SIMONE VAN OLST
  • Home
  • Beelden
    • Beelden 1
    • Beelden 2
    • Beelden 3
    • Exposities
    • Werk in opdracht
  • Workshops
    • Bedrijfsworkshop
    • Studenten
    • Lezingen met workshop >
      • Masterclass: Schets naar Beeld
      • Masterclass: Chaos Schriftje methode
      • In de voetsporen van Henry Moore
      • Metamorfose volgens Arp
      • De natuur volgens Barbara Hepworth
      • Revolutie in Vorm
    • Groepsworkshops
    • Thematische verdiepingsworkshops >
      • Masterclass: Botanisch beeldhouwen 5 dgn
      • Masterclass: Anatomische torso 5 dgn
      • Natuurlijke vormen
      • Organische vormen
      • Torso uit ruwe vorm
      • Uit je Bolletje
      • Schaal maken
      • Vogel maken
      • Beeldhouwen tijdens Kerst
    • Wiskundige verdiepingsworkshop >
      • Masterclass: Drieknoop (Lemniscaat)
      • Binnenstebuiten: Dubbele Hol & Bol
      • Dubbele Lemniscaat
      • Modulelessen: Verdieping
      • Möbiusband één draai
      • Möbiusband vier draai
      • Open Olöide
    • Boek jouw creatieve zaterdag
  • Cursussen
    • Informatie cursussen >
      • Kies jouw strippenkaart!
      • Boek jouw proefles!
    • Ontdek Alex & Simone Unlimited
    • Mastermind: Masters in Steen
    • Winteracademie
    • Zomeracademie
  • Agenda
  • Blogs
  • Boeken
    • Natuur beeldhouwen in steen
    • De kunst van anatomisch beeldhouwen
    • Ontdek: Schets naar Beeld
  • Webshop
    • Cadeaubon
  • Contact
    • Projecten >
      • Publicaties
    • Inspiratienieuws
    • Over ons >
      • Openingstijden
      • Vakantieschema
      • Vacatures
      • ​Beeldhouwwerk voor film, TV en producties
      • Groendecorateurs
    • Veel gestelde vragen
    • Winkel, materialen & service
    • Algemene voorwaarden >
      • Privacyverklaring
      • Cookieverklaring

Tussen TGV en TWA - waarom we een boekenclub voor kunstenaars nodig hebben

28/1/2026

0 Opmerkingen

 
De wereld is druk, de digitale ruis is oorverdovend, en wat doen mensen massaal? Ze zoeken de stilte van het geschreven woord. Overal ter wereld schieten boekenclubs als paddenstoelen uit de grond. Mensen komen samen, vaak met een glas wijn of een kop sterke koffie, om de verhalen en ideeën in romans te ontleden. Ze zoeken verbinding rond het inzicht.

En als ik kijk naar mijn eigen leven, zie ik diezelfde spanning: de chaos van mijn gedachten is vaak een TGV-trein die met topsnelheid door mijn hoofd dendert. Maar de tegenhanger? Dat is mijn innerlijke TWA-vlucht, (Trans World Airlines) die grote, academische vlucht die ik maak zodra ik een zwaar kunstboek open sla. Dan stap ik uit de alledaagse druk en stijg ik op naar de wereldse, tijdloze dimensies van de kunst literatuur.
En dat snap ik helemaal. Sterker nog, ik ben zelf de grootste boeken-carnivoor die je zult tegenkomen.
Mijn leeslijst is, net als mijn hoofd, een creatieve databank vol onverwachte wendingen: van Scandinavische thrillers (want die spanning is de perfecte tegenhanger voor de rust in mijn atelier) tot, en dit is mijn absolute passie, kunstboeken in alle vormen en soorten. Van poëtische romans over het leven van een kunstenaar tot zware naslagwerken over architectuur, mode, en hedendaagse beeldende kunst. Je kunt het zo gek niet maken.

Mijn droom is altijd al geweest: als de romanlezers samenkomen, waarom dan niet wij? Waarom geen club voor diegene wiens hart sneller gaat kloppen van de theorieën achter een mobile van Calder, of de zachte, vloeiende spanningen in het werk van Jean Arp, Henry Moore en Barbara Hepworth? We hebben een boekenclub nodig voor mensen die lezen om te zien, te voelen, en te creëren.
boek natuur beeldhouwen in steen simone van olst
De bibliotheek als ankerplaats
Mensen die mij kennen, weten dat mijn liefde voor boeken soms een logistieke uitdaging is. De museumshop na elk bezoek aan een galerie of experimentele tentoonstelling? Dat is mijn grootste vriend. Alex kan erover meepraten; hij sjouwt vaak kilo’s papier de auto in. Thuis zouden de boeken door onze houten vloerbalken storten, vrees ik. Gelukkig staan al die boeken hier in ons beeldhouwatelier in Leiden met een betonnen vloer, waar ze als een soort stille, gewichtige community fungeren. Ze zijn de academische ruggengraat van onze expertise.

Maar waarom is die stapel boeken zo belangrijk voor de beeldhouwer?
Boeken over kunst zijn de perfecte brug tussen de mentale TGV van de ideeën en de slow motion van het tastbare, fysieke werk in steen.
  1. Input voor de creatieve databank. Mijn ADHD-hoofd heeft een constante, hoogwaardige stroom van input nodig om de beste output te genereren. Romans over kunstenaars geven inzicht in de psychologie achter het creatieve proces. Boeken over architectuur geven inzicht in vormspanning, schaal, en leegte. Die kennis is het zaadje voor de Transformatie die je zoekt in je eigen sculpturen.
  2. De noodzaak van verbinding. Je leest over de worstelingen van grote meesters, hun twijfels, hun chaos-schriftjes vol mislukte schetsen. Dat relativeert de eigen angst om te falen in het atelier. Je bent niet alleen.
  3. De fundering van de vorm. Je kunt geen diepgaande, abstracte kunst maken als je alleen maar op instinct werkt. Je moet begrijpen wat structurele integriteit betekent, wat minimalisme inhoudt, en hoe licht en vorm elkaar beïnvloeden. Die kennis vind je in de boeken.
boeken voor lezing simone van olst
Van boek naar beitel is de noodzaak van discussie
Waar het om gaat, is dat lezen ons vult, maar dat praten over wat we lezen ons verankert in de wereld.
Als je een kunstboek leest over de verhouding tussen massa en leegte, of een architectuurboek over het belang van de onafgewerkte muur, dan wil je dat bespreken met mensen die óók met hun handen in de materie staan. Je wilt horen hoe die theorie resoneert bij iemand die worstelt met het polijsten van albast of het vinden van de perfecte curve in marmer.

Dit is waarom de boekenclubs voor romans floreren: ze geven structuur aan de reflectie. En die structuur is precies wat wij nodig hebben voor de slow living die hoort bij het beeldhouwen.

We schrijven in dit atelier niet voor niets blogs over de boeken in onze atelier-boekenkast. Dat is onze manier om de lezer uit te dagen en te tonen hoe theorie en praktijk onlosmakelijk verbonden zijn. Dit is de academische onderbouwing van onze methode; het gaat niet alleen om de beitel, het gaat om de filosofie erachter.

En nu de grote vraag aan jou, lezer: welk boek heeft jouw blik op vorm of leegte voorgoed veranderd? Was het misschien een biografie over Hepworth die je aanzette tot de piercing in steen, of gaf een roman over architectuur je de moed om eindelijk die negatieve ruimte in je beeld toe te passen? Deel hieronder in de reacties welk boek jij direct zou willen bespreken in een club voor beeldhouwers! Want jouw lezing is net zo waardevol als jouw sculptuur.
De oplossing in ons atelier als focus voor kunst discussie
Ons atelier is al de fysieke manifestatie van die filosofie. Het is de plek waar creatie, techniek, en reflectie samenkomen.
​

Wij dagen je uit om die boeken mee te nemen, de inzichten die je hebt opgedaan over vorm en ruimte, en die direct te vertalen naar je werk.
  • De vaste afspraak (de strippenkaart).  Onze strippenkaarten zijn het dichtst dat we komen bij een gestructureerde 'kunstboeken club' en atelierbezoek in één. Je reserveert een vast, wekelijks moment (dinsdag-, woensdagavond,donderdag-, vrijdag of zaterdag overdag). Dit dwingt je om de theorie die je hebt gelezen over bijvoorbeeld de abstracte vormtaal, direct te testen in de steen. Je komt hier niet alleen om te werken, maar ook om de ideeën van de week te gronden. Alex en ik zijn jouw sparringpartners die de brug slaan tussen de boeken en de beitel.
  • Masterclasses en lezingen. Onze masterclasses en lezingen over specifieke materialen of artistieke stromingen zijn in feite diepgaande, interactieve sessies over de 'boeken'. Wij leveren de expertise en de academische onderbouwing, en dagen jou uit om jouw eigen lezingen en inzichten over te dragen via je werk. Dit is de meest intense vorm van discussie over kunst.​
boeken voor masterclass simone van olst
​De schoonheid van de steen is tijdloos, net als de ideeën die we in de boeken vinden. Laten we ze samenbrengen.
0 Opmerkingen

Cadeautip: de boeken van Simone van Olst - jouw gids naar diepere beeldhouwkunst

10/12/2025

0 Opmerkingen

 
Als je al langer met je handen in de steen zit, of de diepe roep van de beitel begint te voelen, dan weet je dat beeldhouwen meer is dan alleen hakken. Het is een dialoog. Een proces van zien, voelen, begrijpen, en transformeren. Er zijn momenten dat je vastloopt, dat je zoekende bent naar diepere inzichten, naar de sleutel om je werk naar een hoger plan te tillen. En precies op die momenten, wanneer je die honger voelt naar meer kennis, naar meer diepgang, dan realiseer je je: je hebt een gids nodig.

En dat is precies wat mijn boeken doen. Mijn naam is Simone van Olst, welkom op mijn blog. Mijn boeken zijn geen droge instructiehandleidingen. Ze zijn de destillatie van tientallen jaren in mijn atelier in Leiden, de gecondenseerde wijsheid van duizenden uren werken met steen, de lessen geleerd uit talloze doorbraken en blokkades. Ze zijn geschreven vanuit de overtuiging dat ware beheersing niet alleen in techniek zit, maar in begrip. En ik geloof dat als je ze leest, je direct zult voelen: dit is de verdieping die ik zoek.
natuur beeldhouwen in steen boek
Natuur beeldhouwen in steen
Mijn eerste boek, Natuur beeldhouwen in steen, uitgegeven door Forte Creatief, is geen pleidooi voor het louter nabootsen van de natuur. Het is een uitnodiging tot een dialoog met het materiaal zelf. Het leert je de taal van de steen.


Vaak, wanneer we een blok ruwe steen voor ons hebben, zien we alleen wat we eruit willen halen. We leggen onze eigen wil op aan het materiaal. Maar de ware magie ontstaat wanneer je leert luisteren naar wat de steen jou vertelt. Elke steen heeft een eigen karakter: een unieke kleur, een bepaalde structuur, natuurlijke lijnen, soms zelfs verrassende insluitsels. Deze aspecten zijn geen belemmeringen; het zijn cadeaus.
In Natuur beeldhouwen in steen neem ik je mee op een reis om:
  • De esthetiek van de ruwheid te omarmen. Waarom zou je alles gladpolijsten? Soms is de natuurlijke textuur van de steen, een ruwe breukvlak, of een onbewerkte zijkant, juist datgene wat een beeld zijn ziel geeft. Het creëert een fascinerende spanning met de bewerkte, gepolijste vormen. Het gaat om het vinden van de balans tussen de natuurlijke staat en de door de mens gecreëerde vorm.
  • Vormen te ontdekken die al latent aanwezig zijn. Ik leer je hoe je de steen kunt 'lezen', hoe je de suggesties van de natuurlijke contouren kunt herkennen en daarop kunt voortbouwen. Dit is geen mystiek; het is een getrainde blik, een proces van observatie en interpretatie. Je leert om de essentie van een vorm te zien, zelfs in het meest onregelmatige blok.
  • Materiaal specifieke benaderingen. Niet elke steen is hetzelfde. De manier waarop je een zachte speksteen benadert, verschilt fundamenteel van hoe je een harde graniet of een transparante albast bewerkt. Dit boek geeft je de inzichten die je nodig hebt om de unieke kwaliteiten van elk materiaal te respecteren en te benutten.

​Als je dit boek leest, zul je merken dat je anders naar elke steen gaat kijken. Je zult de ruwe schoonheid ervan waarderen en ontdekken hoe je die in je eigen werk kunt integreren, waardoor je sculpturen een diepere authenticiteit krijgen. Dit boek is essentieel voor elke beeldhouwer die zich wil verbinden met het karakter van de steen.
De kunst van anatomisch beeldhouwen
Voor iedereen die ooit een figuratief beeld heeft geprobeerd te maken – of het nu een mens, een dier of zelfs een complexe plant is – weet dat de buitenkant een weerspiegeling is van de binnenkant. De kunst van figuratief beeldhouwen gaat verder dan het kopiëren van een foto; het gaat om het begrijpen van de onderliggende structuur, de beweging, de essentie van het leven zelf.


Mijn boek over 
De kunst van anatomisch beeldhouwen, dat zich overduidelijk focust op anatomie voor beeldhouwers, is geen droge medische tekst. Het is een visuele gids, specifiek geschreven met de beeldhouwer in gedachten. Het toont je niet alleen de botten en spieren, maar ook hoe ze met elkaar interacteren, hoe ze bewegen, en hoe ze de oppervlaktevorm beïnvloeden.
de kunst van anatomisch beeldhouwen boek
​In dit boek leer je:
  • De fundamentele structuren. Van de elegantie van het skelet tot de dynamiek van de spiergroepen. Begrijp hoe een biceps samentrekt en de huid erboven boller wordt, hoe de stand van een heup de balans van het hele lichaam bepaalt. Dit inzicht stelt je in staat om geloofwaardige, levendige figuren te creëren, zelfs als je afwijkt van de realiteit voor artistieke expressie.
  • Proporties en verhoudingen. Hoe verhoudt een hoofd zich tot de rest van het lichaam? Hoe zijn armen en benen geproportioneerd? Dit boek geeft je de tools om harmonieuze en esthetisch kloppende figuren te creëren, of je nu werkt aan een realistisch portret of een gestileerde figuur.
  • Beweging en spanning. Hoe vang je de dynamiek van een danser, de rust van een slapende kat, of de kracht van een paard in galop? Het boek leert je de principes van actie en reactie in anatomie, zodat je de illusie van leven en beweging in je statische steen kunt brengen.
  • Vereenvoudiging voor de vorm. Het gaat er niet om elk botje en spiertje te modelleren. Het gaat erom de essentiële vormen te begrijpen en te vereenvoudigen tot de kern. Anatomie is een hulpmiddel, geen dictaat, en ik laat je zien hoe je deze kennis kunt gebruiken om je eigen artistieke visie te versterken.

Als je dit boek leest, zul je merken dat je mensen en dieren om je heen met een heel ander oog gaat bekijken. Je zult de onderliggende structuren zien, de manier waarop lichamen bewegen en uitdrukken. En die inzichten zullen je figuratieve beelden onmiddellijk naar een niveau van diepte en geloofwaardigheid tillen dat je eerder misschien niet voor mogelijk hield. Het is een absolute must-have voor iedereen die figuratief beeldhouwt.

Mocht je hier al enthousiast van worden, kijk dan ook even naar onze vijfdaagse masterclass: Anatomische torso beeldhouwen! Een ware uitdaging voor zowel beginnende als ervaren beeldhouwers.
schets naar beeld boek masterclass
Ontdek: Schets naar Beeld
En dan komt mijn nieuwste boek, Ontdek: Schets naar Beeld. Dit boek is het directe antwoord op een vraag die ik keer op keer hoor, en waar ik in mijn Zomeracademies en doorlopende cursussen al uitgebreid op inga: "Hoe vertaal ik mijn idee, mijn tweedimensionale schets, naar een driedimensionale sculptuur?" En belangrijker nog, hoe doe je dat voordat je die kostbare steen beschadigt?

