Blogs

Serpentijn: waar de aarde zingt en geometrie danst

11/11/2025

Lieve steen-enthousiastelingen, vormonderzoekers en iedereen die houdt van de onverwachte harmonie tussen natuur en menselijke creatie,

Welkom terug bij de blogreeks over mijn inspiratiebronnen! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik een steensoort met je delen die een heel speciale plek in mijn hart – en in ons Beeldhouwatelier Simone van Olst in Leiden – heeft veroverd: serpentijn. Het is een steen die zingt, die danst, die fluistert over oeroude aardprocessen. Met zijn diepe, vaak groene kleuren en zijn kenmerkende, soms grillige tekening, lijkt het op het eerste gezicht een materiaal dat zich bij uitstek leent voor organische, vloeiende vormen. En dat doet het ook! Maar wat mij, en zeker mijn man en collega Alex Sluimer, zo mateloos in serpentijn fascineert, is de verrassende en prachtige dialoog die deze ‘wilde’ steen kan aangaan met de strakke, beheerste wereld van geometrische en wiskundige vormen.

Serpentijn is als een kameleon, een steen met vele gezichten. Het daagt je uit, verleidt je, en beloont je uiteindelijk met een schoonheid die zowel aards als etherisch kan zijn. Het is een materiaal dat zowel mijn eigen, meer intuïtieve en organische benadering voedt, als de analytische, gestructureerde visie van Alex. En juist die dubbele ziel maakt serpentijn tot een onuitputtelijke bron van inspiratie.

Serpentijn: Een steen als een levend schilderij – kleuren, tekeningen en karakter
Als je nog nooit bewust een stuk ruw of bewerkt serpentijn hebt vastgehouden, dan mis je echt iets. De naam zelf, afgeleid van het Latijnse ‘serpens’ (slang), verwijst al naar zijn vaak gevlekte, geschubd lijkende tekening en zijn ietwat wasachtige, gladde gevoel, als een slangenhuid. Serpentijn is eigenlijk een verzamelnaam voor een groep mineralen, en komt voor in een verbazingwekkende variëteit aan kleuren en patronen.

De kleuren. Hoewel groen de meest bekende kleur is – van zacht olijf- en appelgroen tot diep, bijna zwart, donkergroen – kun je serpentijn ook vinden in gelige, bruinige, roodachtige en zelfs blauwachtige tinten. Vaak zijn deze kleuren prachtig gemêleerd, met aders of vlekken die als abstracte schilderingen door de steen lopen.
De tekening. Dit is misschien wel het meest kenmerkende van serpentijn. Soms zijn het zachte, golvende lijnen die doen denken aan water of rook. Soms zijn het meer grillige, gebroken patronen, als een landschap in miniatuur. Soms zijn er subtiele spikkels of juist dramatische kleurcontrasten. Geen twee stukken serpentijn zijn hetzelfde; elk blok vertelt zijn eigen, unieke geologische verhaal.

De textuur en glans. Serpentijn is relatief zacht (meestal tussen 2,5 en 4 op de schaal van Mohs, hoewel sommige varianten harder kunnen zijn), wat betekent dat het zich goed laat bewerken. Het kan een prachtige, diepe glans krijgen als je het polijst, waardoor de kleuren en tekeningen nog intenser worden. De steen voelt vaak wat vettig of zeepachtig aan, wat bijdraagt aan zijn sensuele kwaliteit. In dunnere delen kan serpentijn soms zelfs een zekere lichtdoorlatendheid hebben, wat een extra dimensie aan een beeld kan geven.

Geologisch gezien ontstaat serpentijn vaak door de omzetting (metamorfose) van andere gesteenten diep in de aardkorst, onder invloed van water en druk. Het is een steen die letterlijk getuigt van de dynamische processen van onze planeet.

De dans met serpentijn: Een plezier om mee te werken (voor vele stijlen)
Vanuit mijn eigen ervaring als beeldhouwer die graag organische, vloeiende vormen creëert, is serpentijn een heerlijk materiaal.

Bewerkbaarheid. Door zijn relatieve zachtheid laat het zich makkelijker kappen, gutsen en raspen dan bijvoorbeeld graniet of hardsteen. Je kunt er prachtige, ronde vormen en subtiele overgangen mee realiseren. Het is een steen die ‘meewerkt’, die zich laat leiden, mits je luistert naar zijn structuur.
Inspiratie uit de steen zelf. Vaak heeft een ruw blok serpentijn al zo’n uitgesproken tekening of kleurverloop, dat het je als het ware al een richting wijst voor de vorm die erin verborgen zit. Ik laat me graag leiden door deze natuurlijke patronen, en probeer ze te integreren in mijn ontwerp, zodat de uiteindelijke sculptuur een harmonieuze samenwerking wordt tussen mijn intentie en de inherente schoonheid van de steen.
Een toegankelijke start. Voor beginnende steenbeeldhouwers kan serpentijn een heel fijne steen zijn om mee te starten. Je ziet relatief snel resultaat, wat motiverend werkt, en je kunt met eenvoudiger handgereedschap al veel bereiken. Het geeft je de kans om een goed gevoel te ontwikkelen voor het subtractieve proces, voor het ‘lezen’ van de steen, en voor de basisprincipes van vormgeving.
De vreugde van het polijsten. Het moment waarop je een serpentijnen beeld begint te polijsten en die diepe kleuren en glans tevoorschijn komen, is puur genot. Het is alsof je de steen wakker kust en zijn innerlijke licht onthult.

