De architect achter de beeldhouwer: Wat we kunnen leren van Alex Sluimers systematische aanpak

​Lieve kunstvrienden, mede-makers en iedereen die wel eens verzucht: “Waar moet ik beginnen?!”

Ik ben Simone van Olst en vandaag wil ik het hebben over iemand die letterlijk naast mij werkt in ons atelier in Leiden: mijn man en collega, beeldhouwer Alex Sluimer. Zijn geometrisch geïnspireerde werk ken je misschien al, maar minstens zo bijzonder is zijn manier van werken: analytisch, systematisch en ongelooflijk precies. Waar ik vaak intuïtief en wat chaotisch te werk ga, is Alex de rust en de structuur zelve – de architect achter de beeldhouwer.

De systematische wereld van Alex
Een nieuw beeld begint bij Alex nooit met een impulsieve slag in de steen. Hij onderzoekt eerst zijn onderwerp, maakt schetsen en soms zelfs digitale modellen. Elk blok steen bekijkt hij zorgvuldig: structuur, hardheid, aders, breuklijnen. Een complex ontwerp breekt hij op in heldere stappen, vaak ondersteund door meetinstrumenten of sjablonen. En loopt hij tegen een probleem aan, dan blijft hij rustig, analyseert de situatie en past zijn plan aan. Zijn atelier straalt orde en helderheid uit, net als zijn werk zelf.

Van chaos naar structuur: Hoe ik (Simone, het ‘warhoofd’) profiteer van Alex' methode
Je zou denken dat onze verschillende benaderingen botsen, maar juist daardoor vullen we elkaar aan. Ik heb enorm veel geleerd van Alex’ manier van werken.

• Een anker in de storm. Met mijn overvloed aan ideeën verlies ik soms het overzicht. Dan helpt Alex met een rake vraag of simpele suggestie om de chaos te ordenen.
• De waarde van een plan. Ik ben geen planner, maar Alex liet me zien dat zelfs een schets of maquette veel frustratie voorkomt en mijn intuïtie juist sterker maakt.
• Technische steun. Bij lastige uitdagingen in steen is zijn inzicht onmisbaar.
• Precisie leren waarderen. Zijn aandacht voor lijnen, balans en afwerking heeft mijn eigen standaard verhoogd.
• Structuur als veiligheidsnet. Grote projecten voelen minder overweldigend wanneer je ze in kleinere stappen opdeelt.

Alex’ systematische aanpak beperkt niet, maar biedt juist steun en verrijking voor mijn creatieve vrijheid!

​Het "Alex-Systeem" ontleed: principes die jij ook kunt toepassen
Je hoeft Alex niet één-op-één te kopiëren. Begrijp de achterliggende principes en kies wat bij jouw manier van werken past.

• ​Voorbereiding (zelfs een beetje helpt). Maak een paar schetsen of een snelle kleimaquette voordat je in kostbare steen duikt - het helpt de driedimensionale vorm te voelen en problemen vroeg te zien.
• Ken je steen. Leer de eigenschappen van de steensoort: hardheid, draad, aders en zwakke plekken. Dat voorkomt verrassingen tijdens het hakken.
• Stap voor stap. Breek het project op: globale vorm → grotere vlakken → details → afwerking. Kleine doelen houden het overzicht en de motivatie intact.
• Meten is weten (maar met gevoel). Gebruik passer, winkelhaak en meetlat om proporties en symmetrie te bewaken, en combineer dat met ‘op het oog’ werken — zo blijf je precies én vrij.
• Analytisch probleemoplossen. Als iets misgaat, neem afstand, analyseer het probleem en pas je plan aan. Vaak leiden zulke aanpassingen tot interessante nieuwe oplossingen.

Kies één of twee van deze principes en probeer ze uit - kleine veranderingen kunnen je beeldhouwwerk al veel steviger en plezieriger maken.