Dit boek is de ultieme gids voor het pre-sculpting proces. Het gaat over het cruciale vooronderzoek en de vormstudie die essentieel zijn om met vertrouwen aan je beeld te beginnen, en om die gevreesde creatieve blokkade te voorkomen.

In dit boek ontdek je:
  • De kracht van de 'denk'-fase. Beeldhouwen begint lang voordat je de beitel oppakt. Het begint in je hoofd, met visualisatie en conceptontwikkeling. Ik leer je methoden om je ideeën te verkennen, te roteren en te manipuleren in je geest.
  • Efficiënt schetsen voor 3D. Schetsen voor een sculptuur is anders dan schetsen voor een schilderij. Dit boek leert je hoe je schetsen maakt die gericht zijn op het verkennen van volume, massa, en de relatie met de ruimte. We behandelen orthografische projecties, isometrische tekeningen, en het creëren van meerdere aanzichten die je helpen het beeld vanuit alle hoeken te begrijpen.
  • Vormstudie met zachte materialen. Voordat je die kostbare steen aanvalt, experimenteer je met klei, was of zelfs papier. Deze materialen zijn vergeeflijk en stellen je in staat om snel verschillende ideeën uit te proberen en te 'voelen' wat werkt. Het gaat om het maken van maquettes, kleine studies die je helpen om je concept driedimensionaal te verfijnen, zonder de druk van het definitieve materiaal.
  • De rol van negatieve ruimte in het vooronderzoek. Hoe visualiseer je de leegtes? Hoe zorg je ervoor dat de ruimte door en rondom je beeld net zo krachtig is als de vaste vormen? Dit boek biedt oefeningen en inzichten om de negatieve ruimte actief te integreren in je voorstudie.
  • Van plat naar vol: de vertalingstechnieken. Dit is waar de magie van het boek zit. Ik geef je concrete methoden en denkwijzen om een platte schets te transformeren in een overtuigend, volumineus beeld. Het gaat over het begrijpen van diepte, projectie, en hoe je een tweedimensionaal lijnenspel omzet in een driedimensionale realiteit.

​Als dit boek in je handen valt, zul je merken dat je hele benadering van beeldhouwen verandert. Je zult met veel meer vertrouwen beginnen aan elk project, omdat je de voorfase volledig hebt doorlopen. Je zult minder materiaal verspillen, minder vastlopen en meer genieten van het creatieve proces. Het is een must-read voor iedereen die zijn beeldhouwproces wil stroomlijnen en zijn creativiteit wil maximaliseren.

Klinkt dit wel heel erg interessant? Werp een blik naar de tweedaagse masterclass Schets naar Beeld, volledig georganiseerd en gegeven door Simone zelf.
De diepe waarde van kennis: waarom deze boeken onmisbaar zijn
Deze boeken zijn meer dan een verzameling feiten; ze zijn een weerspiegeling van mijn passie voor het vak en mijn diepe wens om mijn kennis te delen. Ik heb ze geschreven met de intentie om jou de tools te geven die ik zelf in de loop der jaren heb verzameld.

De kennis die ik in deze boeken deel, is precies de kennis die ik elke week, elke les, elke dag in mijn atelier in Leiden doorgeef. Het zijn de principes die mijn cursisten helpen om:
  • Zelfstandig te worden. Je leert niet alleen 'hoe', maar ook 'waarom', waardoor je zelf de juiste beslissingen kunt nemen.
  • Blokkades te overwinnen. Gewapend met de juiste inzichten kun je veelvoorkomende struikelblokken herkennen en omzeilen, of er creatief mee omgaan.
  • Je eigen stijl te ontwikkelen. Deze boeken geven je de fundering, maar laten je tegelijkertijd de vrijheid om je eigen unieke artistieke stem te vinden en te verfijnen.
  • Dieper te genieten. Hoe meer je begrijpt, hoe meer je kunt experimenteren, en hoe dieper de voldoening van het creëren wordt.
Deze boeken zijn jouw persoonlijke mentor, altijd binnen handbereik
Ze zijn de perfecte aanvulling op de praktijklessen in mijn atelier, of een onmisbare gids als je zelfstandig aan de slag wilt.


En als je de diepte van deze inzichten proeft en voelt dat je nog meer begeleiding nodig hebt, dan weet je dat de deuren van ons ruime atelier in Leiden altijd openstaan. Hier kun je de principes uit de boeken in de praktijk brengen, onder mijn directe begeleiding, en samen met Alex de fysieke en technische uitdagingen aangaan. Het is de ideale combinatie: theorie en praktijk, in een inspirerende omgeving.

Ik ben er vast van overtuigd dat als je deze boeken leest, je een onbedwingbare drang zult voelen om haar kunde te gebruiken voor jouw beelden, en je zult je realiseren dat je deze boeken gewoon moet hebben. Ze zijn niet alleen informatie; ze zijn inspiratie. Ze zijn de sleutel tot het ontgrendelen van jouw potentieel als beeldhouwer.

natuur beeldhouwen preview

Simone's boek Natuur beeldhouwen in steen is jouw steun in de rug op papier. Binnenkort volgen de officiële nieuwe drukken van boeken De kunst van anatomisch beeldhouwen en Ontdek: Schets naar Beeld. 

​Verrijk je kennis, verdiep je inzicht. Jouw beelden wachten erop.
0 Opmerkingen

Grote magie, nuchter bekeken: Vind creatieve moed voor jouw werk in steen met Elizabeth Gilbert

5/11/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve makers, kunstenaars in hart en nieren, en iedereen die verlangt naar een leven met meer creatieve vonk,

Welkom terug bij de blogreeks vol inspiratie voor steenbeeldhouwers! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik een boek met je bespreken dat de afgelopen jaren wereldwijd een snaar heeft geraakt bij mensen die hun creativiteit serieuzer willen nemen, maar daarbij soms worden tegengehouden door angst of twijfel. Ik heb het over "Big Magic: Creative living beyond fear" van de Amerikaanse schrijfster Elizabeth Gilbert, die je misschien kent van haar bestseller "Eten, bidden, beminnen".
Nu hoor ik sommigen van jullie misschien al denken: "Elizabeth Gilbert? Is dat niet een beetje… zweverig?" En ja, Gilbert heeft een heel eigen, soms wat speelse en metaforische stijl. Ze spreekt over ideeën alsof het levende wezens zijn die je komen bezoeken, en over creativiteit als een soort magische kracht. Als je, net als ik, een nuchter persoon bent die met beide voeten stevig op de grond (of tussen de stenen!) staat, kan dat in eerste instantie misschien wat weerstand oproepen. Maar ik wil je uitnodigen om daar voorbij te kijken. Want onder die soms wat grillige verpakking zit een kern van diepe, praktische wijsheid waar iedere kunstenaar – en zeker ook wij als steenbeeldhouwers – ontzettend veel aan kan hebben. "Big Magic" is, als je het nuchter bekijkt, een krachtig pleidooi voor moed, nieuwsgierigheid en het lef om een creatief leven te leiden, ondanks de angsten die daarbij komen kijken.
Boek big magic elizabeth gilbert voorkant cover
Wie is Elizabeth Gilbert en wat is "Big Magic" precies?
Elizabeth Gilbert is een succesvol romanschrijfster, essayiste en journaliste. Na het immense succes van "Eten, bidden, beminnen" kreeg ze veel vragen van lezers over hoe zij omgaat met haar eigen creatieve proces, met de druk, de angsten en de inspiratie. "Big Magic" is haar antwoord op die vragen. Het is geen stappenplan of een "how-to" gids in de traditionele zin, maar eerder een verzameling reflecties, anekdotes en aanmoedigingen, verdeeld over thema’s als Moed, Betovering, Toestemming, Volharding, Vertrouwen en Goddelijkheid (ook dat laatste met een korreltje zout te nemen als dat niet bij je past).

De centrale boodschap van het boek is dat een creatief leven niet is voorbehouden aan een select groepje geniale "Kunstenaars" met een hoofdletter K. Het is voor iedereen die verlangt om iets te maken, iets te uiten, iets nieuws in de wereld te brengen – of dat nu een schilderij is, een gedicht, een tuin, een maaltijd, of een sculptuur in steen. En de grootste vijand daarbij is niet een gebrek aan talent, maar angst.
De kernideeën van "Big Magic" – Een nuchtere blik voor de praktische maker
Laten we een paar van Gilbert’s kernideeën eens strippen van hun meest etherische taal en kijken wat de praktische, bruikbare essentie is:

Ideeën die "op bezoek komen": Wees open en handel!
  • Gilbert's metafoor: ze beschrijft ideeën als een soort ongrijpbare, energieke wezens die rondzweven op zoek naar een menselijke partner om ze te realiseren. Als je een idee niet snel genoeg aandacht geeft, kan het zijn koffers pakken en naar iemand anders gaan.
  • De nuchtere vertaling: we kennen allemaal dat gevoel: plotseling is daar een inval, een "aha!"-moment, een begin van een idee dat opwindend en urgent voelt. Gilbert’s metafoor is een speelse manier om te zeggen: wees ontvankelijk voor die momenten van inspiratie, en handel ernaar! Stel het niet eindeloos uit. Een idee is als een vonk; je moet er hout bij leggen (aandacht, tijd, eerste stappen) om er een vuur van te maken. Anders dooft het uit. Voor ons als beeldhouwers kan dit betekenen: maak direct een schets, pak een stukje klei voor een vormstudie, of zoek alvast een geschikte steen als een idee je echt grijpt.

Dansen met de angst: Je bent niet alleen (en angst is saai!)
  • Gilbert's metafoor: angst is als een onvermijdelijke reisgenoot op elke creatieve onderneming. Je kunt hem niet thuislaten, maar je mag hem nóóit het stuur in handen geven. Angst mag mee in de auto, maar wel op de achterbank, en hij mag niks zeggen over de route of de muziek.
  • De nuchtere vertaling: elke keer als je iets nieuws probeert, iets maakt dat kwetsbaar is, of jezelf laat zien, zal er angst zijn. Angst om te falen, angst voor kritiek, angst dat het niet goed genoeg is. Dat is volkomen normaal en menselijk. Gilbert’s punt is: erken de angst, maar laat je er niet door verlammen. De angst om een verkeerde slag te zetten in een kostbaar stuk steen is reëel. Maar als die angst je ervan weerhoudt om überhaupt te beginnen, of om risico’s te nemen die nodig zijn voor een interessant beeld, dan wint de angst. En zoals Gilbert zegt: "Angst is saai." Het leidt altijd tot dezelfde, veilige, voorspelbare (en vaak onbevredigende) keuzes. Creativiteit daarentegen is spannend en onvoorspelbaar.

Toestemming geven aan jezelf: Je hebt geen diploma nodig om te creëren
  • Gilbert's boodschap: je hoeft niet te wachten op toestemming van een autoriteit, een diploma, of een officiële erkenning om jezelf een creatief mens te noemen en om te gaan maken wat je wilt maken. Geef jezelf die toestemming.
  • De nuchtere vertaling: veel mensen, zeker beginners, voelen zich onzeker. "Wie ben ik om dit te doen?" "Ik heb er toch geen verstand van?" Gilbert moedigt je aan om die gedachten los te laten. Jouw verlangen om te creëren is genoeg. Je hebt het recht om te experimenteren, om te leren, om ‘fouten’ te maken, om te genieten van het proces, ongeacht het resultaat. In mijn atelier zie ik dit dagelijks: mensen die met een klein hartje beginnen, maar die, door zichzelf simpelweg toestemming te geven om te proberen, de prachtigste dingen maken en een enorme voldoening vinden.

De kracht van nieuwsgierigheid en spel: Volg je interesse, niet je passie (als die te groot voelt)
  • Gilbert's advies: soms is "volg je passie" een te grote, verlammende opdracht. Gilbert stelt voor om in plaats daarvan je nieuwsgierigheid te volgen. Waar ben je geïnteresseerd in? Wat trekt je aandacht, hoe klein of onbeduidend het ook lijkt?
  • De nuchtere vertaling: nieuwsgierigheid is een veel laagdrempeliger startpunt dan de Grote Passie. Sta jezelf toe om te spelen, te exploreren, dingen uit te proberen zonder direct een groots einddoel voor ogen te hebben. Misschien ben je als steenbeeldhouwer gefascineerd door de textuur van verweerd hout. Ga dat onderzoeken, maak er schetsen van, probeer die textuur te vertalen naar steen. Wie weet waar die nieuwsgierigheid je brengt! Het haalt de druk eraf en maakt het creatieve proces lichter en leuker.

Volharden en vertrouwen: Kom opdagen voor je kunst
  • Gilbert's mantra: "Show up, show up, show up, and the muse (or inspiration) will eventually show up, too." Het gaat om consistentie, om toewijding aan je creatieve praktijk, ook op dagen dat je geen zin hebt of geen inspiratie voelt.
  • De nuchtere vertaling: creativiteit is niet alleen wachten op een goddelijke vonk. Het is ook gewoon werk. Discipline, in de zin van een regelmatige, toegewijde oefening, is essentieel. Zeker bij steenbeeldhouwen, wat vaak een langzaam en arbeidsintensief proces is. Door simpelweg naar je atelier te gaan, je gereedschap op te pakken, en al is het maar een uurtje te werken, houd je het vuurtje brandend. En vaak komt de inspiratie juist tijdens het werken. Vertrouw op het proces, vertrouw op je handen, vertrouw dat er iets zal ontstaan.
De "magie" zonder de "zweverigheid": Hoe Gilbert's boodschap je kan aarden
Gilbert's taalgebruik kan, zoals gezegd, soms wat sprookjesachtig zijn. Ze spreekt over ideeën als elfjes en creativiteit als een soort speelse geest. Als dat niet jouw ding is, geen probleem! De kern van haar boodschap is verrassend nuchter en psychologisch gezond.
  • Metaforen voor het proces. Je hoeft niet letterlijk te geloven dat ideeën wezentjes zijn om de waarde in te zien van het advies om alert te zijn op invallen en er snel iets mee te doen. Het is een metafoor voor hoe inspiratie voelt en hoe je die kunt cultiveren.
  • Psychologische waarheden. Haar inzichten over angst, zelfkritiek, perfectionisme, en het belang van spel en nieuwsgierigheid zijn gebaseerd op diep menselijke psychologische processen die elke creatieveling herkent.
  • Focus op actie. Uiteindelijk gaat "Big Magic" over doen. Het is een oproep tot actie: wees moedig, wees nieuwsgierig, geef jezelf toestemming, en kom opdagen voor je werk. Dat is heel concreet en praktisch advies.​
Boek big magic elizabeth gilbert achterkant back
Neem dus van Gilbert’s boodschap wat je kunt gebruiken, en vertaal het naar je eigen belevingswereld. De praktische tools en de aanmoediging zijn universeel waardevol.
"Big Magic" en jouw avontuur als (steen)beeldhouwer
Hoe kunnen deze inzichten uit "Big Magic" jou specifiek helpen in je werk als steenbeeldhouwer?
  1. Moed om te beginnen (aan die ruwe steen). Het kan best intimiderend zijn om voor een groot, onbewerkt blok steen te staan. De angst om het te verpesten, om de "verkeerde" keuzes te maken. Gilbert’s aanmoediging om angst te erkennen maar niet te laten regeren, kan je helpen om die eerste, cruciale slagen met meer vertrouwen te zetten.
  2. Omgaan met "fouten" in steen. Steen is onverbiddelijk. Eenmaal weggehakt, is het weg. Gilbert’s pleidooi voor het loslaten van perfectionisme en het omarmen van het proces (met al zijn onvolkomenheden) is hier goud waard. Soms leidt een onverwachte breuk of een ‘foutieve’ slag juist tot een nieuwe, interessante wending in je beeld. "Big Magic" helpt je om die flexibiliteit en veerkracht te ontwikkelen.
  3. Je eigen unieke vormen vinden in steen. Door je nieuwsgierigheid te volgen en jezelf toestemming te geven om te experimenteren, kun je tot originelere en persoonlijkere vormen komen dan wanneer je alleen maar probeert te voldoen aan externe verwachtingen of je eigen strenge ideaalbeelden. Vertrouw op de ideeën die uit jouw unieke ‘databank’ opborrelen, hoe vreemd of simpel ze misschien ook lijken.
  4. Het plezier in het ambacht behouden. Steenbeeldhouwen kan zwaar en langdurig zijn. Gilbert’s nadruk op het vinden van vreugde en speelsheid in het creatieve proces kan je helpen om gemotiveerd te blijven, zelfs als een project technisch uitdagend is of lang duurt. Het gaat erom dat je geniet van de reis, niet alleen van de bestemming.
  5. De lange adem voor steen. "Volharden en vertrouwen" zijn essentieel voor steenbeeldhouwers. Een beeld is zelden in één dag af. Gilbert’s boodschap over "opdagen" en consistent werken, zelfs als de inspiratie even ver te zoeken is, sluit perfect aan bij de realiteit van ons ambacht.
Hoe ik "Big Magic" (of de geest ervan) gebruik in mijn atelier
Hoewel ik "The Artist's Way" of "Big Magic" niet als vaste lesstof gebruik, zijn de onderliggende principes wel degelijk verweven in mijn manier van lesgeven en de sfeer die ik probeer te creëren in mijn Beeldhouwatelier Simone van Olst.
  • Aanmoedigen van moed en experiment. Ik stimuleer mijn studenten altijd om hun angsten onder ogen te zien en om nieuwe dingen te proberen, ook als dat betekent dat ze buiten hun comfortzone moeten treden. Een veilige, niet-oordelende omgeving is daarbij cruciaal.
  • Nieuwsgierigheid als drijfveer. Ik vraag vaak: "Wat vind je écht interessant? Waar word je blij van?" en moedig hen aan om die persoonlijke fascinaties als startpunt te nemen voor hun werk. Dat leidt tot veel authentiekere en meer betrokken kunst.
  • Het proces vieren. Natuurlijk is een mooi eindresultaat fijn, maar ik benadruk altijd het belang en de waarde van het maakproces zelf – de ontdekkingen, de uitdagingen, de leermomenten.
  • De innerlijke criticus relativeren. We praten openlijk over zelfkritiek en perfectionisme, en zoeken samen naar manieren om die interne stemmen wat zachter te zetten, zodat er meer ruimte komt voor creatieve vrijheid.
  • Vertrouwen in het eigen kunnen. Mijn grootste doel is misschien wel om studenten te helpen vertrouwen te krijgen in hun eigen creatieve vermogens, in hun eigen unieke "big magic", en in hun vermogen om dat uit te drukken in steen.
citaat uit Boek big magic elizabeth gilbert
- Elizabeth Gilbert
Vind jouw eigen "grote magie" in het werken met steen
"Big Magic" van Elizabeth Gilbert is, als je het mij vraagt, een hartverwarmend en enorm aanmoedigend boek voor iedereen die creatiever wil leven. Het biedt een verfrissend perspectief op inspiratie, angst, en het belang van gewoon beginnen en doorzetten. Laat je niet afschrikken door de soms wat etherische verpakking, maar pik er de nuchtere, praktische wijsheden uit die voor jou resoneren.