Serpentijn is dus bij uitstek geschikt voor beelden die een zekere zachtheid, natuurlijkheid en organische flow mogen hebben. Maar wat gebeurt er als je deze ‘wilde’, levendige steen benadert met een heel andere intentie – met de precisie en de discipline van geometrie en wiskunde? Dat brengt ons bij de fascinerende werkwijze van Alex.

Alex' hoek: De verrassende harmonie tussen serpentijn en geometrie
Mijn man en collega, Alex Sluimer, staat bekend om zijn liefde voor geometrische en wiskundige vormen, voor de helderheid van structuur en de elegantie van precisie. Je zou misschien denken dat een steen als serpentijn, met zijn vaak onvoorspelbare tekening en zijn organische ‘ziel’, niet direct zijn eerste keus zou zijn voor dit soort werk. Maar niets is minder waar! Alex wordt juist enorm geboeid door de uitdaging en de unieke mogelijkheden die serpentijn biedt voor zijn geometrische exploraties.

De uitdaging als creatieve vonk. Voor Alex ligt een deel van de fascinatie in het spanningsveld tussen de inherente ‘wildheid’ van de serpentijn en de opgelegde orde van de geometrische vorm. Hoe kun je een perfecte kubus, een strakke cilinder, of een complexe, op wiskundige principes gebaseerde vorm realiseren in een materiaal dat van nature zo levendig en organisch getekend is? Die uitdaging prikkelt zijn creativiteit en zijn technische vindingrijkheid.
Selectie met een specifiek oog. Alex besteedt enorm veel aandacht aan het selecteren van de juiste stukken serpentijn voor zijn geometrische werk. Soms zoekt hij juist naar blokken met een relatief rustige, homogene structuur, waarin de pure geometrische vorm maximaal tot zijn recht kan komen. Andere keren kiest hij bewust voor een stuk met een uitgesproken tekening, en gaat hij de dialoog aan: hoe kan die natuurlijke tekening de geometrische vorm versterken, of er een interessant contrast mee vormen? Hoe kan een ader of een kleurvlak een geometrisch vlak op een onverwachte manier breken of accentueren?
Precisie in een vergevingsgezind (maar soms lastig) materiaal. Hoewel serpentijn relatief zacht is, vraagt het realiseren van vlijmscherpe lijnen, perfecte hoeken en gladde, strakke geometrische vlakken om een enorme precisie en een vaste hand. De steen vergeeft kleine foutjes makkelijker dan graniet, maar zijn soms wat vezelige of gelaagde structuur kan ook voor verrassingen zorgen. Alex’ geduld en zijn methodische aanpak zijn hierbij essentieel.

De magie van gepolijste geometrie. Het resultaat van Alex’ werk in serpentijn is vaak verbluffend. Een perfect gepolijst geometrisch vlak in een diepgroene of bijna zwarte serpentijn, waarin de subtiele interne tekening van de steen als het ware ‘gevangen’ zit achter een spiegelglad oppervlak, heeft een enorme esthetische kracht. Het is de ultieme synthese van menselijke orde en natuurlijke schoonheid. De interne ‘vlammen’ of patronen in de steen lijken te dansen binnen de strakke contouren van de geometrische vorm.
Verkenning van wiskundige vormen. Alex gebruikt serpentijn ook om complexe, op wiskundige principes gebaseerde vormen te realiseren, zoals de Oloïde (waarover ik in een vorige blog al schreef) of andere vormen die voortkomen uit zijn fascinatie voor getallenreeksen en ruimtelijke constructies. De relatieve bewerkbaarheid van serpentijn maakt het een geschikt materiaal voor dit soort experimenten, waarbij de vorm zelf al een enorme precisie vereist.

Alex’ benadering van serpentijn laat zien dat deze steen veel meer is dan alleen een medium voor organische vormen. Het is een materiaal dat zich, mits met kennis en precisie benaderd, ook prachtig leent voor een strakke, geometrische en conceptuele beeldtaal.

De wiskunde van de natuur, de natuur van de wiskunde
Wat het werk van Alex in serpentijn voor mij zo boeiend maakt, is dat het een brug slaat tussen twee werelden die vaak als gescheiden worden gezien: de organische, ‘chaotische’ wereld van de natuur (zoals weerspiegeld in de tekening van de serpentijn) en de abstracte, geordende wereld van de wiskunde en geometrie.

Maar is de natuur wel zo chaotisch? Als je goed kijkt, zie je overal wiskundige principes en geometrische patronen: de spiraal van een slakkenhuis, de symmetrie van een sneeuwvlok, de fractale structuren van een varenblad. De natuur zelf is een meester-geometricus. Serpentijn, met zijn geologische ontstaansgeschiedenis en zijn interne structuur, is daar een product van.

Alex’ werk lijkt deze verborgen orde in de natuur te erkennen en er een menselijke, door het intellect gestuurde orde naast of overheen te leggen. Het resultaat is een spannende dialoog: de natuurlijke tekening van de steen die de strakke geometrische vlakken doorbreekt of juist accentueert; de door de mens bedachte vorm die de inherente schoonheid van het natuurlijke materiaal naar een nieuw niveau tilt. Het is een spel van contrast en harmonie, van het temmen van de wildernis en het tegelijkertijd eren van haar oerkracht.

