Soms koop je een boek puur op het eerste gezicht, een soort blikseminslag in de museum boekwinkel van het H'ART museum in Amsterdam. Dat overkwam me onlangs bij Studios of their own van Alex Johnson. Ik geef het eerlijk toe: ik hoefde de flaptekst niet eens te lezen. Die cover was genoeg. Er staat namelijk een prachtige, bijna dromerige illustratie op van de tuin van Barbara Hepworth in St. Ives. Voor een beeldhouwer zoals ik is die plek zoiets als een bedevaartsoord. Die tuin, waar haar monumentale bronzen en stenen beelden tussen de subtropische planten staan, ademt alles waar wij aan de Kenauweg ook naar streven: de symbiose tussen kunst en natuur.
Hoewel de kasten in mijn kantoor in Leiden al aardig doorbuigen, móést dit exemplaar erbij. En wat bleek? Het is niet alleen een plaatjesboek. Het is een fantastisch 'tussendoor-leesboek' dat je meeneemt over de drempel van de meest legendarische ateliers ter wereld. Het beantwoordt de vraag waar wij als makers altijd nieuwsgierig naar zijn: in wat voor omgeving ontstaat die magie eigenlijk?
Hoewel de kasten in mijn kantoor in Leiden al aardig doorbuigen, móést dit exemplaar erbij. En wat bleek? Het is niet alleen een plaatjesboek. Het is een fantastisch 'tussendoor-leesboek' dat je meeneemt over de drempel van de meest legendarische ateliers ter wereld. Het beantwoordt de vraag waar wij als makers altijd nieuwsgierig naar zijn: in wat voor omgeving ontstaat die magie eigenlijk?
| Het atelier als spiegel van de maker Wat Alex Johnson in dit boek doet, is de werkplek analyseren als een verlengstuk van de kunstenaar zelf. Voor ons is dat ontzettend herkenbaar. Ons atelier is een afspiegeling van de samenwerking tussen Alex en mij; een mix van technische precisie (de slijpmachines en bokken) en creatieve chaos (mijn kantoor vol boeken en schetsen). Johnson laat zien dat een atelier nooit 'zomaar' een kamer is. Het is een universum op zich. Of het nu de minimalistische studio van een abstract schilder is of de overvolle, stoffige werkplaats van een klassiek beeldhouwer, de ruimte dicteert hoe je denkt en hoe je hakt. Het boek is ingedeeld in verschillende soorten ruimtes: van 'The Sanctuary' (het heiligdom) tot 'The Laboratory' (het experimentele lab). Het nodigt je uit om eens met andere ogen naar je eigen werkplek te kijken, of dat nu een hoekje in de schuur is of een vaste bok bij ons in Leiden. |  |
Barbara Hepworth: de koningin van de beeldhouwtuin
Omdat zij op de cover staat, moeten we het over haar hebben. Barbara Hepworth is voor mij een enorme inspiratiebron. Waarom? Omdat zij als een van de eersten de negatieve ruimte werkelijk begreep. In het boek krijg je een prachtig kijkje in haar Trewyn Studio in Cornwall.
Hepworth werkte het liefst buiten. Ze wilde dat haar beelden werden omarmd door de wind, de regen en de zon. In de illustraties en beschrijvingen voel je de relatie tussen de harde steen en de zachte bladeren. Voor ons is dat een mooie les. We zetten de roldeur niet alleen open voor het licht, maar ook om de buitenwereld naar binnen te halen. Hepworth leert ons dat een sculptuur pas echt leeft als het reageert op zijn omgeving. Wanneer je haar atelier in dit boek 'bezoekt', begrijp je opeens waarom haar vormen zo organisch zijn; ze zijn letterlijk gegroeid tussen de varens en de rotsen.
Omdat zij op de cover staat, moeten we het over haar hebben. Barbara Hepworth is voor mij een enorme inspiratiebron. Waarom? Omdat zij als een van de eersten de negatieve ruimte werkelijk begreep. In het boek krijg je een prachtig kijkje in haar Trewyn Studio in Cornwall.
Hepworth werkte het liefst buiten. Ze wilde dat haar beelden werden omarmd door de wind, de regen en de zon. In de illustraties en beschrijvingen voel je de relatie tussen de harde steen en de zachte bladeren. Voor ons is dat een mooie les. We zetten de roldeur niet alleen open voor het licht, maar ook om de buitenwereld naar binnen te halen. Hepworth leert ons dat een sculptuur pas echt leeft als het reageert op zijn omgeving. Wanneer je haar atelier in dit boek 'bezoekt', begrijp je opeens waarom haar vormen zo organisch zijn; ze zijn letterlijk gegroeid tussen de varens en de rotsen.
Wat wij als beeldhouwers leren van deze 'ruimtes'
Hoewel het boek veel verschillende disciplines behandelt, zijn er drie lessen die er voor ons als mensen van de steen uitspringen.
