische keuzehulp voor je samengesteld. Neem gerust een moment de tijd en beantwoord voor jezelf de volgende vragen.
Deel A: jouw startpunt (Hoe benader je de steen?)
Iedereen begint anders aan een sculptuur, en die benadering kan bovendien per project variëren. Kijk eens naar de drie stromingen hieronder. Welke sluit vandaag het beste aan bij jouw visie?
  • Vrij en intuïtief. Je hebt een globaal idee, een vage vorm voor ogen of puur een emotie die je wilt uiten. Maar hoe de uiteindelijke sculptuur zich manifesteert, laat je organisch ontstaan tijdens het hakken. Je verstaat de kunst om je volledig te laten leiden door de natuurlijke karakteristieken, de aders en de verrassingen van de steen zelf.
  • Het dynamische plan. Je bent niet helemaal blanco begonnen. Je hebt een mooie schets op papier gezet of vooraf een klein model van klei gekneed. Een uitstekend uitgangspunt, maar je houdt er niet krampachtig aan vast. Als de steen tijdens het proces om een artistieke of compositorische koerswijziging vraagt, dan stuur je met liefde bij.
  • Technisch en punctueel. Jij houdt van een helder plan en een strakke voorbereiding. Je hebt een compleet uitgewerkt ontwerp klaarliggen, tot in detail uitgedacht op papier of perfect geboetseerd in klei. Jouw doel voor dit project is om dit ontwerp via ambachtelijke wetmatigheden zo nauwkeurig mogelijk te vertalen naar de steen.
Deel B: jouw behoefte aan begeleiding (Wat heb je van ons nodig?)
Alex en ik staan klaar om je te begeleiden, waarbij we ieder onze eigen specifieke vakkennis en expertise inbrengen. Waar ligt voor jou op dit moment de prioriteit?
  • De spiegel. Je wilt zelfstandig je weg zoeken en geconcentreerd aan je werkstuk werken, maar je vindt het prettig als ik constructief met je meekijk. Ik fungeer als jouw spiegel: ik bewaak samen met jou de grote lijnen en scherp je blik op het gebied van anatomische logica, driedimensionale verhoudingen en de werking van licht en schaduw.
  • De sparringpartner. Je zit vol ideeën en vindt het prettig om op niveau te brainstormen over de artistieke en technische keuzes die voor je liggen. Wat zijn bijvoorbeeld de mechanische gevolgen voor de draagkracht van de steen als je deze volumeverandering doorvoert? Samen wegen we de opties professioneel af.
  • De coach. Jij wilt deze keer echt de diepte in met het pure, traditionele ambacht. Je wilt dat Alex je intensief begeleidt bij het exact overzetten van de maten van je model naar de steen. Met zijn jarenlange ervaring leert hij je hoe je met punctueel gereedschap, passertechnieken en meetinstrumenten de maximale controle over het materiaal krijgt.
Deel C: jouw persoonlijke 'staat van zijn' (Wat breng je mee?)
Onze gemoedstoestand bepaalt voor een groot deel hoe we de steen hanteren en het materiaal benaderen. Hoe zit jij er vandaag bij achter je bok?
  • Ontspanning. Je hebt een drukke periode achter de rug en zoekt in het atelier vooral rust, ruimte en een moment voor jezelf. Je wilt de controle bewust even loslaten. Onverwachte resultaten zien we hier niet als fouten, maar als organische vormveranderingen. Voor jou is de pure beleving van het creëren vele malen belangrijker dan een mathematisch perfect eindresultaat.
  • Uitdaging. Je voelt de creatieve energie stromen en hebt de ambitie om jezelf intellectueel of technisch uit te dagen. Je wilt een complexe techniek of een monumentale vorm onder de knie krijgen. Je zoekt focus en discipline, en je wilt expliciet dat Alex en ik je scherp houden op je artistieke doelen en je techniek verfijnen.
  • Ontdekking. Alles is nieuw en dat is een prachtig startpunt. Je werkt voor het eerst in een specifieke, uitdagende materiaalsoort (zoals hard marmer of gelaagd albast) of experimenteert met een stijl die nieuw voor je is. Wij nemen je stap voor stap mee in de geologische en technische eigenschappen van de steen, zodat je vol vertrouwen je vaardigheden kunt opbouwen.
Hoe communiceer je dit in het atelier?
​Nu je weet waar jouw behoefte ligt, is het de kunst om dit bij binnenkomst kort met ons af te stemmen. Je hoeft uiteraard geen uitgebreid betoog te houden; een korte, gerichte zin bij de start van de dag is voor ons al meer dan genoeg om onze begeleiding meteen in de juiste stand te zetten.

Denk bijvoorbeeld aan:
"Simone, ik ga vandaag volledig op intuïtie werken in deze albast. Wil jij alleen af en toe controleren of ik ruimtelijk gezien anatomisch logisch bezig blijf?"

Of juist:
​"Alex, ik heb dit model in klei gemaakt en ik wil het punctueel gaan overzetten in dit blok marmer. Kun je me straks helpen bij het uitzetten van de eerste meetpunten?"
Waarom wij dit zo graag willen weten
Misschien vraag je je af waarom we dit van tevoren zo helder met elkaar afstemmen. Dat doen we om voor jou de ultieme succeservaring te creëren. Door jouw voorkeur en gemoedstoestand uit te spreken, kunnen Alex en ik onze expertise precies op het juiste moment en op de juiste manier doseren.

Als we weten dat jij in een vloeiende, intuïtieve flow aan het hakken bent, gaan we je absoluut niet storen met ingewikkelde meetinstrumenten. Dat zou immers ten koste gaan van jouw creatieve proces. En andersom geldt hetzelfde: als jij juist op zoek bent naar die perfecte technische symmetrie, laten we je uiteraard niet aanmodderen. Dan reiken we je direct de juiste methoden en gereedschappen aan.

Het atelier is jouw veilige haven, jouw creatieve ruimte en een professionele werkplaats ineen. Door vooraf even bij jezelf in te checken en je koers te delen, stemmen we onze begeleiding perfect af op jouw artistieke proces.
Welkom in het atelier
Onze deur staat wagenwijd voor je open. Werk je het liefst flexibel en in je eigen tempo? Met onze strippenkaarten bepaal je helemaal zelf wanneer je achter de bok stapt, zodat je jouw creatieve uren perfect kunt afstemmen op je eigen agenda.

En smaakt dit verhaal naar meer, maar wil je eerst eens rustig de sfeer proeven en kijken of het werken in steen bij je past? Meld je dan aan voor een proefles. Het is de ideale, laagdrempelige manier om kennis te maken met het materiaal, de dynamiek van het atelier en onze manier van begeleiden.

We kijken er enorm naar uit om te zien welke weg jij deze keer gaat bewandelen en hoe we jouw techniek samen naar een hoger niveau kunnen tillen. Tot snel in het atelier, de koffie en thee staan voor je klaar.
]]>