Inspiratie voor iedereen: Wat we kunnen leren van serpentijn (en Alex’ benadering)
De veelzijdigheid van serpentijn en de manier waarop Alex ermee werkt, bieden waardevolle lessen voor elke beeldhouwer, ongeacht je voorkeursstijl:

Ken je materiaal door en door. Of je nu kiest voor een organische of een geometrische benadering, een diepgaand begrip van de specifieke eigenschappen van jouw stuk serpentijn is cruciaal. Neem de tijd om de steen te bestuderen, te voelen, en te anticiperen op hoe het zal reageren.
Omarm de onverwachte mogelijkheden. Laat je niet vastpinnen op één idee over hoe een materiaal ‘hoort’ te worden gebruikt. Serpentijn laat zien dat een steen met een organisch karakter ook prachtig kan zijn in een strakke, geometrische vorm, en omgekeerd. Sta open voor experiment.
De uitdaging als stimulans. Soms kan de beperking of de specifieke eigenschap van een materiaal (zoals een sterke tekening in serpentijn als je een minimalistisch beeld wilt) juist de vonk zijn voor een creatieve oplossing die je anders niet had bedacht.
Precisie en geduld lonen altijd. Of je nu een vloeiende, organische curve maakt of een vlijmscherpe geometrische rand, de zorg en aandacht die je besteedt aan de uitvoering en afwerking, zullen altijd zichtbaar zijn in het eindresultaat. Alex’ werk is daar een constant bewijs van.
De dialoog tussen kunstenaar en steen. Uiteindelijk gaat het om de dialoog. Jij hebt een idee, een visie. De steen heeft zijn eigen karakter, zijn eigen geschiedenis. Het mooiste werk ontstaat wanneer die twee respectvol en in harmonie samenkomen.

Serpentijn, een steen met een verzoek tot verkenning
Serpentijn is, zoals je hebt kunnen lezen, een steen die mij en Alex, en vele cursisten in ons atelier, blijft fascineren en inspireren. Zijn aardse schoonheid, zijn verrassende veelzijdigheid, en de manier waarop het zowel organische expressie als geometrische precisie kan accommoderen, maken het tot een waar geschenk voor de beeldhouwer.

De manier waarop Alex Sluimer de uitdaging aangaat om zijn wiskundige en geometrische vormen te realiseren in dit levendige materiaal, opent voor mij telkens weer nieuwe perspectieven. Het laat zien dat de grenzen tussen verschillende artistieke benaderingen niet zo scherp zijn als we soms denken, en dat er een enorme kracht kan schuilen in het combineren van het schijnbaar onverenigbare. Zijn werk in serpentijn is een prachtige demonstratie van hoe een diep intellectueel begrip en een groot technisch vakmanschap kunnen leiden tot sculpturen die zowel het hoofd als het hart raken.

Ik hoop dat deze blog je heeft geïnspireerd om zelf de schoonheid en de mogelijkheden van serpentijn te ontdekken. Of je nu droomt van zachte, organische vormen die de natuurlijke tekening van de steen volgen, of van strakke, geometrische constructies die een spannende dialoog aangaan met het materiaal – serpentijn biedt een wereld aan mogelijkheden. En in ons atelier in Leiden staan we klaar om je te begeleiden op jouw persoonlijke ontdekkingsreis met deze bijzondere steen.

Met een veelzijdige en creatieve groet,

Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden

0 Opmerkingen

Travertijn: Aardse warmte en tijdloze structuur – Van Romeinse pracht tot moderne precisie

20/10/2025

1 Opmerking

Lieve steenbewonderaars, makers met een gevoel voor historie, en iedereen die de warme omhelzing van een aardse steen kan waarderen,

Welkom terug bij "Uit Mijn Inspiratiebronnen"! Ik ben Simone van Olst. Vandaag wil ik het met je hebben over een steensoort die een directe lijn lijkt te trekken van de klassieke oudheid naar het heden, een materiaal dat zowel een robuuste, aardse kracht als een verrassende, subtiele elegantie in zich draagt: travertijn. Misschien ken je het van de indrukwekkende Romeinse bouwwerken zoals het Colosseum, of van de warme, crèmekleurige vloeren en wandbekledingen in moderne architectuur. Maar travertijn is zoveel meer dan een bouwmateriaal; het is een steen met een uniek karakter, een eigen verhaal, en een wereld aan mogelijkheden voor ons als beeldhouwers.

In mijn Beeldhouwatelier Simone van Olst in Leiden hebben we een diep respect voor de diversiteit van steen. Elke soort heeft zijn eigen persoonlijkheid, zijn eigen uitdagingen en zijn eigen beloningen. Travertijn, met zijn kenmerkende poreuze structuur en zijn warme, aardse kleurenpalet, neemt daarin een bijzondere plaats in. Het is een steen die je uitnodigt om na te denken over tijd, over natuurlijke processen, en over de manier waarop een oppervlak textuur kan bijdragen aan de expressie van een vorm. En het is fascinerend om te zien hoe mijn collega en man, Alex Sluimer, met zijn liefde voor geometrische precisie, de dialoog aangaat met dit van nature zo organisch en ‘levendig’ ogende materiaal.

Travertijn: Een geschenk van water en tijd – De ontstaansgeschiedenis van een bijzondere steen
Om travertijn echt te begrijpen en te waarderen, helpt het om iets te weten over zijn ontstaan. Het is geen steen die diep in de aarde onder enorme druk is gevormd zoals marmer of graniet. Nee, travertijn is een vorm van kalksteen die op een veel directere, bijna ‘oppervlakkige’ manier ontstaat: door de neerslag van calciumcarbonaat uit mineraalrijk water, vaak bij warmwaterbronnen of in kalksteengrotten.