De principes van moed, toestemming, volharding, vertrouwen en het volgen van je nieuwsgierigheid zijn universeel. En ze zijn bijzonder relevant voor ons als steenbeeldhouwers, die werken met een materiaal dat zowel ontzag als een zekere dosis lef vraagt.

Ik hoop dat deze bespreking je nieuwsgierig heeft gemaakt en je misschien zelfs heeft geïnspireerd om het boek zelf eens ter hand te nemen. En nog belangrijker: ik hoop dat het je aanmoedigt om jouw eigen creatieve bronnen aan te boren, je angsten een plekje op de achterbank te geven, en met hernieuwd plezier en vertrouwen aan de slag te gaan met die prachtige, weerbarstige materie die steen heet.
​

Als je zin hebt om die creatieve vonk verder aan te wakkeren in een ondersteunende en inspirerende omgeving, weet dan dat je altijd welkom bent in mijn atelier in Leiden. Daar kunnen we samen jouw "grote magie" ontdekken en vormgeven.
Met een moedige en creatieve groet,

Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden
0 Opmerkingen

Gezel in marmer: Een roman die je ziel vormt, steenslag voor steenslag. Verplichte literatuur voor iedere beeldhouwer!

30/10/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve beeldhouwers, steenliefhebbers en iedereen die geraakt wordt door het ambacht van het creëren,
Soms, heel soms, lees je een boek dat je tot in het diepst van je vezels raakt. Een boek dat je leest, herleest, en waarvan de personages en de setting zich vastbijten in je ziel als een beiteltje in zachte steen. Voor mij, Simone van Olst, beeldhouwer in steen, is dat Gezel in Marmer van Anjet Daanje. Dit is geen gewone roman; het is een monumentaal werk dat zo diep doordringt in de essentie van ons vak, dat ik het zonder twijfel verplichte literatuur durf te noemen voor iedereen die ooit een hamer en beitel heeft vastgehouden, of zelfs maar droomt van het werken met steen.

Ik ben nog aan het nazinderen van de indruk die dit boek op me heeft gemaakt. Het is alsof ik zelf, steenslag voor steenslag, deel heb uitgemaakt van het creëren van deze roman. De geur van het steenstof, de klank van de beitel op marmer, de spanning tussen kunstenaar en vakman; Daanje heeft het allemaal gevangen in taal die even scherp is als een pas geslepen beitel en even zacht als gepolijst marmer.

Toen ik dit boek in 2021 voor het eerst las, raakte het me al tot in de kern van mijn zijn. Het was een openbaring, een spiegel voor mijn eigen passie. Nu ik hem in 2025 weer herlees, blijft het net zo prachtig! Het is zeldzaam dat een boek na jaren nog dezelfde diepe snaar raakt en nieuwe lagen van betekenis onthult. Dit bevestigt voor mij de tijdloze kracht en relevantie van Daanje's meesterwerk.
boek gezel in marmer voorkant cover
Een duik in het marmeren hart van het ambacht
Wat maakt dit boek zo bijzonder voor mij, een beeldhouwer? Het is de ongelooflijke diepgang waarmee Daanje de wereld van het beeldhouwen beschrijft. Vanaf de eerste pagina word je meegezogen in de stoffige, maar magische sfeer van een atelier. Ze beschrijft het materiaal zo tastbaar, zo zintuiglijk, dat je het haast kunt ruiken en voelen. Het marmer, dat levende, complexe materiaal, wordt een personage op zich, met zijn grillen, zijn aders, zijn verborgen barsten en zijn schitterende potentieel. Als beeldhouwer weet ik: de steen is niet zomaar een blok; het is een gesprek, een dialoog, soms een strijd. Daanje vangt dit perfect.

Maar de ware kern van het boek, en wat het zo enorm indrukwekkend maakt, is de manier waarop het de relatie tussen de beeldhouwer en de steenhouwer ontleedt. Het is niet zomaar een samenwerking; Daanje tilt het op tot iets dat grenst aan een huwelijk. Een complex, soms pijnlijk, maar onlosmakelijk verbonden partnerschap.
Het huwelijk van kunstenaar en vakman
In de kern draait "Gezel in Marmer" om deze dynamiek. De beeldhouwer, gedreven door visie, emotie en een vaak ongrijpbare innerlijke wereld, en de steenhouwer, de vakman, de 'gezel' die de visie tastbaar moet maken. Dit is een relatie vol spanning:
  • De visie versus het materiaal. De beeldhouwer droomt. De steenhouwer weet wat de steen kan dragen, waar de zwakke plekken zitten, hoe de aders lopen. Hij is de tolk van het marmer, de stem die zegt: "Dit kan wel, dit kan niet."
  • De geest versus de hand. De kunstenaar creëert in zijn hoofd, op papier, in klei. De vakman vertaalt dit naar de fysieke, veeleisende arbeid van het hakken. Hij is de hand die de ideeën van de geest materialiseert, vaak met een precisie en kennis die de kunstenaar zelf niet bezit.
  • Afhankelijkheid en eigenaarschap. De beeldhouwer is totaal afhankelijk van de kunde van de steenhouwer om zijn droom te verwezenlijken. Maar wie is dan de ware maker? De bedenker, of degene die het letterlijk vormgeeft? Dit vraagstuk wordt in het boek keer op keer, op subtiele maar indringende wijze, aan de kaak gesteld. Het is een strijd om erkenning, om eigenaarschap, om de ziel van het werk.
  • Intimiteit en conflict. Dit is geen relatie die van een afstand kan bestaan. Ze werken zo dicht op elkaar, ademen hetzelfde stof in, voelen dezelfde spanning in het materiaal. Er is een diepgaande intimiteit die ontstaat uit gedeelde arbeid en een gedeelde passie. Maar juist die intimiteit leidt ook tot botsingen, tot misverstanden, tot momenten van afgunst en bewondering. Het is een weerspiegeling van de menselijke relatie in al zijn complexiteit.
Anjet Daanje slaagt erin deze dynamiek met zoveel fijngevoeligheid en psychologische diepgang te schetsen. Ze beschrijft niet alleen de technische aspecten van het werk – de beitels, de hamers, de stofwolken – maar ook de interne wereld van beide mannen: hun obsessies, hun twijfels, hun angsten en hun triomfen.
boek gezel in marmer achterkant back
Een roman die vraagt om geduld en aandacht
"Gezel in Marmer" is geen boek dat je 'even' leest. Het is een roman die, net als het beeldhouwen zelf, vraagt om geduld en aandacht. De schrijfstijl is rijk, gelaagd, en soms zo gedetailleerd dat je de stof bijna van de pagina's voelt dwarrelen. De opbouw is meesterlijk, met een voortdurende beweging tussen het verleden en het heden, tussen de ruwheid van de steen en de verfijning van de emoties.

Ik moest, als beeldhouwer, soms mijn eigen werk even neerleggen en nadenken over de passages. Over de beschrijvingen van het 'leven' in het marmer, de uitdagingen van een moeilijke steen, de euforie van een perfecte slag. Het is een boek dat je uitnodigt om te reflecteren op je eigen proces, je eigen verhouding tot het materiaal, en misschien zelfs tot degenen met wie je samenwerkt.

De roman is bovendien doordrenkt van kunsthistorische referenties, zonder dat het zwaar of belerend wordt. Daanje weet feiten en fictie, ambacht en kunst, op een naadloze manier met elkaar te verweven, waardoor het verhaal een enorme rijkdom krijgt. Je leert over de praktijk van het beeldhouwen, over de geschiedenis van het ambacht, en bovenal over de menselijke ziel die daarin tot uitdrukking komt.
Waarom dit boek verplichte literatuur is voor iedere (hobby)beeldhouwer
Dit is de kern van mijn boodschap: als je ook maar een greintje passie voelt voor het werken met steen, móet je dit boek lezen.
  1. Herkenning en verdieping. Je zult jezelf erin herkennen, of je nu een beginner bent die worstelt met de eerste vormen, of een ervaren beeldhouwer die de dialoog met de steen al kent. Het boek verdiept je begrip van je eigen ambachtelijke proces.
  2. Inspiratie. Het is een bron van diepe inspiratie. Het herinnert je aan de schoonheid van het materiaal, de uitdaging van de vorm, en de magie van het creëren. Het zal je aanzetten tot nadenken over je eigen werk.
  3. Waardering voor het ambacht. Het boek laat zien dat beeldhouwen meer is dan alleen hakken; het is een diepgaande, soms spirituele, relatie met de steen en de historie van een eeuwenoud ambacht. Het vergroot je waardering voor de kunstvorm zelf.
  4. Inzicht in de relatie tussen kunst en vakmanschap. Het dwingt je na te denken over de onlosmakelijke band tussen de artistieke visie en de ambachtelijke uitvoering. Een essentieel inzicht voor elke maker.
  5. Een prachtig geschreven roman. Los van de specifieke relevantie voor beeldhouwers, is "Gezel in Marmer" gewoonweg een prachtig geschreven roman. Het is literatuur van hoge kwaliteit die je meesleept, ontroert en aan het denken zet.
De manier waarop Anjet Daanje de rauwe, stoffige werkelijkheid van het atelier combineert met de verheven droom van de kunstenaar, de kwetsbaarheid van menselijke relaties met de onaantastbare hardheid van marmer, is ronduit briljant.
Mijn persoonlijke indruk en aanbeveling
Ik kan niet anders zeggen dan dat dit boek een diepe indruk op mij heeft gemaakt. Het is alsof Daanje een geheime toegang heeft gehad tot de ziel van het beeldhouwatelier, en de complexe dynamiek tussen de maker en het materiaal tot in de puntjes heeft ontleed. De personages zijn zo levensecht, hun strijd zo invoelbaar, dat ze nog lang na het omslaan van de laatste pagina bij je blijven.

Als je je ooit afvroeg wat er écht schuilgaat achter het creëren van een beeld in steen, dan is dit het boek dat je antwoorden zal geven. En als je die vraag al wist, dan zal dit boek je begrip en je passie alleen maar verdiepen.

Dus, lieve beeldhouwers, aarzel niet. Zoek een rustig moment op, schenk jezelf een kopje thee in (of een glas wijn, dat past ook goed bij de sfeer van dit boek), en duik in de wereld van Gezel in Marmer. Je zult er geen spijt van krijgen. Het is een investering in je passie, net als die ene perfecte beitel, of dat prachtige stuk steen.
Met de groeten van het atelier, en veel creatieve inspiratie,

Simone van Olst
0 Opmerkingen

De stille kracht van de lijn: Ad Dekkers' poëzie van precisie en de echo in steen

16/9/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve kunstenaars, zoekers naar de essentie, en iedereen die gelooft in de kracht van "minder is meer"
Welkom terug bij "Uit Mijn Boekenkast: Inspiratie voor Steenbeeldhouwers"! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik een Nederlandse kunstenaar en een prachtig boek over zijn werk met je delen die mij persoonlijk diep raken door hun pure, bijna meditatieve kwaliteit. Ik heb het over Ad Dekkers (1938-1974) en het verhelderende boek dat kunsthistoricus Carel Blotkamp aan hem wijdde. Dekkers is misschien niet bij het allergrootste publiek bekend, maar onder kunstenaars en kenners wordt hij geroemd om zijn integere, minimalistische en uiterst precieze onderzoek naar de fundamentele elementen van vorm, lijn, vlak en licht.