Structuur als springplank voor creativiteit (niet alskooi!)
Een veelgehoorde angst is dat te veel planning, structuur of analyse de creativiteit zou doden. Dat het de spontaniteit en de magie uit het proces haalt. Ik begrijp die angst, want ik heb hem zelf ook wel eens gevoeld. Maar wat ik van Alex heb geleerd, en wat ik in zijn werk zie, is dat een goede structuur juist een springplank kan zijn voor creativiteit, in plaats van een kooi.

• Vrijheid binnen kaders. Duidelijke kaders en een goed plan kunnen je juist de vrijheid geven om daarbinnen te experimenteren. Als je basisstructuur klopt, als je weet waar je naartoe werkt, durf je makkelijker variaties aan te brengen of onverwachte paden in te slaan.
• Minder energieverlies. Een systematische aanpak kan veel giswerk, twijfel en onnodig energieverlies voorkomen. Energie die je dan overhoudt voor het écht creatieve denk- en maakwerk. Zeker bij steenbeeldhouwen, wat fysiek al zwaar genoeg is, wil je geen kracht verspillen aan verkeerde afslagen die je had kunnen voorkomen.
• Ambitie realiseren. Alex’ methode stelt hem in staat om zeer complexe, technisch veeleisende sculpturen te maken. Zonder zijn planning en precisie zouden die simpelweg niet mogelijk zijn. Structuur maakt ambitie werkbaar.
• Geen rigiditeit, maar flexibiliteit. Een goed systeem is niet rigide. Het is een flexibel raamwerk dat je kunt aanpassen aan de omstandigheden, aan de reactie van de steen, aan nieuwe inzichten die je onderweg opdoet. Alex’ aanpak is "heel Alex natuurlijk" – het is geen opgelegd dogma, maar een organisch gegroeide manier van werken die voortkomt uit zijn diepe begrip van vorm, materiaal en proces.

Leren van de meester-systematicus (én decreatieve chaoot!) in ons atelier
Het mooie van ons Beeldhouwatelier Simone van Olst is dat je als cursist kunt proeven van beide werelden. Je krijgt niet één methode voorgeschreven, maar je wordt blootgesteld aan zowel mijn meer intuïtieve, organische benadering als aan Alex’ analytische, gestructureerde aanpak.

• Alex als gids in structuur. Alex speelt een cruciale rol in het begeleiden van studenten die worstelen met planning, technische uitvoering, geometrische vormen, of het realiseren van precieze details in steen. Hij kan je helpen om je ideeën te vertalen naar een helder plan, om de juiste technische oplossingen te vinden, en om met meer vertrouwen en controle te werken. Zijn masterclasses over bijvoorbeeld de Oloïde of andere geometrische vormen zijn daar een prachtig voorbeeld van.

• ​​Simone als stimulator van intuïtie. Ikzelf help je graag om je eigen innerlijke stem te vinden, om te durven vertrouwen op je gevoel, om te experimenteren met expressie en organische vormen, en om de poëzie in de steen te ontdekken.
• Vind jouw eigen balans. Uiteindelijk gaat het erom dat jij jouw eigen, unieke balans vindt tussen structuur en spontaniteit, tussen planning en intuïtie. Sommige projecten vragen om meer van het een, andere om meer van het ander. In ons atelier krijg je de tools en de begeleiding om die balans zelf te ontdekken en te ontwikkelen.

Yin en yang in ons atelier
In ons atelier leer je van ons allebei: Alex biedt structuur en precisie, ik stimuleer intuïtie en expressie. Samen laten we zien dat analyse en gevoel geen tegenpolen zijn, maar elkaar versterken - als yin en yang. Studenten ontdekken zo hun eigen balans en groeien tot veelzijdige beeldhouwers.

Ik hoop dat dit inkijkje in Alex’ werkwijze je inspireert om in je eigen proces óf iets meer structuur, óf juist meer vrijheid toe te laten. Er is geen juiste manier – alleen jouw manier.

Met creatieve groet,
​
Simone van Olst
Beeldhouwatelier Simone van Olst, Leiden