De rol van water en koolzuur. Het proces begint wanneer water door kalksteenlagen sijpelt en calciumcarbonaat oplost. Bij een bron, waar dit water aan de oppervlakte komt, daalt de druk en ontsnapt koolzuurgas. Hierdoor kan het calciumcarbonaat niet langer in oplossing blijven en slaat het neer, laagje voor laagje, vaak rondom plantenresten, takjes of andere organische materialen.
De kenmerkende poriën. Juist die ingesloten organische materialen, of de gasbelletjes die tijdens het proces ontsnappen, zorgen voor de karakteristieke gaten en poriën in travertijn. Het is dus geen teken van ‘slechte kwaliteit’, maar een inherent onderdeel van zijn ontstaansgeschiedenis en zijn charme!
Een historische favoriet. De Romeinen waren al grote fans van travertijn. De belangrijkste groeven lagen (en liggen nog steeds) in de buurt van Tivoli, vlakbij Rome. De naam "travertijn" is dan ook afgeleid van het Latijnse "lapis tiburtinus", wat "steen van Tibur" (de oude naam voor Tivoli) betekent. Het Colosseum, de Trevifontein, de zuilen van de Sint-Pietersbasiliek – ze getuigen allemaal van de duurzaamheid en de tijdloze schoonheid van dit materiaal.

Deze ontstaansgeschiedenis, zo direct verbonden met water, aarde en de processen van neerslag en opbouw, geeft travertijn voor mij een heel organisch en levendig karakter, ondanks zijn steenharde realiteit.

De vele tinten en texturen van travertijn: Een aards palet voor de kunstenaar
Travertijn is geen eenheidsworst. Afhankelijk van de specifieke geologische omstandigheden en de mineralen die in het water aanwezig waren tijdens de vorming, komt het voor in een prachtig palet aan aardse kleuren en texturen:

Kleuren. De meest bekende zijn de warme, crèmekleurige en beige varianten. Maar je vindt ook travertijn in zachte gelen (Giallo), goudbruine tinten, rozige nuances, en zelfs diepere, roestbruine of roodachtige kleuren (vaak door een hoger ijzergehalte). Er is zelfs zilvergrijs travertijn. Elke kleur brengt zijn eigen sfeer en associaties met zich mee.
Textuur en structuur. De poriën kunnen variëren van heel klein en subtiel tot groot en grillig. Soms wordt travertijn verkocht met de poriën ‘gevuld’ (meestal met een hars of cement in een bijpassende kleur) voor een gladder oppervlak, wat vaak in de bouw wordt toegepast. Als beeldhouwer kun je er echter ook voor kiezen om de poriën juist open te laten en de natuurlijke textuur te benadrukken.

Lagen en tekening. Travertijn heeft vaak een duidelijke gelaagdheid, als een soort jaarringen die het langzame proces van afzetting laten zien. Deze lagen kunnen parallel lopen, maar ook golvend of onregelmatig zijn, wat prachtige, natuurlijke tekeningen in de steen veroorzaakt. Soms zie je zelfs afdrukken van bladeren of takjes die in de steen bewaard zijn gebleven. De keuze van een specifiek blok travertijn is dus al een creatieve daad op zich. Ga je voor een egale, rustige variant, of juist voor een stuk met een uitgesproken tekening en veel textuur? Elke keuze heeft invloed op het uiteindelijke karakter van je beeld.

Werken met travertijn: Een aardse dans tussen structuur en verrassing
Het bewerken van travertijn is een unieke ervaring, die verschilt van het werken met bijvoorbeeld marmer of graniet.

Bewerkbaarheid. Over het algemeen is travertijn een relatief makkelijk te bewerken steensoort, zeker vergeleken met de echt harde steensoorten. Het laat zich goed zagen, hakken, raspen en schuren. De hardheid kan echter variëren, afhankelijk van de dichtheid en de specifieke mineraalsamenstelling.
Omgaan met de poriën en lagen. De porositeit en de gelaagdheid zijn de belangrijkste aandachtspunten. Je moet voorzichtig zijn dat de randen van de poriën niet afbrokkelen, of dat de steen langs een zwakke laag splijt. Dit vraagt om een goede techniek en scherp gereedschap. Soms moet je je ontwerp aanpassen aan een onverwachte holte of een hardere insluiting die je tegenkomt. Het is een constante dialoog met het materiaal.
Afwerking. Travertijn kan op verschillende manieren worden afgewerkt. Je kunt het polijsten voor een zachte glans (hoewel een hoogglans, zoals bij marmer, lastiger is als de poriën ongevuld blijven). Maar je kunt er ook voor kiezen om de textuur juist te benadrukken door een meer matte, gezoete, of zelfs een ruwere afwerking. Het vullen van de poriën voor een strakker resultaat is ook een optie, hoewel ik persoonlijk vaak de charme van de natuurlijke textuur prefereer.
De warmte van het materiaal. Wat ik zelf zo prettig vind aan het werken met travertijn, is de fysieke warmte die het uitstraalt. Het voelt minder koel aan dan veel andere steensoorten, wat het een heel aaibaar en toegankelijk karakter geeft.

Alex Sluimer en de geometrie van aardse lagen: Travertijn als canvas voor precisie
En dan de vraag: hoe verhoudt deze aardse, gelaagde en poreuze steen zich tot de strakke, geometrische en wiskundig geïnspireerde beeldhouwkunst van mijn collega Alex Sluimer? Op het eerste gezicht lijkt er misschien een contradictie. Maar Alex, met zijn analytische blik en zijn diepe begrip van materiaal en structuur, ziet juist in travertijn boeiende mogelijkheden en uitdagingen.