Zijn werk, voornamelijk bestaand uit reliëfs in wit, daagt je uit om anders te kijken, om te vertragen, en om de subtiele poëzie te ontdekken in de minimale verschuivingen van een lijn of de zachte overgang van een ingezaagd vlak. Het is kunst die niet schreeuwt om aandacht, maar die je juist naar binnen trekt, naar een wereld van stilte, orde en een bijna serene schoonheid. En hoewel Dekkers voornamelijk met materialen als hout en polyester werkte, zijn zijn principes en zijn benadering van vorm en ruimte een onuitputtelijke inspiratiebron, ook voor ons als steenbeeldhouwers.
Voorkant boek Ad Dekkers
Wie was Ad Dekkers? Een meester van het subtiele evenwicht en de precieze lijn
Ad Dekkers was een kunstenaar die in zijn relatief korte leven een zeer consistent en herkenbaar oeuvre heeft opgebouwd. Hij wordt gerekend tot de naoorlogse generatie Nederlandse kunstenaars die voortbouwden op de tradities van De Stijl en het Constructivisme, maar daar een heel eigen, minimalistische en persoonlijke draai aan gaven.
  • De essentie van vorm. Dekkers' werk is een voortdurende, geconcentreerde studie naar de meest elementaire geometrische vormen: de cirkel, het vierkant, de driehoek, en vooral de lijn. Hij onderzocht hoe deze vormen zich tot elkaar verhouden, hoe ze een vlak kunnen verdelen, en hoe ze interageren met licht en de omringende ruimte.
  • Reliëfs als onderzoeksveld. Hij koos bewust voor het reliëf als zijn primaire uitdrukkingsvorm. Het reliëf bevindt zich op het fascinerende grensvlak van het tweedimensionale (schilderkunst) en het driedimensionale (sculptuur). Het is een "ondiepe ruimte" waarin hij met minimale ingrepen – een ingezaagde lijn, een subtiele verhoging of verdieping van een vlak – een maximaal effect van ruimtelijkheid, licht en schaduw wist te bereiken.
  • Monochroom wit als canvas voor licht. Dekkers werkte vrijwel uitsluitend in monochroom wit. Deze radicale kleurbeperking was geen uiting van armoede, maar een bewuste keuze om alle aandacht te richten op de vorm, de lijn, en vooral op de interactie met het licht. Het wit fungeert als een perfect canvas waarop licht en schaduw hun subtiele spel kunnen spelen en de minimale ingrepen in het oppervlak tot leven kunnen wekken.
  • Een meditatief proces. Zijn werkwijze was er een van uiterste precisie, van langdurige studie en zorgvuldige planning. Elk werk was het resultaat van een intensief denk- en maakproces, een bijna meditatieve zoektocht naar de perfecte balans en de meest zuivere expressie.
Carel Blotkamp's boek: Een verhelderende gids door Dekkers' subtiele universum
Een kunstenaar als Ad Dekkers, wiens werk zo subtiel en conceptueel gelaagd is, vraagt om een even scherpzinnige en invoelende interpretatie. Carel Blotkamp, emeritus hoogleraar en een van Nederlands meest gerespecteerde kunsthistorici op het gebied van moderne kunst, heeft met zijn boek (of boeken/catalogi, want er zijn meerdere publicaties) over Dekkers een onmisbare bijdrage geleverd aan het begrip en de waardering van diens oeuvre.
  • Analyse en context. Blotkamp weet als geen ander de ontwikkeling in Dekkers' werk te duiden, zijn systematische aanpak te ontrafelen, en zijn positie binnen de (inter)nationale kunstgeschiedenis helder te maken. Hij plaatst Dekkers in de context van het minimalisme, de concrete kunst, en de erfenis van De Stijl.
  • Inzicht in het maakproces. De publicaties geven vaak inzicht in Dekkers' tekeningen, zijn studies, en zijn methodische manier van werken. Je begrijpt beter hoe hij tot zijn uitgebalanceerde composities kwam.
  • Toegankelijk en diepgaand. Blotkamp heeft de gave om complexe kunst op een toegankelijke manier te bespreken, zonder aan diepgang in te boeten. Zijn teksten openen je ogen voor de rijkdom en de intelligentie die schuilgaan achter de bedrieglijke eenvoud van Dekkers' reliëfs.

Een boek over Ad Dekkers, zeker van de hand van een kenner als Blotkamp, is een uitnodiging om te vertragen en heel precies te leren kijken. Het is een masterclass in het waarderen van de nuance.
De essentie van Dekkers' kunst: Lijn, vlak, licht en de illusie van ruimte
Wat maakt het werk van Ad Dekkers nu zo bijzonder en blijvend relevant?
  • De autonome lijn. Bij Dekkers is de lijn niet zomaar een begrenzing van een vorm, maar een element op zich. Een ingezaagde lijn in een wit vlak wordt een subtiele schaduwlijn, een drager van licht, een element dat het vlak activeert en verdeelt, en dat een gevoel van diepte of juist van spanning creëert.
  • Het minimaal gemoduleerde vlak. Dekkers kon met een minimale verandering in de hoogte of diepte van een deel van een vlak een heel nieuw ruimtelijk spel creëren. Een vierkant dat heel lichtjes uit het hoofdvlak naar voren komt, een cirkel die als een flinterdunne uitsparing is aangebracht – deze subtiele ingrepen vangen het licht op steeds weer andere manieren en spelen met onze perceptie.
  • Licht als actief materiaal. Door zijn consequente keuze voor wit, werd licht het belangrijkste ‘kleurmiddel’ in Dekkers' werk. De stand van het licht, de intensiteit, de hoek waaronder het op het reliëf valt – het verandert continu de verschijningsvorm van het werk. Zijn reliëfs zijn als instrumenten die het licht vangen en moduleren.
  • De illusie van ruimte in het ondiepe. Hoewel een reliëf per definitie een beperkte fysieke diepte heeft, wist Dekkers een enorme suggestie van ruimte en diepte op te roepen. Zijn composities lijken soms te zweven, te verschuiven, of zich uit te strekken voorbij de fysieke grenzen van het werk.
De relevantie van Ad Dekkers voor de hedendaagse (steen)beeldhouwer
"Maar Simone," denk je misschien weer, "Dekkers maakte witte, minimalistische reliëfs in kunststof of hout. Wat heeft dat nu te maken met mijn werk in die zware, massieve, vaak kleurrijke steen?" Meer dan je op het eerste gezicht zou denken!
  1. Precisie en vakmanschap als absolute basis. Dekkers' werk ademt een ongelooflijke precisie en beheersing van zijn materialen en technieken. Elke lijn is exact, elke verbinding naadloos. Dit streven naar perfectie in de uitvoering is een inspiratie voor elke ambachtsman, en zeker voor een steenbeeldhouwer waar elke slag telt en fouten moeilijk te herstellen zijn. Het leert ons het belang van geduld, concentratie en een diep respect voor het maakproces.
  2. De kracht van subtiliteit en reductie (less is more). Dekkers laat zien dat je geen grote gebaren of complexe vormen nodig hebt om een krachtig beeld te maken. Juist door je te beperken tot de essentie, door te zoeken naar de meest minimale ingreep die het maximale effect sorteert, kun je tot een enorme zeggingskracht komen. Dit is een waardevolle les voor steenbeeldhouwers: soms is het weglaten van een detail, het vereenvoudigen van een lijn, of het creëren van een heel subtiele overgang in een vlak, veel krachtiger dan een overdaad aan vormen.
  3. Licht en schaduw als vormgevende elementen in steen. Dit is misschien wel de meest directe link. Steen leeft bij de gratie van licht. De manier waarop je de vlakken van je steensculptuur kapt en afwerkt, bepaalt hoe het licht erop valt, welke schaduwen er ontstaan, en hoe de vorm wordt waargenomen. Dekkers’ werk is een masterclass in het bewust sturen van deze effecten. Een ingeslepen lijn in een stuk hardsteen, een gepolijst vlak naast een ruw gehakt oppervlak in marmer – het zijn allemaal manieren om met licht en schaduw te ‘tekenen’ op je beeld.
  4. Geometrische abstractie en steen. Dekkers' focus op elementaire geometrische vormen (cirkel, vierkant, lijn) sluit direct aan bij de interesses van veel abstract werkende steenbeeldhouwers, waaronder mijn collega Alex Sluimer. Dekkers laat zien hoe je met deze basisvormen eindeloos kunt variëren en subtiele, maar diepgaande ruimtelijke en perceptuele ervaringen kunt creëren. Het kan inspireren tot abstracte steenkunst die zowel intellectueel helder als zintuiglijk rijk is.
  5. De ruimte in en om het beeld. Hoewel Dekkers voornamelijk reliëfs maakte, was hij intens bezig met hoe zijn werk de muur (de achtergrond) activeerde en hoe het zich verhield tot de ruimte waarin het werd getoond. Voor een vrijstaand steenbeeld is dit nog belangrijker. Hoe definieert jouw sculptuur de ruimte eromheen? Hoe is de interactie tussen de massa van de steen en de ‘leegte’ van de negatieve ruimte?


Dekkers’ werk leert ons om te denken in termen van relaties: de relatie tussen lijn en vlak, tussen licht en schaduw, tussen het werk en de muur, tussen het werk en de beschouwer. Het is een oefening in precies kijken en precies maken.
Ad Dekkers, Variaties op cirkels IV, 1965-1966, polyester, doorsnee 120 x ca. 10,5 cm, K68295
Sculpture "Gebroken cirkel" by Ad Dekkers in 1976 at the Spaarndammerdijk in Amsterdam

CC BY-SA 3.0
©Ad Dekkers, Verschoven kwadraten (1965), c/o Pictoright Amsterdam 2018
polyester, 36,7 x 36,7 x 3 cm
Collectie museum Voorlinden, Wassenaar
Mijn persoonlijke fascinatie voor Dekkers en de kunst vanaf 1920
Wat mij persoonlijk zo treft in het werk van Ad Dekkers is de stilte, de concentratie, de bijna meditatieve kwaliteit. Het is kunst die geen lawaai maakt, maar die je uitnodigt tot vertraging en contemplatie. Het is puur, eerlijk en wars van elke modegril. En het is een prachtige voortzetting en herinterpretatie van de idealen van die eerdere generatie pioniers uit de jaren '20 en '30 – De Stijl, Bauhaus, het Constructivisme – kunstenaars die ook zochten naar een universele, abstracte taal van vorm en structuur.
​

Deze hele periode, vanaf circa 1920, waarin kunstenaars zo radicaal op zoek gingen naar de essentie van vorm, naar de mogelijkheden van abstractie, en naar de interactie tussen geometrie en een meer organische of expressieve benadering, vind ik mateloos boeiend. Het is een periode die de fundamenten heeft gelegd voor veel van de kunst die daarna kwam, en die nog steeds een onuitputtelijke bron van inspiratie is. Het vult mijn ‘interne databank’ met principes van reductie, precisie, ruimtelijk spel en de kracht van de pure vorm.
Revolutie in Vorm: Lezing met workshop over geometrie en abstractie in beeldhouwkunst
Het werk van Ad Dekkers en de kunst vanaf 1920 biedt een schat aan inspiratie voor beeldhouwers die geïnteresseerd zijn in abstractie, geometrie en de pure kracht van vorm. Het is een thema waar ik, Simone van Olst, en mijn collega Alex Sluimer vaak diep over in gesprek zijn in ons atelier. Terwijl Alex zijn kennis van wiskundige en geometrische principes deelt, focus ik op de expressieve, intuïtieve vertaling van vorm. Samen brengen we theorie en praktijk samen op een manier die direct toepasbaar is in je eigen werk.

Om deze inspiratie te delen, lanceer ik een splinternieuwe lezing en workshop: “Revolutie in Vorm”. Deze dag duiken we in de kunst en werkwijze van pioniers vanaf 1920, op de fascinerende snijlijn van geometrie en abstracte expressie.

Wat kun je verwachten?
  • Een verkenning van De Stijl, Bauhaus en hun zoektocht naar een universele vormentaal.
  • Inzicht in Constructivisme en hoe kunstenaars ruimte, volume en structuur opnieuw definieerden.
  • Analyse van naoorlogse kunst, zoals Ad Dekkers, Minimal Art en andere stromingen die voortbouwen op deze fundamenten.
  • Praktische toepassing: mini-workshops waarin je de principes van geometrie en abstractie direct in je eigen sculpturen kunt ervaren.
  • Handvatten om de balans tussen structuur en vrijheid, ratio en intuïtie, geometrie en organische expressie in je eigen werk te ontdekken.

Revolutie in Vorm is bedoeld voor beeldhouwers die hun begrip van vorm willen verdiepen, hun creativiteit willen uitbreiden en willen leren van enkele van de meest invloedrijke stromingen in de moderne kunst.

Wil je deze unieke kans niet missen? Meld je hier aan of stuur een bericht voor meer informatie. Samen ontdekken we de kracht van vorm, van concept tot creatie!
Conclusie: De blijvende echo van stille kracht
Een boek over een kunstenaar als Ad Dekkers, zoals dat van Carel Blotkamp, is meer dan een kunsthistorische studie. Het is een uitnodiging om te vertragen, om aandachtig te kijken, en om de diepe, stille kracht te ervaren die kan uitgaan van een perfect uitgebalanceerde lijn, een subtiel gemoduleerd vlak, en het magische spel van licht en schaduw. Het herinnert ons eraan dat kunst niet altijd luid hoeft te zijn om gehoord te worden.
Ik hoop dat deze blog je heeft geïnspireerd om het werk van Ad Dekkers (verder) te ontdekken, en om na te denken over hoe de principes van precisie, reductie en de bewuste omgang met vorm en ruimte ook jouw eigen (steen)beeldhouwwerk kunnen verrijken. En wie weet, misschien tot ziens bij een toekomstige lezing waar we samen nog dieper kunnen graven in de fascinerende wereld van de geometrische abstractie!

Met een aandachtige en creatieve groet,

Simone van Olst

Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden
0 Opmerkingen

De logica achter het vormgeven: 'Seven Logics of Sculpture' van Ernst van Alphen – een boek dat beeldhouwers moeten lezen!

1/9/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve mede-beeldhouwers, kunstliefhebbers en iedereen die gefascineerd is door de diepte achter de vorm,
Vandaag duik ik met jullie in een boek dat, hoewel het niet direct over de hamer en beitel gaat, mijn blik op beeldhouwkunst fundamenteel heeft verdiept. Het gaat over 'Seven Logics of Sculpture' van Ernst van Alphen. Als Simone van Olst, met mijn handen in de steen, voel ik de drang om over dit werk te vertellen, want het is een openbaring voor wie verder wil kijken dan de techniek en de esthetiek alleen. Hoewel het boek in het Engels geschreven is, is de essentie ervan universeel en van onschatbare waarde voor ons vak.

Ernst van Alphen, een gerenommeerd kunstwetenschapper en theoreticus, neemt je mee op een reis door de conceptuele landschappen van de beeldhouwkunst. Hij ontrafelt de 'logica's' – de onderliggende denkpatronen, strategieën en relaties – die beeldhouwkunst stuurt en betekenis geeft. Dit is geen geschiedenisboek, geen technisch handboek. Dit is een boek dat je leert kijken naar sculptuur, niet alleen met je ogen, maar ook met je hoofd en je hart. En dat is iets wat elke beeldhouwer, van beginner tot vergevorderd, nodig heeft.
Afbeelding
De zoektocht naar logica achter de vorm
Toen ik het boek voor het eerst oppakte, was ik direct getriggerd door de titel: 'Logica's' in sculptuur. Wij, als makers, werken vaak intuïtief. We voelen de steen, volgen de lijnen, laten ons leiden door inspiratie. Maar Van Alphen laat zien dat er, zelfs in de meest intuïtieve werken, diepe, vaak onbewuste logica's schuilen. Deze logica's zijn geen rigide regels, maar eerder lensen waardoor we de relatie tussen het kunstwerk, de maker, de kijker en de wereld kunnen begrijpen.

Van Alphen presenteert zeven van zulke logica's, elk met een eigen invalshoek. En het mooie is: als je eenmaal door deze brillen kijkt, zie je je eigen werk, en dat van anderen, met nieuwe ogen.
De zeven logica's ontleed (vanuit mijn beeldhouwer perspectief)
Laten we deze logica's eens langsgaan en bedenken wat ze betekenen voor ons, als mensen die met steen werken.

1. De logica van het materialiseren
Deze spreekt me als beeldhouwer direct aan. Het gaat over het moment dat een idee, een concept, een emotie, een vluchtige gedachte fysiek wordt gemaakt. Wij, als beeldhouwers, doen niet anders. We materialiseren. We nemen een abstractie – een vorm die we in ons hoofd zien, een gevoel dat we willen uitdrukken – en we geven het gewicht, textuur, ruimte. Van Alphen benadrukt dat dit geen neutrale handeling is. Het materiaal zelf, met zijn weerstand, zijn eigen aard, zijn grenzen, beïnvloedt de materialisering. Het is een dialoog tussen de intentie en de materie.

Wat dit voor mij betekent: Wanneer ik een nieuwe steen pak, begin ik vaak met een vaag idee. De steen, met zijn nerven, zijn hardheid, zijn barstjes, stuurt me. Het is een constante afweging: wat wil ik dat het wordt, en wat wil de steen dat ik eruit haal? Deze logica maakt dat proces expliciet en geeft het een diepere betekenis. Het is het besef dat het werkstuk niet alleen een uiting is van mijn wil, maar ook van de eigenschappen van het materiaal.