1. De waarde van de rommel (en de orde)
Johnson beschrijft het atelier van Francis Bacon — een legendarische puinhoop — naast de hypergeordende studio's van anderen. Het herinnert me aan onze 'chaos schriftjes'. Je hebt een plek nodig waar je mag knoeien, waar splinters marmer mogen blijven liggen en waar vlekken op de muur getuigen van een proces. Maar je hebt ook de discipline nodig van de goed geslepen beitel. Het boek laat zien dat elke kunstenaar zijn eigen balans moet vinden tussen die twee uitersten.
2. Licht als vloeibaar gereedschap
Bijna elk atelier in het boek is ontworpen rondom licht. Voor een beeldhouwer is licht alles. Zonder licht zie je geen vorm, geen gewicht en geen textuur. Het boek beschrijft hoe kunstenaars hun ramen plaatsten of hun werktafels draaiden om het perfecte strijklicht te vangen. Dat is precies wat wij in de lessen ook doen: we gebruiken de spiegel en we draaien de bok, op zoek naar dat ene moment waarop de 'mandarijnpartjes' onder de borst werkelijk tot leven komen door de schaduwwerking.
3. Het atelier als isolement en verbinding
Sommige ateliers in het boek zijn afgelegen hutjes, andere zitten midden in de stad. Het laat zien dat een kunstenaar beide nodig heeft: de stilte om diep in de steen te duiken, maar ook de verbinding met de wereld. In Leiden hebben we die unieke combinatie. We hebben de rust van de Kenauweg om geconcentreerd te werken aan een 'rookworstje' of een drieknoop, maar we hebben ook de gezelligheid van de groep om elkaar te motiveren.
Hoewel het boek veel verschillende disciplines behandelt, zijn er drie lessen die er voor ons als mensen van de steen uitspringen.
1. De waarde van de rommel (en de orde)
Johnson beschrijft het atelier van Francis Bacon — een legendarische puinhoop — naast de hypergeordende studio's van anderen. Het herinnert me aan onze 'chaos schriftjes'. Je hebt een plek nodig waar je mag knoeien, waar splinters marmer mogen blijven liggen en waar vlekken op de muur getuigen van een proces. Maar je hebt ook de discipline nodig van de goed geslepen beitel. Het boek laat zien dat elke kunstenaar zijn eigen balans moet vinden tussen die twee uitersten.
2. Licht als vloeibaar gereedschap
Bijna elk atelier in het boek is ontworpen rondom licht. Voor een beeldhouwer is licht alles. Zonder licht zie je geen vorm, geen gewicht en geen textuur. Het boek beschrijft hoe kunstenaars hun ramen plaatsten of hun werktafels draaiden om het perfecte strijklicht te vangen. Dat is precies wat wij in de lessen ook doen: we gebruiken de spiegel en we draaien de bok, op zoek naar dat ene moment waarop de 'mandarijnpartjes' onder de borst werkelijk tot leven komen door de schaduwwerking.
3. Het atelier als isolement en verbinding
Sommige ateliers in het boek zijn afgelegen hutjes, andere zitten midden in de stad. Het laat zien dat een kunstenaar beide nodig heeft: de stilte om diep in de steen te duiken, maar ook de verbinding met de wereld. In Leiden hebben we die unieke combinatie. We hebben de rust van de Kenauweg om geconcentreerd te werken aan een 'rookworstje' of een drieknoop, maar we hebben ook de gezelligheid van de groep om elkaar te motiveren.
Een heerlijk 'tussendoor' boek
Wat dit boek zo fijn maakt, is dat het niet zwaar op de maag ligt. Het is geen taaie kunstfilosofie, maar een verzameling korte, krachtige portretten. Je kunt het openslaan, één atelier 'bezoeken' terwijl je een kop thee drinkt, en weer verdergaan met je dag. Het is het ideale boek om op je werkbank te leggen (wel even je handen afvegen voor je de pagina's aanraakt!).
Ik heb gemerkt dat het lezen over de werkplekken van anderen mij enorm motiveert. Soms zit je vast in je eigen proces. Je kijkt naar je stuk albast uit de Samstone shop en de inspiratie is even ver te zoeken. Dan blader je door Studios of their own en zie je hoe een andere maker zijn problemen oploste in een piepkleine studio in Parijs of een enorme loods in New York. Het relativeert je eigen worsteling en wakkert de zin om te maken weer aan.
Simone: "Alex, moet je deze illustratie zien van het atelier van Constantin Brancusi. Hij maakte zijn eigen meubels, zijn eigen sokkels... alles was één groot kunstwerk."
Alex: "Dat is de ultieme vorm van controle over je omgeving. Het laat zien dat alles wat je aanraakt in het atelier invloed heeft op het eindresultaat. Zelfs de manier waarop je je beitels neerlegt."
Wat dit boek zo fijn maakt, is dat het niet zwaar op de maag ligt. Het is geen taaie kunstfilosofie, maar een verzameling korte, krachtige portretten. Je kunt het openslaan, één atelier 'bezoeken' terwijl je een kop thee drinkt, en weer verdergaan met je dag. Het is het ideale boek om op je werkbank te leggen (wel even je handen afvegen voor je de pagina's aanraakt!).