De keuze van travertijn voor geometrisch werk. Alex zal voor zijn precieze, geometrische vormen vaak op zoek gaan naar de dichtere, meer homogene varianten van travertijn, waarin de poriën minder dominant zijn of de gelaagdheid subtieler is. Hij wil de puurheid van zijn geometrische concept niet laten ‘verstoren’ door een al te grillige textuur. Maar soms kan hij er juist ook voor kiezen om een stuk te gebruiken waarin de natuurlijke tekening of textuur een bewust contrast of een dialoog aangaat met de opgelegde geometrische vorm.
Het spanningsveld tussen vorm en textuur. Stel je een perfecte kubus voor, uitgevoerd in een travertijn met een duidelijke, horizontale gelaagdheid. De strakke, door de mens bedachte vorm van de kubus wordt dan doorsneden en verlevendigd door de natuurlijke, organische lijnen van de steen. Dit creëert een fascinerend spanningsveld, een gesprek tussen de ratio van de geometrie en de ‘toevalligheid’ van de natuur. Alex kan ervoor kiezen om de poriën te vullen voor een strakker, moderner oppervlak, of ze juist open te laten om de textuur te benadrukken, wat een meer ‘brutalistisch’ of aards gevoel geeft aan zijn geometrie.
Licht en schaduw op een poreus oppervlak. Het spel van licht en schaduw op travertijn is heel anders dan op een gladgepolijst marmer of een industrieel materiaal als metaal. Het licht wordt deels geabsorbeerd door de matte textuur, en de kleine holtes en poriën creëren een subtiel, levendig schaduwspel op de geometrische vlakken. Dit kan de hardheid van de geometrie verzachten en er een onverwachte warmte en tactiliteit aan geven.

De historische dimensie. Het gebruik van travertijn, een materiaal met zo’n rijke architectonische geschiedenis die teruggaat tot de Romeinen, voor strakke, moderne, geometrische sculpturen, plaatst die vormen in een interessant historisch perspectief. Het is een brug tussen de klassieke bouwkunst en de abstracte kunst van de 20e en 21e eeuw. Alex’ benadering van travertijn laat zien dat precisie en structuur niet per se koud of afstandelijk hoeven te zijn. Door te kiezen voor een materiaal met zo’n inherente warmte en aardse uitstraling, krijgen zijn geometrische werken een extra laag van toegankelijkheid en menselijkheid.

Wat de "aardse elegantie" van travertijn jou als (steen)beeldhouwer kan leren
Of je nu figuratief, organisch abstract of geometrisch werkt, travertijn biedt waardevolle lessen en inspiratie:

Omarm de "imperfectie" als karakter. Travertijn leert je dat de natuurlijke ‘onvolkomenheden’ van een steen – de poriën, de aders, de kleurvariaties – geen fouten zijn, maar juist karaktertrekken die je kunt benutten in je ontwerp. Het gaat niet altijd om het streven naar een perfect, uniform oppervlak.
Textuur als expressief element. De unieke textuur van travertijn kan een integraal onderdeel worden van de expressie van je beeld. Het kan zachtheid, aardsheid, ouderdom of juist een verrassende lichtheid suggereren.
Werken met warmte en aardsheid. Als je sculpturen wilt maken die een sterke verbinding hebben met de aarde, met de natuur, met geschiedenis, dan is travertijn een prachtig medium. Zijn warme kleuren en natuurlijke uitstraling lenen zich daar uitstekend voor.
Ruimtelijke kwaliteiten ondanks textuur. Zelfs met een uitgesproken textuur blijven de fundamentele principes van vorm, massa, lijn en ruimte cruciaal. Travertijn daagt je uit om te onderzoeken hoe deze elementen interageren met een levendig oppervlak.

Onze ervaringen met travertijn in het atelier
In ons Beeldhouwatelier Simone van Olst in Leiden moedigen we studenten aan om met verschillende steensoorten te experimenteren, en travertijn is daar zeker een van.

Een steen met vele mogelijkheden. We laten zien hoe travertijn geschikt kan zijn voor zowel organische, vloeiende vormen (waarbij de natuurlijke tekening mooi gevolgd kan worden) als voor meer gestructureerde, abstracte ontwerpen (waarbij de textuur een extra dimensie toevoegt).
De juiste keuze maken. We helpen studenten bij het selecteren van het juiste blok travertijn voor hun specifieke project. Een stuk met grote, open poriën vraagt om een andere aanpak dan een dichtere, fijnere variant.

Techniek en geduld. We besteden aandacht aan de specifieke technieken die nodig zijn om travertijn goed te bewerken, met respect voor zijn structuur en kwetsbaarheden. Geduld en een zachte hand zijn vaak belangrijker dan brute kracht.

Het is altijd weer een genot om te zien hoe cursisten de unieke kwaliteiten van deze steen ontdekken en zich laten inspireren door zijn aardse elegantie.

Travertijn – Een steen die verhalen vertelt
Travertijn is voor mij veel meer dan alleen een bouwmateriaal. Het is een steen die verhalen vertelt – verhalen over water, over tijd, over de processen die onze aarde vormen. Het is een steen met een warme, uitnodigende ziel, die de beeldhouwer uitdaagt om een dialoog aan te gaan met zijn unieke textuur en zijn rijke geschiedenis.