2. De logica van het ruimtelijk fixeren
Beeldhouwkunst neemt ruimte in. Het is driedimensionaal en interacteert met de omgeving waarin het zich bevindt. Deze logica gaat over hoe een sculptuur zijn plek inneemt, hoe het de ruimte om zich heen definieert en hoe het zelf door die ruimte wordt beïnvloed. Een beeld is geen op zichzelf staand object; het is een centrum, een baken, een verstoring of een aanvulling van de omgeving.

Wat dit voor mij betekent: Als ik een beeld maak, denk ik na over hoe het gepresenteerd zal worden. Komt het op een sokkel? In een tuin? Hoe is het belicht? De schaduwen die een beeld werpt, de manier waarop het een doorgang blokkeert of een blik stuurt, zijn allemaal onderdeel van deze ruimtelijke fixatie. Een beeld is niet alleen een object; het is een ervaring in de ruimte.

3. De logica van het belichamen (Embodiment)
Dit is een fascinerende logica die diep ingaat op hoe sculptuur een lichaam kan voorstellen – of zelfs een lichaam is. Het gaat niet alleen over menselijke figuren, maar over de manier waarop een beeld een aanwezigheid, een gestalte, een belichaming van iets wordt. Een abstracte vorm kan een gevoel van gewicht, van zwaartekracht, van veerkracht belichamen.

Wat dit voor mij betekent: Als ik werk aan een beeld, zelfs een abstract beeld, denk ik aan de 'gestalt' ervan. Hoe voelt het? Is het dynamisch of statisch? Vrouwelijk of mannelijk (in de archetypische zin)? Het is de ziel die ik in de steen probeer te blazen, zodat het niet zomaar een vorm is, maar een aanwezigheid, een 'wezen'. Dit raakt aan de oeroude functie van beeldhouwkunst: het scheppen van representaties van goden, helden, of ideeën.

4. De logica van het specifiek worden (Singularization)
Elk beeldhouwwerk is uniek. Deze logica gaat over hoe een sculptuur een specifiek, individueel object wordt, dat zich onderscheidt van alle andere. Het is het proces waarin een abstract idee of een algemene vorm tot een concrete, onherhaalbare verschijning komt. De barsten in jouw specifieke steen, de lichtval in jouw atelier op dat ene moment, jouw unieke hand; al deze elementen dragen bij aan de singulariteit.

Wat dit voor mij betekent: Mijn eigen beelden zijn nooit precies hetzelfde, zelfs niet als ik een serie maak. Elke steen heeft zijn eigen karakter, en mijn gemoedstoestand op dat moment speelt ook een rol. Deze logica benadrukt dat we niet zomaar iets namaken; we creëren iets wat uniek is, niet alleen door de vorm, maar door de hele context van zijn ontstaan. Dat maakt elk beeld zo kostbaar en onvervangbaar.
5. De logica van het maken (Making)
Dit is de logica van het proces, van het ambacht, van de handenarbeid zelf. Het gaat niet alleen om het eindresultaat, maar om de handelingen, de tools, de technieken die gebruikt worden. Van Alphen benadrukt dat het maken zelf een betekenisdragende activiteit is. De sporen van de beitel, de gladheid van het gepolijste oppervlak, de ruwheid van een onbewerkte kant; ze vertellen allemaal het verhaal van het maakproces.

Wat dit voor mij betekent: Dit is de logica die direct mijn hart sneller doet kloppen. De geur van het steenstof, het geluid van de rasp, de concentratie. Het is het fysieke, repetitieve, bijna meditatieve aspect van het werk. De uren die ik in een beeld stop, zijn niet alleen uren van transformatie van de steen, maar ook van transformatie van mezelf. Het maken is een dialoog met het materiaal, een strijd en een overwinning. De gereedschapssporen die ik soms bewust laat zien, vertellen het verhaal van die dialoog.

6. De logica van het vervaardigen (Fabrication)
Deze logica onderscheidt zich van 'maken' door te focussen op de herhaalbaarheid, de productie, het seriematige. Terwijl 'maken' uniek is, kan 'vervaardigen' ook betrekking hebben op het produceren van meerdere exemplaren, of op de industriële processen die aan de kunst voorafgaan. Dit kan ook verwijzen naar het 'bouwen' van een sculptuur uit verschillende delen, in plaats van uit één blok.

Wat dit voor mij betekent: Dit is minder direct toepasbaar op mijn handwerk, maar het zet me wel aan het denken over herhalingen in mijn werk, of de stappen die ik telkens weer herhaal. Het kan ook gaan over de processen van steenwinning en -bewerking voordat het in mijn atelier aankomt. Het herinnert me eraan dat zelfs mijn 'unieke' beelden deel uitmaken van een grotere keten van vervaardiging.

7. De logica van het uitstallen (Exhibition)
De laatste logica gaat over hoe sculptuur wordt gepresenteerd en ervaren in een tentoonstellingscontext. Dit omvat de relatie tot de ruimte, de belichting, de plaatsing, en hoe dit alles de perceptie van het kunstwerk beïnvloedt. De kijker wordt hierbij actief betrokken; hoe navigeert de kijker rond het beeld, welke perspectieven worden geboden?

​
Wat dit voor mij betekent: Ik besteed veel aandacht aan hoe mijn beelden in het atelier staan, hoe het licht erop valt. Als ik een beeld verkoop, denk ik na over hoe de klant het thuis zal plaatsen. De manier waarop een beeld wordt getoond, kan de betekenis ervan enorm veranderen. Een beeld dat in een tuin staat, gedraagt zich anders dan een beeld in een strakke galerie. Deze logica dwingt me om verder te denken dan het creëren van het object; het gaat ook om het creëren van de ervaring van het object.
Een boek dat beeldhouwers moeten lezen
​
'Seven Logics of Sculpture' is geen gemakkelijk boek, maar het is enorm lonend. Het daagt je uit om dieper te kijken naar wat je doet, waarom je het doet, en hoe jouw werk interactie aangaat met de wereld om je heen. Het is een boek dat je mentale 'gereedschapskist' aanvult met nieuwe brillen, nieuwe concepten om je eigen proces en dat van anderen te begrijpen.

Als beeldhouwer voel ik vaak een diepe, intuïtieve connectie met de steen en het proces. Dit boek geeft taal aan die intuïtie. Het structureert gedachten die anders vaag zouden blijven, en het verbindt mijn handenarbeid met bredere filosofische en kunsthistorische vraagstukken.

Anjet Daanje's 'Gezel in Marmer' beschrijft de ziel van de relatie tussen mens en steen, en de intense samenwerking. Ernst van Alphen's 'Seven Logics of Sculpture' biedt de theoretische raamwerken om deze ziel te begrijpen, te analyseren en te verdiepen. Beide boeken zijn onmisbaar voor elke beeldhouwer. 'Gezel in Marmer' laat je voelen, 'Seven Logics' laat je denken. Samen vormen ze een krachtig duo.
Dus, als je dieper wilt duiken dan de oppervlakte, als je de 'waarom' achter het 'wat' wilt begrijpen, dan raad ik je 'Seven Logics of Sculpture' ten zeerste aan. Het zal je kijk op je eigen werk, en op de kunst van het beeldhouwen in het algemeen, voorgoed veranderen. En dat is een investering in je passie die elke beitel waard is.
​

Met creatieve groet en een hoofd vol nieuwe inzichten,

Simone van Olst
0 Opmerkingen

De bron aanboren (zonder te zweven): Praktische creativiteit uit "The Artist's Way" voor steenbeeldhouwers

14/8/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve kunstenaars, makers, dromers, en iedereen die soms worstelt met dat stemmetje dat zegt "ik ben niet creatief genoeg",

Welkom bij een nieuwe aflevering van "Uit Mijn Boekenkast: Inspiratie voor Steenbeeldhouwers"! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik het met je hebben over een boek dat wereldwijd miljoenen mensen heeft geholpen om hun creatieve blokkades te doorbreken en hun innerlijke kunstenaar te herontdekken: "The Artist's Way" van Julia Cameron. Misschien heb je er al eens van gehoord, want het is een echte klassieker op het gebied van creatieve zelfhulp. En misschien heb je ook gehoord dat het een wat ‘spirituele’ reputatie heeft. Juist daarom wil ik het vandaag bespreken, vanuit mijn eigen, nuchtere perspectief als steenbeeldhouwer. Want los van de terminologie die Cameron soms gebruikt, zitten er in dit boek een paar ontzettend krachtige, praktische instrumenten die ook jou, als (steen)beeldhouwer, enorm kunnen helpen om je creatieve bron aan te boren en met meer plezier en vertrouwen te werken.
​

Ik ben zelf altijd een beetje voorzichtig met boeken die te ‘zweverig’ worden. Ik sta met beide benen op de grond, of liever gezegd: tussen de stenen in mijn atelier in Leiden. Maar "The Artist's Way" heeft, ondanks (of misschien wel dankzij) zijn specifieke invalshoek, een paar kernideeën die zo fundamenteel en effectief zijn, dat ik ze je niet wil onthouden. Het gaat erom dat je eruit pikt wat voor jou werkt, en de rest laat voor wat het is.
Wie is Julia Cameron en wat is "The Artist's Way" precies?
Julia Cameron is een Amerikaanse schrijfster, dichteres, filmmaker en componiste die zelf jarenlang worstelde met creatieve blokkades. Vanuit haar eigen ervaringen en haar werk met andere kunstenaars ontwikkelde ze een methode voor "creatieve genezing en herontdekking". "The Artist's Way", voor het eerst gepubliceerd in 1992, is opgezet als een 12-weken durende cursus, een soort stappenplan om je creativiteit te deblokkeren en te voeden.
​

Cameron gaat ervan uit dat creativiteit een natuurlijke, menselijke eigenschap is, net als ademhalen. Maar door allerlei oorzaken – negatieve ervaringen, zelfkritiek, angst om te falen, de druk van buitenaf – kan die natuurlijke stroom geblokkeerd raken. Haar boek biedt een reeks oefeningen en inzichten om die blokkades op te ruimen en de creatieve energie weer vrij te laten stromen.
De kerninstrumenten: Morning pages en artist dates
Twee van de meest bekende en effectieve instrumenten uit "The Artist's Way" zijn de "morning pages" (ochtendpagina's) en de "artist dates" (kunstenaarsafspraakjes). Laten we die eens van dichterbij bekijken, zonder de spirituele franje, maar puur gericht op wat ze praktisch voor jou kunnen betekenen.

Morning pages (ochtendpagina's): Jouw mentale grote schoonmaak
  • Wat is het? Heel simpel: elke ochtend, direct na het wakker worden, schrijf je drie pagina's lang (ongeveer A4-formaat) met de hand vol met alles wat er in je opkomt. Het is een stroom van bewustzijn, een ‘brain dump’. Het maakt niet uit wát je schrijft, of het mooi is, of het grammaticaal correct is, of het überhaupt ergens over gaat. Je schrijft gewoon door, zonder te oordelen, zonder te herlezen (in het begin).
  • Waarom werkt dit (praktisch gezien)?
    • Mentale rommel opruimen. Je hoofd zit 's ochtends vaak vol met 'ruis': zorgen, to-do-lijstjes, zelfkritiek, vage angsten. Door dit allemaal op papier te kwakken, creëer je letterlijk ruimte in je hoofd. Het is alsof je de mentale harde schijf defragmenteert.
    • De innerlijke criticus omzeilen. Omdat je zo snel en ongeremd schrijft, en omdat het ‘toch nergens over gaat’, krijgt je innerlijke criticus (dat stemmetje dat alles afkraakt) minder kans om zich ermee te bemoeien. Je schrijft voorbij de censuur.
    • Onverwachte inzichten en ideeën. Juist omdat je zonder filter schrijft, komen er soms verrassende dingen bovendrijven: vergeten herinneringen, sluimerende frustraties, maar ook briljante, onverwachte ideeën voor je werk. Het is een directe lijn naar je onderbewuste.
    • Een veilige uitlaatklep. De morning pages zijn een veilige plek om te klagen, te zeuren, te dromen, zonder dat iemand het leest. Dat kan enorm opluchten.
  • Voor jou als steenbeeldhouwer. Stel je voor, je worstelt met een lastig stuk steen, of je weet even niet hoe je verder moet met een beeld. Je morning pages kunnen een plek zijn om die frustratie van je af te schrijven. Of misschien borrelen er tijdens het schrijven wel beelden op van vormen, texturen, of thema’s die je in steen zou willen uitwerken. Het helpt je om met een helderder hoofd en een frisser perspectief je atelier in te stappen.

Artist dates (kunstenaarsafspraakjes): Jouw creatieve accu opladen

  • Wat is het? Een keer per week plan je een afspraakje van ongeveer twee uur met jezelf – en dan specifiek met jouw ‘innerlijke kunstenaar’. Het is tijd die je bewust reserveert om iets te doen wat je leuk, interessant of inspirerend vindt, puur voor het plezier, zonder een specifiek doel of resultaat. En je doet het alleen!
  • Waarom werkt dit (praktisch gezien)?
    • De creatieve bron aanvullen. Kunstenaars hebben input nodig, voeding voor hun ziel en hun verbeelding. Artist dates zijn een manier om je ‘creatieve bron’ of je ‘interne databank’ (zoals ik het noem) bewust aan te vullen met nieuwe indrukken, ervaringen en ideeën.
    • Spelen en ontdekken. Het haalt de druk van het ‘moeten presteren’ af. Het gaat om spelen, ontdekken, nieuwsgierig zijn, net als een kind. Dit herstelt het plezier in het creatieve proces.
    • Nieuwe perspectieven. Door jezelf bloot te stellen aan andere omgevingen, andere kunstvormen, of gewoon andere ervaringen, doorbreek je je routine en kun je met frisse ogen naar je eigen werk en de wereld kijken.
    • Zelfzorg voor de kunstenaar. Het is een daad van zelfzorg, een erkenning dat jouw creatieve kant aandacht en voeding nodig heeft.
  • Voor jou als steenbeeldhouwer. Wat kun je doen tijdens zo’n artist date? De mogelijkheden zijn eindeloos!
    • Bezoek een steengroeve (als dat kan) of een plek waar veel natuursteen te zien is (oude gebouwen, een geologisch museum).
    • Ga wandelen in de natuur en let specifiek op de vormen, texturen en kleuren van stenen, rotsen, bergen. Raap mooie stenen op.
    • Bezoek een beeldentuin of een museum met sculpturen (niet alleen steen!).
    • Ga naar een bouwmarkt en kijk met een kunstenaarsoog naar gereedschappen, materialen, texturen.
    • Blader door boeken over architectuur, land art, of primitieve kunst.
​Ga gewoon ergens zitten en observeer mensen, hun houdingen, hun bewegingen. De indrukken die je opdoet, slaan zich op in je databank en kunnen later, bewust of onbewust, hun weg vinden naar jouw werk in steen.
Afbeelding
Afbeelding
"Spiritueel"? Of gewoon diep menselijk? Een nuchtere kijk op Cameron's filosofie
Oké, en dan nu dat ‘spirituele’ aspect. Julia Cameron gebruikt in haar boek inderdaad termen als "God", "Great Creator", "spiritual path". Voor sommige mensen is dat een afknapper. En dat snap ik. Als je, net als ik, een nuchter persoon bent, kan dat soort taal een beetje afschrikken of te ‘zweverig’ aanvoelen.
Maar hier is mijn take: je kunt de spirituele terminologie van Cameron prima voor lief nemen, of vervangen door woorden die beter bij jou passen. Zie het als volgt:
  • Creativiteit als levenskracht. Of je het nu God noemt, het Universum, de Natuur, of gewoon een diepe, innerlijke Levenskracht – feit is dat er een bron van creatieve energie is waar we allemaal deel van uitmaken. Cameron’s methode helpt je om je weer te verbinden met die bron, hoe je die zelf ook wilt noemen.
  • Intuïtie en innerlijke wijsheid. Wat zij ‘goddelijke leiding’ noemt, kun je ook zien als je eigen diepe intuïtie, je innerlijke wijsheid, je onderbewuste dat vol zit met oplossingen en ideeën. De morning pages en artist dates helpen je om beter naar die innerlijke stem te luisteren.
  • Synchroniciteit en flow. Cameron spreekt over synchroniciteit – het op het juiste moment de juiste mensen of kansen tegenkomen. Je kunt dat zien als toeval, of als het resultaat van een meer open en ontvankelijke houding die je ontwikkelt door het proces. De ‘flow’ waar kunstenaars het vaak over hebben – dat gevoel dat het werk vanzelf lijkt te gaan – is ook zo’n diep menselijke, bijna magische ervaring die Cameron probeert te faciliteren.
  • Het belang van vertrouwen. Een kernboodschap in "The Artist's Way" is het ontwikkelen van vertrouwen – vertrouwen in jezelf, in je creatieve proces, en in het feit dat je ideeën waardevol zijn. Dat is geen zweverig concept, maar een psychologisch gezonde basis voor elk creatief werk.

Kortom: haal eruit wat voor jou werkt. De instrumenten – morning pages, artist dates, de wekelijkse oefeningen – zijn ontzettend krachtig, ongeacht je levensbeschouwelijke overtuiging. Ze werken omdat ze fundamentele psychologische en creatieve principes aanboren. Focus op het doen, op het proces, en je zult de resultaten vanzelf merken.
Wat "The Artist's Way" kan betekenen voor jou als (steen)beeldhouwer
Juist voor ons als steenbeeldhouwers, die werken met een materiaal dat geduld, doorzettingsvermogen en een zekere moed vereist, kunnen de principes uit "The Artist's Way" enorm waardevol zijn:
  1. Creatieve blokkades in steen doorbreken. Steen kan soms letterlijk en figuurlijk een blok zijn. Als je vastzit, als de steen niet ‘wil’, kunnen de morning pages helpen om je frustraties te uiten en je hoofd leeg te maken. Een artist date kan je op nieuwe ideeën brengen of je perspectief veranderen.
  2. Je innerlijke criticus (de steen-twijfelaar) temmen. Dat stemmetje dat zegt: "Die steen is te hard voor jou," "Je verpest het toch maar," "Je idee is niet goed genoeg." De oefeningen in het boek helpen je om die criticus te herkennen en minder macht te geven. Dit is cruciaal, want steen is onverbiddelijk; angst is een slechte raadgever bij het hakken.
  3. Nieuwe ideeën vinden voor je steenprojecten. Door je creatieve bron bewust aan te vullen (artist dates) en je onderbewuste de ruimte te geven (morning pages), zul je merken dat er meer ideeën voor vormen, thema’s en texturen in steen naar boven komen. Je ‘interne databank’ raakt beter gevuld en toegankelijker.
  4. Meer plezier en speelsheid in het atelier. "The Artist's Way" legt veel nadruk op het herontdekken van het speelse kind in jezelf. Dit kan je helpen om met meer lichtheid en plezier te werken, ook als het fysiek zwaar is of als je technische uitdagingen tegenkomt. Het gaat niet alleen om het resultaat, maar ook om de vreugde van het maken.
  5. Doorzettingsvermogen en routine ontwikkelen. Steenbeeldhouwen is vaak een langzaam proces. De discipline van de morning pages en de regelmaat van de artist dates helpen je om een creatieve routine op te bouwen en het doorzettingsvermogen te ontwikkelen dat nodig is om een steenproject tot een goed einde te brengen.
Mijn ervaring en hoe ik elementen gebruik in mijn begeleiding
Ik heb zelf "The Artist's Way" meerdere keren doorlopen, en hoewel ik niet elke oefening letterlijk volg, hebben de kernprincipes mijn eigen creatieve proces en mijn manier van lesgeven diep beïnvloed.
  • De kracht van schrijven. Ik moedig mijn studenten vaak aan om naast het beeldhouwen ook te schrijven of te schetsen over hun ideeën, hun proces, hun frustraties. Het helpt om dingen helder te krijgen.
  • Inspiratie zoeken en delen. Het idee van de Artist Date resoneert sterk met mijn overtuiging dat je jezelf als kunstenaar voortdurend moet voeden. In mijn atelier delen we vaak inspiratiebronnen, bezoeken we samen tentoonstellingen, of bespreken we boeken.
  • Een veilige en ondersteunende omgeving. Een van de belangrijkste aspecten van Cameron’s methode is het creëren van een veilige omgeving waarin je durft te experimenteren en kwetsbaar te zijn. Dat is precies de sfeer die ik in mijn atelier in Leiden nastreef. Een plek waar je wordt aangemoedigd, waar geen ‘fouten’ bestaan (alleen leermomenten), en waar je innerlijke criticus even op vakantie mag.
  • Vertrouwen op het proces. Ik help studenten om te vertrouwen op hun eigen, unieke creatieve proces, ook als dat anders is dan dat van anderen. En om te vertrouwen op de dialoog met de steen – want de steen zelf heeft vaak ook iets te ‘zeggen’.
Conclusie: Jouw creatieve bron wacht – Geef het een kans!
"The Artist's Way" van Julia Cameron is, als je door de soms wat specifieke taal heen kijkt, een schatkist vol praktische, effectieve gereedschappen om jouw creativiteit een flinke boost te geven. Het is een uitnodiging om met een frisse, open en speelse blik naar jezelf als maker te kijken. Of je nu een doorgewinterde steenbeeldhouwer bent die een nieuwe impuls zoekt, of een enthousiaste beginner die na een Samstone-pakketje droomt van meer – dit boek (of in ieder geval de kerninstrumenten eruit) kan je helpen.

Het gaat er niet om dat je alles precies zo doet als Cameron het voorschrijft. Het gaat erom dat je de principes begrijpt en ze toepast op een manier die bij jou past. Zie het als een experiment. Probeer de morning pages eens een week of een maand. Plan een paar artist dates voor jezelf. En kijk wat er gebeurt. De kans is groot dat je verrast zult zijn door de nieuwe energie, de ideeën en het zelfvertrouwen dat het je oplevert.

En als je die hernieuwde creatieve energie vervolgens wilt omzetten in prachtige, tastbare vormen in steen, dan weet je dat de deur van mijn Beeldhouwatelier Simone van Olst in Leiden altijd voor je openstaat. Daar kunnen we samen, op een nuchtere en praktische manier, jouw unieke ideeën uit jouw persoonlijke databank tot leven wekken.

Want onthoud: iedereen is creatief. Ook jij. Soms heeft die creativiteit alleen een klein duwtje nodig om weer voluit te kunnen stromen.
0 Opmerkingen

De melodie van vorm: Hoe Arthur Wesley Dow's "Composition" jouw beeldhouwwerk kan verrijken

28/7/2025

2 Opmerkingen

 
Lieve kunstenaars, vormzoekers en iedereen die gelooft dat schoonheid een structuur heeft,

Welkom terug bij "Uit Mijn Boekenkast: Inspiratie voor Steenbeeldhouwers"! Ik ben Simone van Olst, en vandaag wil ik een boek met je delen dat misschien niet in elke standaard kunstgeschiedenisles uitgebreid aan bod komt, maar dat voor mij persoonlijk, en voor generaties kunstenaars en docenten, een stille revolutie heeft betekend in het denken over kunst maken: "Composition: A Series of Exercises in Art Structure for the Use of Students and Teachers" van de Amerikaanse kunstenaar en pedagoog Arthur Wesley Dow, voor het eerst gepubliceerd in 1899.

Toen ik dit boek jaren geleden voor het eerst onder ogen kreeg, was ik direct getroffen door de helderheid en de bijna tijdloze relevantie van Dow's benadering. In een periode waarin kunstonderwijs vaak nog draaide om het perfect natekenen van gipsmodellen of het zo natuurgetrouw mogelijk weergeven van de werkelijkheid, kwam Dow met een verfrissend en fundamenteel ander perspectief. Hij stelde dat de essentie van kunst niet ligt in imitatie, maar in compositie: het harmonieus ordenen van elementen om een ruimte op een mooie manier te vullen. Een idee dat, zo zul je zien, ook voor ons als steenbeeldhouwers vandaag de dag nog goud waard is.
​Wie was Arthur Wesley Dow? Een pionier in kunstonderwijs
Arthur Wesley Dow (1857-1922) was zelf een verdienstelijk schilder, graficus en fotograaf, maar zijn grootste nalatenschap ligt in zijn rol als vernieuwend kunstdocent. Hij gaf les aan gerenommeerde instituten zoals het Pratt Institute en de Art Students League in New York. Dow was diep beïnvloed door de Japanse kunst, met name de Ukiyo-e prenten, die hij leerde kennen via de oriëntalist Ernest Fenollosa. De Japanse nadruk op lijn, de subtiele balans van licht en donker (Notan), en de decoratieve kwaliteit van compositie, stonden haaks op de toen heersende Westerse academische tradities.
Dow zag dat het traditionele kunstonderwijs studenten vaak wel leerde wat ze moesten tekenen, maar niet hoe ze een krachtige, expressieve en harmonieuze compositie moesten maken. Zijn boek "Composition" was bedoeld om die leemte te vullen. Het was geen droge theoretische verhandeling, maar een praktische gids vol oefeningen, ontworpen om studenten de fundamentele principes van design te laten ontdekken en toepassen.
Afbeelding
"Composition": De drie pilaren van Dow's visie – Lijn, notan en kleur
Volgens Dow kon elke visuele kunstvorm, of het nu schilderkunst, architectuur, textielontwerp of beeldhouwkunst was, worden teruggebracht tot drie fundamentele structurele elementen:
  1. Lijn. Voor Dow was lijn veel meer dan alleen een contour of een omtrek. Het was een expressief element op zich, met een eigen karakter en potentieel. Hij moedigde studenten aan om te experimenteren met de kwaliteit van de lijn – dik, dun, vloeiend, hoekig – en om de decoratieve en structurele mogelijkheden ervan te onderzoeken. Denk aan de elegante lijnen in Japanse prenten, of de krachtige contouren die een vorm definiëren.
  2. Notan (licht en donker). Dit is een Japans concept dat verwijst naar de harmonieuze verdeling en balans van lichte en donkere vlakken of massa's in een compositie. Dow zag notan als een cruciaal element voor het creëren van eenheid, diepte en visuele interesse. Het gaat niet om realistische schaduwwerking, maar om het abstracte patroon van licht en donker, de "muziek" van toonwaarden. Hij liet studenten oefeningen doen waarbij ze complexe scènes reduceerden tot eenvoudige patronen van zwart en wit.
  3. Kleur. Hoewel kleur in de steenbeeldhouwkunst een andere rol speelt dan in de schilderkunst (we werken immers vaak met de natuurlijke kleur van de steen), zijn Dow's ideeën over kleurharmonie en -relaties wel degelijk relevant. Het principe van het creëren van een harmonieus samenspel, of juist een spannend contrast, kan worden vertaald naar de keuze van steensoorten met verschillende kleuren of texturen, of naar de manier waarop een patina of polijsting de kleur en lichtreflectie van de steen beïnvloedt.

Dow's centrale idee was dat kunstenaars moesten leren om deze drie elementen – lijn, notan en kleur – bewust en doelgericht te gebruiken om, zoals hij het zo mooi zei, "een ruimte op een mooie manier te vullen" ("filling a space in a beautiful way"). Het ging hem om de abstracte schoonheid van de compositie zelf, los van het onderwerp.
​De impact op een nieuwe generatie kunstenaars: Georgia O'Keeffe en het modernisme
Dow's benadering had een enorme impact, vooral in Amerika. Een van zijn beroemdste studenten was Georgia O'Keeffe. Zij getuigde later dat Dow's lessen haar de ogen openden en haar hielpen om haar eigen, unieke artistieke stem te vinden. Hij moedigde haar aan om niet de natuur te kopiëren, maar om haar eigen gevoelens en ideeën uit te drukken door middel van abstracte composities van lijn, vorm en kleur. Haar iconische, close-up schilderijen van bloemen en haar geabstraheerde landschappen zijn doordrenkt van Dow's principes.
​

Dow's invloed reikte veel verder dan alleen zijn directe studenten. Zijn boek werd een standaardwerk in het Amerikaanse kunstonderwijs en hielp de weg te effenen voor het modernisme. Waar Roger Fry in Engeland een intellectueel kader bood voor de waardering van Post-Impressionisme en formele kwaliteiten (zoals we in de vorige blog zagen), bood Dow in Amerika een praktische, hands-on methode om deze nieuwe manier van kunst maken te leren. Beide mannen droegen, elk op hun eigen continent en op hun eigen manier, bij aan een cruciale verschuiving in het kunstonderwijs: van een focus op imitatie naar een focus op expressie en de fundamentele elementen van design. Het was een bevrijding voor kunstenaars, die nu de tools kregen om hun eigen visie te ontwikkelen, los van de verstikkende academische regels.
"Composition" en de beeldhouwer: Ruimte vullen in drie dimensies
Nu denk je misschien: "Interessant, Simone, maar Dow's boek gaat toch vooral over tweedimensionale compositie? Wat heb ik daaraan als steenbeeldhouwer?" Een hele terechte vraag! Maar als je Dow's principes goed bekijkt, zul je zien dat ze verrassend direct toepasbaar zijn op ons driedimensionale werk:
  • Lijn in sculptuur. In de beeldhouwkunst is de lijn alomtegenwoordig. Denk aan de contour of de silhouette van je beeld – de buitenste lijn die de vorm definieert tegen de achtergrond. Hoe krachtig en expressief is die lijn? Denk ook aan de randen waar vlakken elkaar ontmoeten, die scherpe of juist zachte lijnen creëren. Of aan geïnciseerde lijnen die je als decoratief of structurerend element in het oppervlak van de steen kunt aanbrengen. Dow's focus op de kwaliteit en expressiviteit van de lijn daagt ons uit om hier heel bewust mee om te gaan.
  • Notan in sculptuur (de dans van licht en schaduw op steen). Dit is misschien wel het meest direct toepasbare principe voor ons. Een steensculptuur leeft bij de gratie van licht en schaduw. De manier waarop het licht over de volumes en vlakken van je beeld strijkt, de schaduwen die in holtes en inkepingen vallen – dat is de ‘notan’ van je sculptuur. Als beeldhouwer ‘ontwerp’ je met licht en donker. Door de steen te kappen, te gutsen, te raspen en te polijsten, creëer je vormen die het licht op een specifieke manier vangen, reflecteren of absorberen. Een hoogglans gepolijst marmer zal een heel ander notan-effect geven dan een ruw gehakte hardsteen. Dow's principe moedigt ons aan om dit spel van licht en donker niet aan het toeval over te laten, maar het bewust in te zetten om diepte, volume, textuur en sfeer te creëren.
  • Massa & ruimte (Dow's "Filling a Space"). De kern van beeldhouwen is het werken met massa en ruimte. Dow's adagium "filling a space in a beautiful way" is voor een beeldhouwer misschien nog wel directer relevant dan voor een schilder. Een sculptuur is een object dat een ruimte inneemt, een ruimte definieert, en een relatie aangaat met de omringende ruimte. Hoe verhouden de verschillende massa's binnen je beeld zich tot elkaar? Hoe activeer je de lege ruimte rondom en zelfs binnenin je sculptuur (de negatieve ruimte)? Dow's compositorische oefeningen, gericht op het creëren van een harmonieus evenwicht tussen vormen en de ruimte die ze vullen, zijn een goudmijn voor elke beeldhouwer die worstelt met compositie.