Ik heb gemerkt dat het lezen over de werkplekken van anderen mij enorm motiveert. Soms zit je vast in je eigen proces. Je kijkt naar je stuk albast uit de Samstone shop en de inspiratie is even ver te zoeken. Dan blader je door Studios of their own en zie je hoe een andere maker zijn problemen oploste in een piepkleine studio in Parijs of een enorme loods in New York. Het relativeert je eigen worsteling en wakkert de zin om te maken weer aan.
Simone: "Alex, moet je deze illustratie zien van het atelier van Constantin Brancusi. Hij maakte zijn eigen meubels, zijn eigen sokkels... alles was één groot kunstwerk."
Alex: "Dat is de ultieme vorm van controle over je omgeving. Het laat zien dat alles wat je aanraakt in het atelier invloed heeft op het eindresultaat. Zelfs de manier waarop je je beitels neerlegt."
De persoonlijke klik: waarom ik dit boek moest hebben
Naast die prachtige cover van de Hepworth-tuin, raakte het boek me omdat het de 'anatomie van de werkplek' blootlegt. Met mijn ADHD is mijn omgeving cruciaal. Ik heb prikkels nodig, maar ook structuur. Door te zien hoe iconen als Georgia O'Keeffe of Pablo Picasso hun ruimte inrichtten, voel ik me minder 'gek' in mijn eigen zoektocht naar de ideale werksfeer.
Het boek bevestigt voor mij dat ons atelier aan de Kenauweg een levend organisme is. Het is niet zomaar een bedrijf; het is een plek waar 25 jaar aan expertise in de muren is getrokken. Elke cursist die bij ons binnenkomt, voegt een klein beetje energie toe aan die 'studio of their own'.
Naast die prachtige cover van de Hepworth-tuin, raakte het boek me omdat het de 'anatomie van de werkplek' blootlegt. Met mijn ADHD is mijn omgeving cruciaal. Ik heb prikkels nodig, maar ook structuur. Door te zien hoe iconen als Georgia O'Keeffe of Pablo Picasso hun ruimte inrichtten, voel ik me minder 'gek' in mijn eigen zoektocht naar de ideale werksfeer.
Het boek bevestigt voor mij dat ons atelier aan de Kenauweg een levend organisme is. Het is niet zomaar een bedrijf; het is een plek waar 25 jaar aan expertise in de muren is getrokken. Elke cursist die bij ons binnenkomt, voegt een klein beetje energie toe aan die 'studio of their own'.
Een uitnodiging tot dromen
Ik wil je echt aanmoedigen om dit boek eens in te kijken. Laat je inspireren door de diversiteit. Er is geen 'foute' manier om een atelier te hebben. Of je nu werkt op een keukentafel of in een professionele studio; het gaat om de intentie waarmee je de ruimte betreedt.
Studios of their own is een ode aan de plek waar de schepping plaatsvindt. Het herinnert ons eraan dat we onderdeel zijn van een wereldwijde gemeenschap van makers die allemaal hun eigen 'heiligdom' hebben gebouwd om de materie de baas te worden.
Dus, heb je even een momentje rust tussen het hakken en het polijsten door? Pak dit boek. Dwaal door de tuinen van Barbara Hepworth, kijk over de schouder van de grote meesters en keer daarna met een frisse blik terug naar je eigen steen. De roldeur staat open, het licht valt binnen en jouw eigen studio-avontuur gaat gewoon weer verder.
Veel leesplezier, en laat de sfeer van deze prachtige ateliers je volgende beeld vleugels geven!
Ik wil je echt aanmoedigen om dit boek eens in te kijken. Laat je inspireren door de diversiteit. Er is geen 'foute' manier om een atelier te hebben. Of je nu werkt op een keukentafel of in een professionele studio; het gaat om de intentie waarmee je de ruimte betreedt.
Studios of their own is een ode aan de plek waar de schepping plaatsvindt. Het herinnert ons eraan dat we onderdeel zijn van een wereldwijde gemeenschap van makers die allemaal hun eigen 'heiligdom' hebben gebouwd om de materie de baas te worden.
Dus, heb je even een momentje rust tussen het hakken en het polijsten door? Pak dit boek. Dwaal door de tuinen van Barbara Hepworth, kijk over de schouder van de grote meesters en keer daarna met een frisse blik terug naar je eigen steen. De roldeur staat open, het licht valt binnen en jouw eigen studio-avontuur gaat gewoon weer verder.
Veel leesplezier, en laat de sfeer van deze prachtige ateliers je volgende beeld vleugels geven!
Ben jij geïnspireerd om jouw eigen werkplek naar een hoger niveau te tillen of wil je de sfeer van een professioneel atelier zelf ervaren? Kom langs aan de Kenauweg voor een les of masterclass en word onderdeel van onze levende geschiedenis!
Vraag in het atelier naar dit boek of laat je inspireren door onze eigen galerie!
Vraag in het atelier naar dit boek of laat je inspireren door onze eigen galerie!
RSS-feed