Of je nu geïnspireerd wordt door de Romeinse ruïnes, de strakke lijnen van moderne architectuur, of de abstracte geometrie van een kunstenaar als Alex Sluimer, travertijn biedt een prachtig en veelzijdig canvas voor jouw sculpturale ideeën. Het is een materiaal dat de brug slaat tussen het verleden en het heden, tussen de organische kracht van de natuur en de creatieve visie van de mens.

Ik hoop dat deze blog je nieuwsgierig heeft gemaakt naar de gelaagde schoonheid van travertijn. Kijk de volgende keer dat je een gebouw of een beeld van deze steen ziet eens met andere ogen. Voel de warmte, bestudeer de textuur, en laat je inspireren door zijn tijdloze, aardse elegantie. En wie weet, misschien krijg je zelf wel zin om de uitdaging aan te gaan en jouw eigen verhaal in dit prachtige materiaal te kappen. In ons atelier in Leiden ben je altijd welkom om die reis te beginnen.

Met warme en creatieve groet,

Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden

1 Opmerking

Zonlicht gevangen in steen: Een ode aan de oranje seleniet uit Marokko

13/10/2025

0 Opmerkingen

Lieve kunstenaars, steenliefhebbers, en iedereen die zich kan verwonderen over de stille schoonheid die de aarde ons schenkt,

Ik ben Simone van Olst, en vandaag, in deze editie van dingen die mij inspireren, wil ik het niet hebben over een boek, maar over een materiaal dat mijn hart als steenbeeldhouwer sneller doet kloppen: de oranje seleniet uit Marokko. Er zijn van die momenten dat je als kunstenaar een materiaal tegenkomt dat je direct raakt, dat een snaar beroert, dat nieuwe mogelijkheden en een stroom van ideeën teweegbrengt. Voor mij is deze specifieke seleniet zo'n openbaring.

Ik herinner me nog goed de eerste keer dat ik bij onze vertrouwde edelstenenleverancier een partij van deze oranje seleniet zag liggen. Ik heb een grote voorliefde voor stenen die met licht spelen, zoals mijn absolute lievelingssteen albast, met zijn melkachtige zachtheid. En toen lag daar ineens deze seleniet, met een kleur als een zonsondergang boven de woestijn, een zachte, warme gloed die van binnenuit leek te komen. Het was geen harde, onverzettelijke rots, maar iets dat bijna teer en kwetsbaar aanvoelde, en tegelijkertijd een enorme, vriendelijke energie uitstraalde. Ik was op slag verliefd.

Sindsdien heeft deze Marokkaanse oranje seleniet een speciale plek in mijn atelier in Leiden, en in mijn hart. Het is een steen die een heel andere benadering vraagt dan veel andere materialen, en juist dat maakt hem zo boeiend. Het is een uitnodiging tot zachtheid, tot verfijning, en tot het spelen met licht op een manier die stenen als deze, en ook albast, zo uniek maken.

verdwaald - simone van olst, oranje seleniet

wapperend - simone van olst, oranje seleniet op roze albast

De essentie van oranje seleniet: Een zon gevangen in kristal
Wat maakt deze oranje seleniet nu zo bijzonder? Voor wie seleniet niet direct kent: het is een kristallijne vorm van gips. De meeste mensen kennen misschien de witte, satijnachtige variant, die soms in staafvormige kristallen wordt gevonden en bekend staat om zijn bijna etherische lichtval. De oranje variant uit Marokko dankt zijn warme kleur waarschijnlijk aan de aanwezigheid van andere mineralen, zoals ijzeroxiden, die tijdens de kristalvorming zijn ingesloten.

En die kleur… het is geen hard, schreeuwerig oranje, maar een palet dat varieert van zacht abrikoos en perzik tot dieper, warmer terracotta en soms zelfs met een hint van roze. Het doet denken aan de warme gloed van de ondergaande zon, aan de kleuren van woestijnzand bij schemering, aan de aardse tinten van Marokkaanse specerijen. Het is een kleur die direct warmte en positiviteit oproept.

Maar het is niet alleen de kleur die deze steen zo speciaal maakt. Het is ook zijn translucentie. Oranje seleniet is zelden volledig opaak; het laat licht door op een zachte, diffuse manier, vergelijkbaar met hoe albast dat kan doen, zij het met een eigen karakter. Als je een stuk tegen het licht houdt, of er een lampje achter plaatst, lijkt de steen van binnenuit te gloeien. Het licht wordt gefilterd, verzacht, en krijgt die warme, oranje tint mee. Dit geeft de steen een levendigheid, een innerlijk vuur, dat ik in weinig andere materialen zo direct ervaar. De kristallijne structuur, vaak zichtbaar als fijne, parallelle vezels of lamellen, speelt ook mee in hoe het licht wordt gebroken en weerkaatst.

En dan is er nog de textuur en hardheid. Seleniet is een extreem zachte steensoort, met een hardheid van slechts 2 op de schaal van Mohs. Dat betekent dat je het met je vingernagel kunt krassen! Het voelt bijna wasachtig of zeepachtig aan, zacht en glad. Dit is natuurlijk een wereld van verschil met bijvoorbeeld de hardheid van graniet, maar het brengt het juist dichter bij de zachtheid die ik zo waardeer in materialen als albast. Die zachtheid maakt het enerzijds kwetsbaar, maar biedt anderzijds unieke mogelijkheden voor de bewerking.

duinvallei 4 - simone van olst, oranje seleniet

De dialoog met zachtheid: Het werken met oranje seleniet
Het bewerken van oranje seleniet is een heel andere ervaring dan het te lijf gaan van een blok van de meeste andere, hardere steensoorten. Het vraagt om een andere mindset, een andere aanraking, een ander soort gereedschap.