Door Dow's principes toe te passen, leer je om je steensculpturen te benaderen als een zorgvuldig georkestreerd samenspel van lijnen, massa's, en de effecten van licht en schaduw. Je leert om te denken in termen van balans, ritme, contrast en harmonie – niet alleen in de totale vorm, maar ook in de details en de oppervlaktebehandeling.
De blijvende relevantie van Dow's "Composition" vandaag
Ook al is "Composition" meer dan een eeuw oud, de principes die Dow erin uiteenzet, zijn nog steeds verrassend actueel en bruikbaar.
  • Fundament van design. De elementen lijn, Notan (licht/donker) en kleur (of in ons geval: steenkleur, textuur, patina) zijn nog steeds de absolute basis van elk visueel ontwerp. Een goed begrip hiervan is essentieel voor elke kunstenaar.
  • Voorbij "wat" naar "hoe". Dow's methode helpt je om je focus te verleggen van wat je wilt uitbeelden naar hoe je dat op de meest effectieve en esthetisch bevredigende manier kunt doen. Het geeft je controle over de beeldmiddelen.
  • Doordacht creëren. Zijn nadruk op compositie stimuleert een doordachte, bewuste benadering van het maakproces. Zelfs als je heel intuïtief werkt (zoals ik vaak doe!), kan een onderliggend begrip van compositieprincipes je helpen om je intuïtieve keuzes te versterken en je werk naar een hoger niveau te tillen.
  • Universele toepasbaarheid. Omdat Dow's principes zo fundamenteel zijn, zijn ze toepasbaar op vrijwel elke stijl en elk medium, van realisme tot abstractie, van schilderkunst tot steenbeeldhouwen.
Hoe Dow's inzichten jouw (steen)beeldhouwwerk kunnen verrijken
Hoe kun je de ideeën van Arthur Wesley Dow nu concreet gebruiken om jouw eigen werk in steen te verbeteren? Hier een paar praktische aanknopingspunten:
  1. Analyseer je werk met Dow's ogen. Bekijk je bestaande beelden (of beelden van anderen) eens specifiek door de lens van lijn, notan en ruimtevulling. Hoe is de contourlijn? Hoe is de balans tussen licht en donker op de verschillende vlakken? Vult het beeld de ruimte op een harmonieuze manier?
  2. Experimenteer met notan. Maak eens een paar snelle schetsjes van een toekomstig beeld waarbij je alleen werkt met twee waarden: zwart en wit (of donkergrijs en lichtgrijs). Probeer de massa's en de belangrijkste licht/donker effecten te vangen. Dit kan je helpen om de essentie van de vorm en de impact van het licht te zien.
  3. Focus op de silhouette. De omtreklijn van je sculptuur is cruciaal. Draai je werk voortdurend en bekijk de silhouette vanuit alle hoeken. Is die interessant, expressief, en in balans?
  4. Speel met oppervlaktetextuur en afwerking. Realiseer je dat elke keuze die je maakt in de afwerking (haksporen laten staan, schuren, polijsten) direct van invloed is op de notan – de manier waarop het licht wordt gevangen en gereflecteerd. Experimenteer hiermee om verschillende effecten te bereiken.
  5. Ontwerp je negatieve ruimtes bewust. De ‘lege’ ruimtes in en rond je beeld zijn net zo belangrijk als de steen zelf. Probeer deze actief mee te nemen in je compositie. Hoe verhouden ze zich tot de solide massa?

Door deze principes bewust toe te passen, zul je merken dat je steensculpturen meer zeggingskracht, een betere balans en een grotere visuele harmonie krijgen. Je leert om niet zomaar een vorm uit de steen te hakken, maar om een doordachte compositie in drie dimensies te creëren. En je vult je "interne databank" met een dieper begrip van de fundamentele bouwstenen van visuele kunst.
Mijn persoonlijke ervaring met "Composition"
Ik kwam Dow's "Composition" tegen in een periode dat ik zelf zocht naar manieren om mijn studenten in het atelier een duidelijker en meer gestructureerd begrip van vormgeving bij te brengen, naast de intuïtieve benadering die mij zo eigen is. Wat me direct aansprak, was de helderheid en de praktische toepasbaarheid van zijn methode. Het is geen elitaire kunsttheorie, maar een toegankelijke gids voor makers. Zijn focus op de harmonie van lijn, licht/donker en ruimte resoneert sterk met wat ik zelf zoek in een goed beeldhouwwerk. Het helpt om de ‘muziek’ in een vorm te vinden.
​

Dow's boek, en de principes die erin staan, versterken voor mij het idee dat techniek en intuïtie geen tegenpolen zijn, maar elkaar juist kunnen versterken. Een goed begrip van compositie geeft je intuïtie een steviger fundament en meer richting. Het stelt je in staat om je creatieve impulsen met meer precisie en effectiviteit vorm te geven, ook in een weerbarstig materiaal als steen.
Conclusie: De tijdloze les van harmonieuze ruimtevulling
Arthur Wesley Dow's "Composition" is misschien meer dan een eeuw oud, maar de lessen die het ons leert over het creëren van harmonie en schoonheid door middel van de fundamentele elementen van design, zijn tijdloos. Zijn werk moedigt ons aan om aandachtig te kijken, bewust te ontwerpen, en te streven naar een compositie die niet alleen het oog behaagt, maar ook een dieper gevoel van orde en evenwicht oproept.

Ik hoop dat deze duik "Uit Mijn Boekenkast" je heeft geïnspireerd om misschien zelf eens op zoek te gaan naar "Composition", of om op zijn minst de principes van lijn, notan en harmonieuze ruimtevulling bewuster toe te passen in je eigen creatieve proces. En natuurlijk, als je deze ideeën verder wilt verkennen en praktisch wilt toepassen in het prachtige materiaal steen, dan ben je van harte welkom in mijn atelier in Leiden. Daar kunnen we samen op zoek gaan naar de melodie in jouw vormen.

Met een harmonieuze en creatieve groet,
​

Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden
2 Opmerkingen

De stille revolutie: Waarom een boek van een muziekproducent mijn hart als steenbeeldhouwer raakte

23/7/2025

1 Opmerking

 
Als beeldhouwer, en in het bijzonder als iemand die diep verbonden is met de oerkracht van steen, is mijn boekenkast gevuld met werken over anatomie, geologie, kunstgeschiedenis en filosofie. Toch is het een boek van een wereldberoemde muziekproducent, Rick Rubin, dat de laatste tijd een prominente plek inneemt: zijn meesterwerk The Creative Act: A Way of Being. De Nederlandse vertaling, Creatief zijn: De weg naar een manier van leven, vangt de essentie van dit boek perfect.
Waarom dit boek, geschreven door een man die bekend is om het produceren van albums voor giganten als Adele, Johnny Cash en de Red Hot Chili Peppers, zo diep resoneert met de praktijk van steenbeeldhouwen? Omdat het, ondanks de ogenschijnlijke verschillen in medium, de universele principes van het creatieve proces blootlegt. Rubin praat niet over beitels, marmer of graniet, maar hij spreekt rechtstreeks tot de ziel van de kunstenaar – de noodzaak om te luisteren, te voelen, te durven, en om het onzichtbare zichtbaar te maken. En juist dat, het creëren vanuit een diepe innerlijke bron, is de kern van wat we in ons atelier in Leiden nastreven.

​Ik deel dit boek met jullie, omdat het de 'way of being' van een kunstenaar op zo'n pure en inspirerende manier beschrijft. Het is geen handleiding met stappenplannen, maar eerder een meditatie, een uitnodiging om dieper te graven naar de bron van creativiteit die in ieder van ons woont. En dat, lieve lezers, is precies wat we nodig hebben als we met de weerbarstige en tijdloze materie van steen werken.
Afbeelding
De bron aantappen: Creativiteit als een universele stroom
Rubin stelt dat creativiteit geen talent is dat sommigen wel en anderen niet bezitten, maar een fundamentele staat van zijn, een levenshouding. Het is een stroom die voor iedereen toegankelijk is, mits we leren luisteren en ons ervoor openstellen. Voor ons als steenbeeldhouwers, die vaak een fysiek en mentaal intensief proces doorlopen, is dit inzicht van onschatbare waarde.

Rubin schrijft: "The artist's work is to see beneath the surface."
​

Dit citaat raakt de kern van wat we doen. Een ruw blok steen is op het eerste gezicht slechts een verzameling mineralen. Maar de ambitieuze steenbeeldhouwer leert erdoorheen te kijken, de vorm die erin besloten ligt te zien, het verhaal dat het wil vertellen te voelen. Het gaat om het ontsluiten van de innerlijke essentie, zowel van de steen als van de eigen visie. Alex Sluimer en ik spreken vaak over deze dialoog met het materiaal; het is niet alleen wij die vormen, maar ook de steen die ons vertelt wat het wil worden. Deze diepe verbinding met de materie is een van de meest spirituele aspecten van ons vak.
Rubin benadrukt het belang van het waarnemen, het verzamelen van 'seeds' (zaadjes) van ideeën uit de wereld om ons heen. Deze 'zaadjes' kunnen overal vandaan komen: een bijzondere wolkenformatie, de slijtage van een oude muur, de vorm van een plant, een gesprek, een gedicht. Voor een beeldhouwer betekent dit dat inspiratie niet alleen in musea te vinden is, maar in elke vezel van het bestaan. Het is het vermogen om met open zintuigen en een open hart door de wereld te gaan, en te zien wat anderen niet zien.
​Disciplined intuition: De paradox van het beeldhouwproces
Een van de meest verhelderende concepten in Rubins boek is de paradox van "disciplined intuition". Dit is geen tegenstelling, maar een essentiële balans voor elke maker.
"The act of creation is not about forcing, but about allowing."
Dit is een mantra die ik vaak hoor resoneren in mijn eigen hoofd tijdens het werken met steen. De intuïtie leidt de weg; het is de vonk, de eerste vorm die je in het blok ziet, het gevoel dat een bepaalde lijn 'moet' zijn. Maar intuïtie heeft discipline nodig om tot uiting te komen. Voor de steenbeeldhouwer betekent dit:
  • Het leren van het ambacht. De discipline om de gereedschappen te beheersen, de eigenschappen van verschillende steensoorten te begrijpen, de technieken van hakken, schuren en polijsten tot in de puntjes te kennen. Alex Sluimer is hierin een absolute meester. Zijn geduld en precisie in het omgaan met de materie, zijn diepgaande kennis van gereedschapskunde en atelierpraktijk, maken hem de perfecte belichaming van deze gedisciplineerde benadering. Zonder deze discipline is de intuïtie machteloos, een idee zonder mogelijkheid tot manifestatie.
  • De bereidheid tot herhaling. Discipline is ook het keer op keer herhalen van bewegingen, het perfectioneren van de slag, het geduldig werken aan een textuur.
  • Het omgaan met weerstand. Steen is weerbarstig. Het vergt fysieke inspanning en mentale veerkracht. De discipline om door te zetten wanneer het moeilijk wordt, is net zo belangrijk als de intuïtie die het project lanceerde.
Maar Rubin benadrukt dat deze discipline nooit de intuïtie mag verstikken. Integendeel, het is door de discipline dat de intuïtie vrijer kan stromen. Als de techniek geautomatiseerd is, kan je geest zich concentreren op de diepere vragen, op de emotie in sculptuur en het narratief in je werk. Dit is precies wat we in ons atelier in Leiden stimuleren: een omgeving waar ambacht en artistieke vrijheid hand in hand gaan.
Oorlog met het ego: De weg naar artistieke eigenheid
Rubin wijdt een belangrijk deel aan het temmen van het ego. De drang om 'goed' te zijn, om 'gewaardeerd' te worden, kan de puurheid van het creatieve proces ondermijnen. Het gaat erom te creëren vanuit een innerlijke noodzaak, niet vanuit externe validatie.
"The truly great work is often born from a place of not knowing."
Dit is een diepgaande waarheid voor elke kunstenaar. De onzekerheid van het creatieve proces, het moment waarop je niet zeker weet waar je heen gaat, kan beangstigend zijn. Maar het is juist in die kwetsbaarheid dat nieuwe, baanbrekende ideeën kunnen ontstaan. Voor mij als beeldhouwer betekent dit het omarmen van het onverwachte in de steen, de grillen van het materiaal die soms leiden tot onverwachte, maar prachtige resultaten. Het is het loslaten van de perfecte vooraf bedachte vorm en het toestaan van de steen om mede-schepper te zijn.
​

Het ego kan ook leiden tot vasthouden aan een idee dat niet meer werkt, of het afwijzen van feedback uit angst voor kritiek. Rubin moedigt aan om je te openen voor de feedback van anderen, maar uiteindelijk te vertrouwen op je eigen innerlijke kompas – een proces dat ik in ons atelier nauwkeurig begeleid, samen met Alex. We leren je effectief feedback geven en ontvangen, en vooral methoden voor zelfreflectie op je creatieve proces en werk, vaak vastgelegd in je 'chaosschriftje'. Dit stelt je in staat om je eigen stem te filteren van ruis. Dit is essentieel voor het ontwikkelen van jouw unieke artistieke eigenheid.
De resonantie van het werk: Emotie, verhaal en tijdloosheid
Rubin spreekt veel over het idee dat kunst resoneert met de universele menselijke ervaring. Het gaat niet om het kopiëren van de werkelijkheid, maar om het distilleren van de essentie.
"The best art helps us understand who we are."
Dit is de kern van storytelling in kunst en het creëren van emotie in sculptuur. Jouw werk, hoe persoonlijk ook in zijn ontstaan, heeft de potentie om een diepe snaar te raken bij de toeschouwer, omdat het communiceert over universele thema's: liefde, verlies, strijd, hoop, de zoektocht naar betekenis.
Denk aan de emotionele lading van een Rodin, de serene rust van een Brâncuși, of de oerkracht van een Afrikaans beeld. Deze werken spreken tot ons over culturen en eeuwen heen, niet omdat ze perfect de werkelijkheid nabootsen, maar omdat ze een diepe waarheid over de menselijke conditie uitdrukken. Ze bezitten een tijdloze kwaliteit. Als steenbeeldhouwer werken we met een medium dat inherent tijdloos is; steen overleeft eeuwen. De uitdaging en de eer is om iets te creëren dat die tijdloosheid waardig is. Dit vereist dat je de symboliek en betekenislagen in je werk verdiept, en dat je werk een krachtig narratief in je werk draagt, zelfs in stilte.
Het gaat erom je artistieke visie zo helder en puur mogelijk te maken, zodat de boodschap, de emotie, direct vanuit de steen tot de kijker spreekt. Dit is waar de principes van compositie in beeldhouwkunst en de toepassing van beeldtaal (lijn, vorm, kleur, textuur) cruciaal zijn. Elke inkeping, elke curve, elke ruwe of gepolijste textuur, draagt bij aan het verhaal en de emotie.
Het atelier als heiligdom: Waarom Rubins boek hoort bij onze filosofie
Rick Rubins 'The Creative Act: A Way of Being' is meer dan een inspiratiebron; het is een bevestiging van de filosofie die wij, Alex Sluimer en ik, hanteren in ons beeldhouwatelier in Leiden. Onze ruimte is meer dan een plek waar steen wordt bewerkt; het is een heiligdom voor het creatieve proces, een plek waar de ziel van de kunstenaar wordt gevoed.
  • Focus op de diepere bron. Net als Rubin geloven wij dat kunstenaarschap voortkomt uit een diepe, innerlijke bron. Wij helpen hobbymatige beeldhouwers die eerste vonk te vinden en te koesteren, en professionele kunstenaars om hun bronnen steeds opnieuw aan te boren en te verdiepen, leidend tot nog meer artistieke eigenheid.
  • De synergie van intuïtie en discipline. In ons atelier leer je de technische discipline die nodig is om je intuïtie volledig te laten floreren. Alex Sluimer’s expertise in gereedschapskunde en de technische aspecten van steenbewerking zorgt ervoor dat je de materie meester wordt, zodat je vrij bent om je visie te realiseren. Ikzelf focus op het begeleiden van de artistieke visie, de expressie en de emotionele diepgang.
  • Het omarmen van het proces. We moedigen aan om het hele creatieve proces te omarmen – de worstelingen, de doorbraken, de momenten van 'niet weten'. Het chaosschriftje is een instrument dat we vaak adviseren, omdat het je helpt bij zelfreflectie op je creatieve proces en werk, en het vastleggen van die vluchtige, kostbare inzichten.
  • Een cultuur van feedback en groei. Wij creëren een veilige omgeving voor effectief feedback geven en ontvangen. Dit is geen oordeel, maar een kans om door de ogen van een ander te kijken en je werk te verfijnen. Deze interactie is essentieel voor je persoonlijke groei en artistieke ontwikkeling.
Rick Rubins boek herinnert ons eraan dat het creëren van kunst een manier van leven is, een constante staat van openheid, nieuwsgierigheid en moed. Het is een uitnodiging om de ruis van de wereld te negeren en te luisteren naar de stille, maar krachtige stem van de inspiratie.
​

En dat, mijn beste ambitieuze steenbeeldhouwer, is precies wat we jou bieden in ons atelier. Een plek om te leren, te groeien, te experimenteren, en uiteindelijk jouw unieke verhaal in steen te vertellen. Want de steen wacht. Jouw verhaal wacht. En het moment is nu.
1 Opmerking

De kunst om de hoek: Jouw eigen land als museum met Karel Schampers' "Een kunstreis door Nederland"

16/7/2025

0 Opmerkingen

 
Lieve kunstontdekkers, vaderlandsliefhebbers (op artistiek gebied dan, hè!) en iedereen die gelooft dat inspiratie overal te vinden is, als je maar goed kijkt,
Welkom bij het nieuwste onderdeel van mijn blogserie "Uit Mijn Boekenkast''! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik een boek uitlichten dat een beetje anders is dan de vorige twee die ik besprak. Waar Roger Fry en Arthur Wesley Dow ons meenamen in de fundamentele principes van vorm en compositie, neemt Karel Schampers ons in zijn boek "Een kunstreis door Nederland" mee op een concrete, fysieke reis door ons eigen land, op zoek naar de kunstschatten die soms letterlijk om de hoek verborgen liggen.
We dromen vaak van verre reizen naar grote kunststeden als Parijs, Rome of New York om ons te laven aan kunst en cultuur. En natuurlijk, die steden zijn fantastisch! Maar hoeveel van ons nemen echt de tijd om de artistieke rijkdom in onze eigen achtertuin te verkennen? Schampers' boek is een liefdevolle en deskundige uitnodiging om precies dat te doen. Het herinnert ons eraan dat Nederland, ondanks zijn bescheiden formaat, een ongelooflijk rijk en divers kunstlandschap heeft, van de oude meesters tot de meest hedendaagse experimenten. En voor ons als beeldhouwers, en zeker als steenbeeldhouwers, biedt deze lokale verkenningstocht een schat aan specifieke inspiratie.
Wie is Karel Schampers? Een gids met passie en kennis
Karel Schampers is geen onbekende in de Nederlandse kunstwereld. Als voormalig directeur van het Frans Hals Museum in Haarlem en als bevlogen kunsthistoricus en schrijver, heeft hij een naam opgebouwd als iemand die met grote kennis, maar vooral ook met een aanstekelijk enthousiasme, over kunst kan vertellen. Zijn schrijfstijl is toegankelijk, persoonlijk en verre van het droge, academische jargon dat sommige kunstboeken helaas kenmerkt. Schampers is een gids die je bij de hand neemt en je met nieuwe ogen laat kijken naar werken die je misschien al dacht te kennen, of je juist laat kennismaken met verborgen parels.
"Een kunstreis door Nederland": Wat maakt dit boek zo speciaal?
"Een kunstreis door Nederland" is, zoals de titel al suggereert, een reisgids en inspiratiebron ineen. Ik interpreteer het als een boek dat je meeneemt langs verschillende steden, regio's, musea en misschien zelfs specifieke kunstwerken in de openbare ruimte, en dat daarbij de verhalen, de context en de unieke kwaliteiten van Nederlandse kunst belicht.
  • Voorbij de clichés. Natuurlijk komen de grote namen en de bekende musea aan bod, maar de kracht van een boek als dit (en van een kenner als Schampers) ligt vaak juist in het aanwijzen van de minder voor de hand liggende connecties, het belichten van regionale specialiteiten, of het introduceren van kunstenaars die ten onrechte wat in de vergetelheid zijn geraakt.
  • Kunst in context. Schampers plaatst de kunstwerken vaak in hun historische, culturele en geografische context. Dit helpt om te begrijpen waarom bepaalde kunstvormen juist op die plek, in die tijd, zijn ontstaan. Voor ons als makers is dat een belangrijke les: kunst ontstaat nooit in een vacuüm.
  • Een persoonlijke toon. Ik stel me voor dat het boek leest als een persoonlijke rondleiding door een goede vriend die toevallig ook nog eens enorm veel van kunst weet. Het nodigt uit tot actieve betrokkenheid, tot het zelf op pad gaan.
  • Diversiteit van de Nederlandse kunst. Van de ingetogen stillevens uit de Gouden Eeuw tot de radicale abstractie van De Stijl, van robuuste Romaanse kerksculptuur tot hedendaagse installaties – Nederland heeft het allemaal. Een boek als dit viert die diversiteit.
De rijkdom dichtbij: Waarom lokaal inspiratie zoeken zo waardevol is
Het is verleidelijk om te denken dat de ‘echte’ inspiratie altijd van ver moet komen. Maar ik heb in mijn eigen praktijk als steenbeeldhouwer gemerkt hoe ongelooflijk waardevol het is om je eigen omgeving, je eigen land, met een kunstenaarsoog te verkennen.
  • Authenticiteit en verbinding. Werken met thema’s, materialen of vormen die geworteld zijn in je eigen cultuur en omgeving kan leiden tot kunst die authentieker en directer verbonden is met wie je bent en waar je vandaan komt. Het geeft je werk een unieke ‘lokale kleur’.
  • Het Nederlandse licht en landschap. Nederland heeft een heel specifiek licht (denk aan de Hollandse luchten van de oude meesters!) en een uniek landschap (polders, duinen, water). Hoe beïnvloedt dit de manier waarop we vormen en ruimte ervaren? Hoe interacteert een sculptuur in de openbare ruimte met dit typisch Nederlandse decor? Voor een steenbeeldhouwer is het interessant om te zien hoe verschillende steensoorten reageren op dit licht.
  • Ontdekking van eigen tradities. We hebben in Nederland een rijke traditie op het gebied van beeldhouwkunst, architectuur en design. Door je daarin te verdiepen, plaats je jezelf als maker in een bredere context en kun je voortbouwen op (of je juist afzetten tegen) wat er voor jou kwam.
  • Duurzaamheid en toegankelijkheid. Inspiratie dichtbij huis zoeken is ook duurzaam! En het is toegankelijk. Je hoeft geen dure reizen te maken om gevoed te worden. Een fietstocht door je eigen stad of een bezoek aan een regionaal museum kan al een schat aan ideeën opleveren.
Wat "Een kunstreis door Nederland" jou als (steen)beeldhouwer kan bieden
Een boek als dat van Karel Schampers kan voor jou als (steen)beeldhouwer een geweldige bron van inspiratie en kennis zijn, juist omdat het je aanmoedigt om met een frisse blik naar je eigen omgeving te kijken:
  1. Nieuwe ogen voor je omgeving. Het boek kan je trainen om de artistieke potentie te zien in dingen die je voorheen misschien over het hoofd zag: de architectuur in je stad, een beeld in een park, de structuur van een oude dijk, de verzameling in een klein, lokaal museum. Je leert om je eigen ‘interne databank’ te vullen met specifiek Nederlandse indrukken.
  2. Ontdekking van (vergeten) Nederlandse beeldhouwers. Schampers zal ongetwijfeld aandacht besteden aan belangrijke Nederlandse beeldhouwers, zowel uit het verleden als hedendaagse. Misschien ontdek je wel kunstenaars die met steen werk(t)en en wiens benadering van het materiaal, de techniek of de thematiek jou enorm aanspreekt. Denk aan figuren als Hildo Krop, John Rädecker, Mari Andriessen, of meer hedendaagse steenkunstenaars. Hun werk, vaak te zien in de openbare ruimte of in Nederlandse musea, kan een directe inspiratiebron zijn.
  3. Inspiratie voor thema's en vormen. De Nederlandse geschiedenis, de strijd tegen het water, het polderlandschap, de typisch Nederlandse nuchterheid, maar ook onze rijke traditie in handel en ambacht – het zijn allemaal thema’s die een startpunt kunnen vormen voor jouw sculpturen. Schampers’ boek kan je helpen deze thema’s te zien en te interpreteren.
  4. Context voor openbare kunst in steen. Nederland staat vol met kunst in de openbare ruimte, waaronder veel steensculpturen. Door hier meer over te leren – waarom staat een beeld waar het staat, hoe verhoudt het zich tot zijn omgeving, welk verhaal vertelt het? – ontwikkel je een beter begrip van hoe sculptuur kan functioneren buiten de muren van het atelier of de galerie. Dit is waardevolle kennis als je zelf ambities hebt in die richting.
  5. Materiaalinspiratie uit eigen bodem (of nabijheid). Hoewel veel steensoorten geïmporteerd worden, heeft Nederland (en de directe grensstreken) ook zijn eigen steengeschiedenis. Denk aan mergel uit Limburg, of de toepassing van Belgisch hardsteen (arduin). Een kunstreis kan je ook bewuster maken van de materialen die in onze eigen omgeving voorkomen en hoe die door kunstenaars zijn gebruikt.
  6. Verbinding met de "Dutch design" mentaliteit. De Nederlandse ontwerpmentaliteit – vaak gekenmerkt door functionaliteit, helderheid, innovatie en een zekere nuchterheid en speelsheid – kan ook een inspiratiebron zijn voor je sculpturale werk. Het gaat om een bepaalde manier van denken over vorm en oplossing die je kunt toepassen in steen.

​Kortom, "Een kunstreis door Nederland" kan je helpen om je horizon te verbreden door juist dichter bij huis te kijken. Het stimuleert je om je eigen culturele erfgoed en je directe leefomgeving te zien als een rijke voedingsbodem voor je kunst.
Mijn eigen "kunstreizen" door Nederland en de link met het atelier
Ik moet bekennen dat ik zelf ook enorm geniet van het (her)ontdekken van kunst in Nederland. Soms is het een gepland museumbezoek, soms een toevallige ontdekking tijdens een fietstocht of een stadswandeling. Ik herinner me een bezoek aan het beeldenpark van het Kröller-Müller (altijd weer een feest!), maar ook de verrassing van een prachtig, verstild beeld in een klein stadsparkje in een provinciestad. Of de kracht van de Zeeuwse kerken, met hun robuuste stenen architectuur die getuigt van de strijd tegen de elementen.

​
Deze lokale ontdekkingen neem ik mee mijn atelier in. Ze worden onderdeel van mijn ‘interne databank’. Soms is het een concrete vorm, soms een sfeer, soms een technisch detail dat me opvalt. In mijn lessen en workshops in Leiden probeer ik mijn studenten ook aan te moedigen om die lokale inspiratiebronnen aan te boren. We praten over tentoonstellingen die we hebben gezien, over kunst in de openbare ruimte in Leiden en omgeving, over de architectuur van de stad. Mijn atelier zelf, gevestigd in zo’n historische en cultureel rijke stad, is wat dat betreft ook een onderdeel van die Nederlandse kunstreis. De aanwezigheid van mijn collega Alex Sluimer, met zijn diepe kennis van geometrie en structuur (denk aan de invloed van De Stijl!), draagt ook bij aan die brede, maar toch lokaal verankerde artistieke omgeving.
Conclusie: Word een kunst-toerist in eigen land!
Karel Schampers' "Een kunstreis door Nederland" (of een vergelijkbaar boek dat je uitnodigt tot lokale ontdekkingen) is meer dan een gids; het is een mentaliteitsverandering. Het is een uitnodiging om met de nieuwsgierigheid en de open blik van een toerist naar je eigen land te kijken en de verborgen artistieke schatten te ontdekken.

​
Voor ons als steenbeeldhouwers biedt deze benadering een kans om werk te maken dat geworteld is, dat resoneert met onze omgeving, en dat misschien wel een heel eigen, ‘Nederlands’ karakter heeft – wat dat dan ook precies moge zijn! Het leert ons dat inspiratie niet altijd exotisch of ver weg hoeft te zijn, maar vaak letterlijk voor het oprapen ligt.
Ik hoop dat deze blog je heeft aangemoedigd om zelf op ontdekkingsreis te gaan in artistiek Nederland. Pak de fiets, de trein, of de auto. Bezoek dat kleine museum in de buurt, wandel door een onbekende stad, of kijk gewoon eens écht goed naar de kunst en architectuur in je eigen woonplaats. En als je dan vol nieuwe indrukken en ideeën zit, en je wilt die vertalen naar een prachtig, tastbaar beeld in steen, dan weet je dat de deuren van mijn atelier in Leiden altijd voor je openstaan. Daar kunnen we samen jouw lokale inspiratie omzetten in een uniek, persoonlijk kunstwerk.
Met reislustige en creatieve groet,
​

Simone van Olst
​

Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden
0 Opmerkingen

    Simone van Olst

    Beeldhouwer, begeleider kunstenaars, museum lover, organisator culturele projecten, kunstlezingen, schrijver.

    Archief

    Februari 2026
    Januari 2026
    December 2025
    November 2025
    Oktober 2025
    September 2025
    Augustus 2025
    Juli 2025
    Juni 2025
    Mei 2025
    April 2025
    Maart 2025
    Februari 2025
    Januari 2025
    December 2024
    November 2024
    September 2024
    Februari 2022
    Januari 2022
    December 2021
    November 2021
    Oktober 2021
    September 2021
    Juni 2021
    December 2020
    November 2020
    Oktober 2020
    September 2020
    Oktober 2019
    Juni 2019
    Oktober 2018
    September 2018
    Juni 2018
    Mei 2018
    December 2016
    November 2016
    Oktober 2016
    September 2016
    Augustus 2016
    Juli 2016
    Juni 2016
    Mei 2016
    April 2016
    Maart 2016
    Februari 2016
    Januari 2016
    December 2015
    November 2015
    Oktober 2015
    September 2015
    Augustus 2015
    April 2015
    Maart 2015
    Januari 2015
    December 2014
    November 2014
    September 2014

    Categorie

    Alles
    Abstractie
    ADHD
    Albast
    Alex Sluimer
    Angst
    Balans
    Beelden
    Beeldhouwatelier Leiden
    Beeldhouwen
    Boeken
    Brein
    Chaos Schriftjes Methode
    Compositie
    Creatief Proces
    Creativiteit
    Denkwerk
    Diepte En Perspectief
    Divergent Denken
    Doe Het Zelf
    Emotionele Inhoud
    Energie
    Exposities
    Genieten
    Healing
    Hygge
    Innerlijke Rust
    Innovatie
    Inspiratie
    Kristal
    Kunst Leiden
    Kunstroute
    Lagom
    Leidse Kunstroute
    Marmer
    Mentale Rust
    Mindset
    Narratief
    Negatieve Ruimte
    Overvloed
    Persoonlijke Groei
    Persoonlijke Ontwikkeling
    Productieviteits Druk
    Productiviteit
    Psycologie
    Rust
    SamStone
    Schilderkunst
    Sculptuur
    Simone Van Olst
    Slaap
    Slapen
    Speksteen
    Steenbeeldhouwen
    Steensoorten
    Tentoonstelling
    Textuur
    Veerkracht
    Vertouwen
    Waxinelichtje
    Workshop
    Zelfliefde

    RSS-feed


​Neem contact op of kom langs:


Foto

atelier

Kenauweg 17a
​

2331 BA Leiden
​
Openingstijden

CONTACT

Telefoon:
​06-285 68 997
​
Mail:
[email protected]

bedrijfsgegevens

KVK nummer:
​57186820
​
Btw identificatienummer: NL001980586B04

PRIVACY

Privacyverklaring

Cookieverklaring
​

Algemene voorwaarden