Een zachte hand. Kracht is hier niet het sleutelwoord, maar juist finesse en geduld. Je werkt niet met zware mokers en puntbeitels, maar eerder met fijnere, scherpere instrumenten: speciale messen, gutsjes (ja, ook hier, maar dan met een heel andere intentie!), fijne raspen, en al snel kom je bij schuurpapier in allerlei gradaties. Het is een techniek die veel precisie en gevoel vereist, vergelijkbaar met het bewerken van een zachte albast, waarbij elke beweging telt. Soms voelt het meer als boetseren dan als hakken, alsof je de vorm uit een blok harde was of zeep snijdt en schaaft.
De uitdaging van de structuur (engelengeduld vereist!). Hoewel seleniet zacht is, betekent dat zeker niet dat het een ‘snelle’ of makkelijke steen is om te bewerken. Integendeel! Deze prachtige oranje variant, die soms liefkozend ‘engelensteen’ wordt genoemd, vraagt om waar engelengeduld. Dit komt door zijn specifieke ‘naaldjesstructuur’, de vezelige opbouw van de kristallen. Deze structuur maakt de steen vrij stug en soms zelfs een beetje broos of splinterig als je niet oplet. Je kunt niet zomaar in elke richting materiaal weghalen. Je moet goed kijken hoe de ‘draad’ van de steen loopt en je techniek daarop aanpassen. Het voorzichtig en met veel beleid bewerken van seleniet kan daardoor vaak juist langer duren dan het werken met een meer homogene zachte steensoort zoals albast, waar je vaak vloeiender doorheen kunt werken. Bij seleniet is elke beweging een kwestie van aftasten en met de structuur meewerken om te voorkomen dat er ongewenste stukjes afbreken of dat het oppervlak ‘rafelig’ wordt.
Kwetsbaarheid als uitdaging en kwaliteit. De zachtheid en de specifieke structuur betekenen ook dat seleniet kwetsbaar is voor krassen, stoten en zelfs water (gips lost immers op in water, dus buitenbeelden zijn geen optie). Dit vraagt om een zorgvuldige omgang, zowel tijdens het bewerken als bij de uiteindelijke presentatie van het werk. Maar die kwetsbaarheid is ook een deel van zijn charme. Het dwingt je om met aandacht en respect te werken, en het resulterende beeld draagt die inherente teerheid en de sporen van die geduldige arbeid in zich.
De steen als gids. Meer nog dan bij vele andere stenen, heb ik bij seleniet het gevoel dat de steen zelf me vaak de weg wijst. De manier waarop de kristalstructuur loopt, de subtiele kleurvariaties, de natuurlijke breuklijnen – ze lijken soms al een bepaalde vorm of richting te suggereren. Het is een kwestie van goed kijken, voelen, en je laten leiden door wat het materiaal je aanbiedt. De vormen die ontstaan zijn dan ook vaak organisch, vloeiend, zacht en afgerond, perfect passend bij het karakter van de steen, net zoals de vormen die zich zo mooi laten onthullen in mijn geliefde albast.

papaver - simone van olst, oranje seleniet

De innerlijke gloed: Licht en translucentie als actieve vormgevers
Een van de meest magische aspecten van oranje seleniet is, zoals gezegd, de manier waarop het met licht speelt. Die innerlijke gloed, die warme, diffuse lichtdoorlatendheid, maakt het een ideaal materiaal voor sculpturen die bedoeld zijn om met licht te interageren.

Lichtobjecten. Je kunt prachtige objecten maken waarin een lichtbron (bijvoorbeeld een klein LED-lampje) in of achter de seleniet wordt geplaatst. De steen fungeert dan als een natuurlijke lampenkap, die het licht filtert en een warme, sfeervolle ambiance creëert. De oranje kleur wordt dan nog intenser, nog levendiger. De gloed die ontstaat doet denken aan de zachte, warme uitstraling van verlicht albast, maar dan met die specifieke, zonnige oranje tint.
Vensterkunst. Dunne plakken of vormen van oranje seleniet, geplaatst in een raam of op een plek waar daglicht erdoorheen kan vallen, zijn als natuurlijke glas-in-loodramen. Ze vangen het zonlicht en verspreiden een zachte, oranje gloed in de ruimte.
Spel van transparantie en opaakheid. Door te variëren in de dikte van de steen, kun je spelen met de mate van lichtdoorlatendheid. Dikkere delen zullen massiever en donkerder ogen, terwijl dunnere delen bijna etherisch en lichtgevend kunnen worden. Dit biedt eindeloze mogelijkheden voor het creëren van subtiele contrasten en diepte-effecten.

Dit aspect van seleniet – het vangen en transformeren van licht – raakt aan een thema dat me als beeldhouwer altijd al heeft gefascineerd. De manier waarop een steen, die van nature massief is, toch een partner kan worden van het ongrijpbare licht, blijft me verwonderen.

Mijn visie: Oranje seleniet als drager van zachtheid, warmte en positieve energie
Voor mij persoonlijk roept deze oranje seleniet uit Marokko een heel specifiek gevoel op. Het is een steen die warmte, zachtheid en een soort kalme, positieve energie uitstraalt. De kleur doet me denken aan de zon, aan levenskracht, aan creativiteit. De zachtheid van het materiaal, ondanks zijn bewerkelijke structuur, nodigt uit tot een tedere benadering, tot een meer ingetogen en verfijnde vorm van expressie.

Een tegenwicht. In een wereld die vaak hard en veeleisend is, en in een ambacht als steenbeeldhouwen dat soms veel fysieke kracht vergt, biedt het werken met seleniet een soort tegenwicht. Het is een moment van verstilling, van zachte focus, vergelijkbaar met de contemplatieve ervaring van het werken met albast.
Vormen van troost en hoop. De vormen die uit deze steen ontstaan, hebben vaak iets troostrijks, iets hoopvols. Misschien komt het door die warme gloed, of door de organische, bijna aaibare vormen die het materiaal, ondanks zijn stugheid, zo vanzelfsprekend lijkt aan te nemen als je er met geduld mee werkt.
De schoonheid van imperfectie en vergankelijkheid. De kwetsbaarheid van seleniet herinnert me ook aan de schoonheid van het imperfecte en het vergankelijke. Het is geen materiaal dat gemaakt is om de elementen eeuwenlang te trotseren zoals sommige hardere steensoorten. Het vraagt om zorg en aandacht, en juist daarin schuilt een deel van zijn charme. Het leert ons om het moment te waarderen, om de delicate schoonheid te koesteren.

In mijn atelier gebruik ik oranje seleniet soms voor eigen werk, als ik op zoek ben naar die specifieke sfeer van warmte en licht. Maar ik laat het ook graag aan mijn cursisten zien en voelen, vooral aan degenen die misschien nog wat huiverig zijn voor het ‘zware’ werk met hardere steensoorten. Seleniet kan, ondanks de uitdaging van zijn structuur, een prachtige ervaring zijn, een manier om op een zachte, toegankelijke manier kennis te maken met het principe van subtractief werken, van vorm onthullen uit een blok. Het uiteindelijke resultaat, als het met geduld is bereikt, kan enorm motiverend werken.

De uitdaging van zachtheid in een wereld van vele materialen
Natuurlijk, seleniet is geen materiaal voor elk project. Zijn zachtheid en kwetsbaarheid stellen duidelijke grenzen aan wat je ermee kunt doen, zeker qua formaat en plaatsing (buiten is, zoals gezegd, geen optie). Maar dat is juist het mooie van het beeldhouwersvak: de diversiteit aan materialen, elk met zijn eigen karakter, zijn eigen uitdagingen en zijn eigen unieke expressieve mogelijkheden. Het gaat erom als kunstenaar de juiste ‘stem’ te vinden voor je idee, en soms is dat de zachte, warme stem van seleniet, en soms de heldere, sonore klank van albast.

Het is de kunst om voor elk idee, voor elke intentie, het juiste materiaal te kiezen. Soms vraagt een concept om de robuustheid van een hardere steensoort. Soms om de klassieke elegantie van marmer. En soms, als je op zoek bent naar zachtheid, naar een innerlijke gloed, naar een vorm die warmte en positiviteit uitstraalt, en je bent bereid de uitdaging van zijn unieke structuur aan te gaan, dan is die prachtige oranje seleniet uit Marokko misschien wel precies de steen die jouw verhaal wil vertellen.

Wankel evenwicht 1 - Simone van Olst, agata albast en oranje seleniet

Het is een voorrecht om te kunnen werken met zulke uiteenlopende materialen, en ik ben onze edelstenenleverancier dan ook dankbaar dat hij ons telkens weer weet te verrassen met zulke bijzondere schatten uit de aarde. Elke steen, hard of zacht, makkelijk of bewerkelijk, groot of klein, is het begin van een nieuwe dialoog, een nieuw avontuur.

Conclusie: De stille gloed van een bijzondere steen
De oranje seleniet uit Marokko is voor mij meer dan zomaar een steensoort. Het is een bron van vreugde, een uitnodiging tot zachtheid en geduld, en een constante herinnering aan de subtiele, vaak over het hoofd geziene schoonheid die in de natuur verborgen ligt. Het is een steen die je met andere ogen laat kijken naar licht, naar kleur, naar textuur. Het is, in al zijn bescheiden zachtheid en zijn ietwat weerbarstige karakter, een materiaal met een grote, warme ziel.

Ik hoop dat deze ode aan de oranje seleniet je heeft geïnspireerd om zelf ook open te staan voor de unieke kwaliteiten van misschien minder voor de hand liggende materialen in jouw eigen creatieve praktijk. Soms zijn het juist die zachte fluisteringen, die subtiele gloed, zoals die van seleniet of mijn geliefde albast, die de diepste indruk achterlaten, juist omdat je er met zoveel aandacht en engelengeduld aan hebt moeten werken.

Met een warme en stralende groet,

Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden

0 Opmerkingen

Serpentijn: waar de aarde zingt en geometrie danst

Travertijn: Aardse warmte en tijdloze structuur – Van Romeinse pracht tot moderne precisie

Zonlicht gevangen in steen: Een ode aan de oranje seleniet uit Marokko

Simone van Olst

Archief

Categorie

Neem contact op of kom langs:

atelier

CONTACT

bedrijfsgegevens

PRIVACY

Serpentijn: waar de aarde zingt en geometrie danst

Travertijn: Aardse warmte en tijdloze structuur – Van Romeinse pracht tot moderne precisie

Zonlicht gevangen in steen: Een ode aan de oranje seleniet uit Marokko

Simone van Olst

Archief

Categorie

​Neem contact op of kom langs:

atelier

CONTACT

bedrijfsgegevens

PRIVACY

Neem contact op of kom langs: