Al zolang ik me kan herinneren, danst mijn hoofd met duizend ideeën tegelijk. Het is een prachtig, bruisend, maar soms ook uitputtend circus. Ik heb ADHD, en dat betekent voor mij dat mijn brein een supersnelle ideeëngenerator is, een meester in het leggen van onverwachte verbanden, een kampioen in hyperfocus. Maar het betekent óók dat ideeën net zo snel kunnen verdwijnen als ze opkwamen, dat de overgang tussen taken lastig kan zijn, en dat mijn 'interne archiefsysteem' soms meer weg heeft van een kledingkast na een uitverkoop. Vóór ik met iets nieuws begin, heb ik soms alweer tien andere, óók briljante, ingevingen. Dat is de kant van mijn ADHD die mijn creativiteit aanwakkert, maar ook mijn productiviteit en innerlijke rust soms saboteert.
| Maar eerlijk is eerlijk, als ik die ene specifieke notitie over het benutten van transparantie in albast zocht voor een cursist, of die ene ingeving voor een nieuwe vorm voor een aankomende expositie, dan verdronk ik vaak in mijn eigen chaos. Het was een geweldige 'vangbak', maar geen efficiënte 'vindbak'. Toen kwam ik in aanraking met het concept van een 'Second Brain', zoals Tiago Forte dat zo prachtig beschrijft in zijn boek "Building a Second Brain". Op het eerste gezicht klinkt het misschien wat technisch, wat tegenstrijdig met onze intuïtieve, met de handen werkende kunst. Maar laat je niet misleiden. Dit is geen rigide systeem dat jouw creativiteit inperkt; integendeel. Het is een krachtige methode die je bevrijdt van de last van het moeten onthouden, waardoor je mentale ruimte krijgt om te creëren, te verbinden en te dromen. Het is de structuur die jouw artistieke vrijheid ondersteunt, de grond onder de vleugels van jouw inspiratie. En voor een brein zoals het mijne, met al zijn unieke eigenaardigheden, is het een ware gamechanger. |
Als beeldhouwer ben je veel meer dan alleen een steenbewerker. Je bent een waarnemer, een denker, een planner, een uitvoerder, en een dromer. En als je, net als ik, een brein hebt dat constant op zoek is naar prikkels en verbanden, dan is die interne 'fabriek' van ideeën vaak overuren aan het draaien. Mijn hoofd is een smeltkroes van:
- Visuele ideeën. Vormen die ik zie in de natuur, in architectuur, in andere kunstwerken. En met ADHD kunnen deze beelden in een nanoseconde door mijn hoofd flitsen, net zo snel als ze weer verdwijnen als ik ze niet onmiddellijk vastleg.
- Materiële mogelijkheden. Gedachten over hoe die ene speciale steensoort zou reageren op een bepaalde techniek die Alex me net uitlegde. Deze technische details zijn voor mij cruciaal, maar als ze niet direct worden verankerd, kunnen ze verdampen.
- Technische oplossingen. De trucs die Alex deelt over het omgaan met een breuklijn of het slijpen van een beitel. Dit zijn goud waard, maar de drang om door te gaan met het creatieve proces kan ertoe leiden dat ik ze later niet meer weet te reproduceren of terug te vinden.
- Inzichten uit cursussen. De vragen van cursisten die tot nieuwe perspectieven leiden, of de 'aha-momenten' die ik observeer – ze zijn zo inspirerend, maar zonder systeem blijft het bij anekdotes.
- Zakelijke notities. Ideeën voor nieuwe workshops, klantwensen, tentoonstellingsmogelijkheden, social media content voor Fabian of Imke. Met een ADHD-brein kan de stap van 'briljant idee' naar 'actiepunt' vaak een onzichtbare muur zijn. De waan van de dag en de drang naar directe dopamine-kicks door het creëren, kunnen de noodzakelijke administratieve of planningsmomenten naar de achtergrond duwen.
- Persoonlijke reflecties. De emoties die een steen oproept, de spirituele reis van het creëren. Deze zijn diepgaand, maar kunnen ook overweldigend zijn als ze niet worden geordend.
Al deze fragmenten zijn waardevolle stukjes van de puzzel die jouw unieke kunstenaarschap vormen. Maar hoe houd je ze geordend, toegankelijk en - belangrijker nog - bruikbaar wanneer je ze nodig hebt, zonder dat je je hoofd volpropt of overweldigd raakt door de informatie die je al hebt verzameld? Mijn traditionele schetsboek is fantastisch voor visuele concepten, maar minder geschikt voor die ene e-mail met leveranciersinformatie, of die video-tutorial van een specifieke polijsttechniek. En juist dat 'niet kunnen vinden' is een klassieke valkuil voor mij met ADHD, wat kan leiden tot uitstelgedrag en frustratie.
| Mijn 'chaos schriftje': de intuïtieve, noodzakelijke eerste stap Mijn 'chaos schriftje' was en is nog steeds de plek waar de ideeën als eersten neerstrijken. Het is mijn instinctieve 'vangnet', zonder filters of oordelen. Snel, organisch, en met de pen op papier. De sterke punten ervan, die perfect aansluiten bij hoe mijn ADHD-brein werkt, waren:
|
- Tactiel en kinesthetisch. De fysieke actie van schrijven en schetsen kan het creatieve proces stimuleren en gedachten verankeren op een manier die puur digitaal soms minder direct voelt. Dit helpt bij de retentie en het gevoel van 'vastgelegd' zijn.
Hier komt de briljante methode van Tiago Forte om de hoek kijken: Building a Second Brain. Het is de perfecte aanvulling op mijn chaos schriftje, en de brug tussen de intuïtieve ingeving en de gestructureerde uitvoering. Het gaat niet om het vervangen van je intuïtie, maar om het creëren van een betrouwbaar extern geheugen dat je empowert om je intuïtie volledig te volgen, wetende dat je alle waardevolle brokstukken van informatie kunt vangen en later kunt gebruiken.
Het kernprincipe is de CODE-methode: Capture, Organize, Distill, Express. En voor het organiseren gebruiken we het PARA-systeem: Projecten, Gebieden, Bronnen, Archief. Dit klinkt misschien technisch, maar het is eigenlijk verrassend organisch, omdat het de manier waarop wij als mensen denken en handelen nabootst. En voor een brein zoals het mijne, met al zijn unieke eigenaardigheden, is het een ware gamechanger. Het bevrijdt mijn hoofd om zich te focussen op het nú, op de steen in mijn handen, wetende dat mijn gedachten veilig zijn opgeborgen en klaar voor gebruik wanneer ik ze nodig heb. Het is als een extern, gestructureerd werkgeheugen dat de druk van mijn eigen, soms overbelaste, werkgeheugen afhaalt.
Laten we deze methode nu concreet maken voor jou als beeldhouwer, of je nu een beginner bent die net start, of een gevorderde die zijn atelierpraktijk wil stroomlijnen. En ik zal uitleggen hoe elk onderdeel mij helpt in mijn dagelijkse omgang met ADHD.
C - Capture (vangen): leg jouw creatieve vonken vast
Dit is de meest cruciale stap, vooral voor een ADHD-brein waar ideeën even snel komen als gaan. Het gaat erom dat geen enkele vonk van inspiratie verloren gaat.
- Vluchtige ingevingen. Je loopt door de natuur en ziet een tak die je inspireert tot een nieuwe vorm. Direct! Voor mij betekent 'direct' vaak: mondeling. Spreek het in als voice-memo op je telefoon. Visuals helpen ook: maak een snelle foto van die tak, die bijzondere schaduw, of die intrigerende textuur. Een gedachte over een nieuwe workshop? Meteen een korte notitie in je app. Thuis gooi je die memo/foto/notitie snel in een "Inbox" of "Chaos" map in je digitale notitie-app (bijv. Notion, Evernote, of Apple Notes). Dit is de digitale tegenhanger van mijn fysieke 'chaos schriftje'. Het is de 'brain dump' die voorkomt dat mijn gedachten alle kanten opschieten.
- Atelier insights (van Alex!). Alex legt uit hoe je een specifieke beitel houdt voor een strakke lijn in marmer. Voor mijn ADHD-brein, dat snel afgeleid kan zijn of details kan missen, is dit goud waard. Noteren! En niet zomaar noteren, maar ook een korte video van hem maken (met zijn toestemming natuurlijk, via de werktelefoon die we daarvoor hebben) of een foto van de precieze positie. Voeg dit toe aan je Inbox. Het visuele en auditieve geheugen zijn vaak sterker bij ADHD, dus gebruik ze!
- Cursistenfeedback/vragen. Een cursist stelt een briljante vraag die je tot een nieuw inzicht brengt. Noteer het. Dit voorkomt dat ik later denk: "Wat was die geweldige vraag ook alweer die me aan het denken zette?"
- Webinspiratie. Je vindt een artikel over een nieuwe steensoort of een galerie met inspirerend werk. Gebruik een webclipper om de pagina op te slaan in je Inbox. Snelle vastlegging voorkomt dat je later uren zoekt naar die ene verloren pagina.
- Klantgesprekken. Notities van klantwensen voor een opdracht. Direct vastleggen, want details zijn cruciaal en kunnen makkelijk vergeten worden in de hectiek van de dag.
Tip voor ADHD: minimaliseer de frictie. Je Inbox is je digitale 'chaos schriftje'. Alles komt hier ruw binnen, zonder dat je direct hoeft na te denken over waar het thuishoort. Het gaat erom dat het uit je hoofd is – dat vermindert de mentale ruis en geeft rust. De drang om alles perfect te categoriseren, die vaak ADHD'ers in de weg zit bij het beginnen met organiseren, wordt hier omzeild.
Dit is waar de magie van structuur voor mij echt binnenkomt. Eén keer per week (bijv. tijdens de maandagmorgen check-in of een vast moment in je week) neem je je Inbox door en wijs je elke notitie toe aan een van de PARA-categorieën. Dit dwingt je tot intentionaliteit en helpt mijn executieve functies.
P - Projecten (wat ik NU creëer of ontwikkel)
- Definitie: alles wat een concreet doel heeft met een deadline, of een duidelijke start- en einddatum. Dit zijn de actieve creaties.
- Voor de beeldhouwer:
- Sculptuur voor expositie, deadline: augustus 2026
- Workshop Chaos schriftjes optimaliseren, deadline maart 2026
- Website met Fabian, Imke en Alex – mijn deel: visuele content, deadline zomer 2026
- De ADHD-connectie: projecten bieden helderheid en focus. Voor mij, met ADHD, is het cruciaal om duidelijke start- en eindpunten te hebben. Dit voorkomt dat ik verzand in het begin van iets nieuws zonder het af te maken. De heldere afbakening helpt bij taakinitiatie en het behouden van focus. Alle gerelateerde notities op één plek maakt het makkelijker om "in de zone" te blijven.
A - Gebieden (mijn doorlopende verantwoordelijkheden & ontwikkeling)
- Definitie: dit zijn de lopende aspecten van je leven en werk die geen concrete deadline hebben, maar die je wel continu onderhoudt en waarin je streeft naar een bepaalde standaard.
- Voor de beeldhouwer:
- Atelierbeheer (notities over schoonmaakroosters, gereedschapsonderhoud, inventaris)
- Mijn artistieke ontwikkeling (lopende leerdoelen, reflecties op mijn eigen werk, inspiratiebronnen die niet aan één project gekoppeld zijn)
- Klantrelaties & netwerken (algemene notities over klantcontact, netwerkevenementen)
- Financiën & administratie (algemene budgettering, inkomsten, uitgaven)
- Gezondheid & welzijn (ergonomie tips, pauzeschema's)
- De ADHD-connectie: gebieden zijn fantastisch voor taken die met ADHD vaak worden uitgesteld of vergeten omdat ze geen directe urgentie hebben. Door ze een plek te geven en te weten dat er een systeem is om ze te onderhouden, vermindert de mentale belasting. Ik kan snel terugvallen op mijn 'Atelierbeheer' als ik de draad kwijt ben met de wekelijkse schoonmaak of voorraadcontrole. Het biedt een structuur voor continuïteit.
R - Bronnen (kennis die me inspireert en kan dienen)
- Definitie: onderwerpen van persoonlijke interesse, nuttige vaardigheden of informatie die in de toekomst nuttig kan zijn voor projecten of gebieden, maar die momenteel niet actief in gebruik zijn. Dit zijn je digitale 'bibliotheekplanken'.
- Voor de beeldhouwer:
- Technische tips Alex (blogs, specifieke mondelinge adviezen over beitels, hamers, afwerking)
- Steensoorten database (diepgaande info over albast, marmer, speksteen, serpentijn, kalksteen etc. die je nog niet bewerkt hebt)
- Kunstgeschiedenis & stijlen (inspiratie van oude meesters, moderne kunstenaars)
- Tentoonstellingsruimtes & galeries (algemene informatie over mogelijke plekken voor toekomstige exposities)
- Verlichtingstechnieken voor sculpturen
- Boeken & artikelen over creativiteit
- De ADHD-connectie: dit is mijn 'shiny object syndrome'-vangnet. Ik kan alles vastleggen wat mijn interesse wekt, zonder dat het mijn huidige projecten ontspoort. Ik weet dat die briljante, maar nu niet-relevante ingeving over een nieuwe polijst methode voor brons veilig is opgeborgen in 'Bronnen', en ik kan er later op teruggrijpen als ik aan een brons-project begin. Dit vermindert de afleiding en de angst iets te missen.
A - Archief (wat af is of niet meer actief is)
- Definitie: alles wat is afgerond, niet meer actief is, maar dat je wilt bewaren voor toekomstige referentie.
- Voor de beeldhouwer:
- Afgerond project: Duinvallei-serie (met alle schetsen, foto's van de voortgang, notities, correspondentie)
- Kunstroute Leiden 2025
- De ADHD-connectie: dit is de grote opruiming voor mijn brein. Het 'afdichten' van projecten en taken die afgerond zijn, vermindert de mentale belasting van 'open loops'. Het geeft een gevoel van afsluiting en prestatie, wat zeer motiverend is voor mij. Bovendien maakt het ruimte voor nieuwe ideeën, zonder dat de oude projecten mentaal blijven 'zweven'.
Tip voor ADHD: verplaats notities. Een notitie kan beginnen als een 'Resource', evolueren naar een 'Project' en uiteindelijk eindigen in het 'Archief'. Dit is de dynamiek van het systeem. En voor mij, dit is het mooie van flexibele structuur. Het is oké als iets niet meteen perfect in een hokje past, zolang het maar ergens is en later verplaatst kan worden. De routine van het wekelijks organiseren is als een mentale reset.
Dit is waar je de ruwe informatie omzet in bruikbare kennis, en voor mij is dit een ongelooflijk krachtig hulpmiddel om mijn aandacht te richten en informatie te verankeren.
- Progressieve samenvatting (voor tekstuele content)
- Laag 1 (vetgedrukt). Welke zinnen of kernbegrippen zijn absoluut essentieel? Maak ze vetgedrukt. (Bijv. "Kwaliteit beitels is cruciaal", "Houten klopper voor zachte steen"). Voor mijn ADHD-brein, dat soms moeite heeft met lange teksten, helpt dit om de kern te pakken. Lees eens een van onze blogs, dan zal je dit terugzien.
- Laag 2 (gemarkeerd/gekleurd). Ga er nog een keer doorheen. Welke cruciale zinnen of alinea's zijn de 'goudklompjes'? Markeer ze opvallend (bijv. geel). De visuele prikkel van de markering helpt bij de retentie.
- Laag 3 (samenvatting). Schrijf bovenaan de notitie in jouw eigen woorden een korte samenvatting van het belangrijkste. Dit is jouw directe 'ingang' voor later. (Bijv. "Alex' tips voor beitels: kwaliteit, typen (tand, vlak, guts), en altijd scherp houden. Belangrijk voor efficiëntie en veiligheid.") Het actief herformuleren helpt mij om de informatie echt te verwerken en te onthouden.
- Optioneel: laag 4 (executieve samenvatting). Een extra korte kernzin voor als je echt snel moet scannen. (Bijv. "Beitels: essentieel gereedschap, kwaliteit > kwantiteit.") Perfect voor momenten dat mijn focus laag is en ik alleen de absolute kern nodig heb.
- Visuele destillatie. Voor foto's of video's: voeg beknopte bijschriften toe die de essentie vangen. Markeer het meest relevante deel van een afbeelding. Dit helpt mijn visuele brein om snel de kern van een beeld te identificeren.
- Audio destillatie. Voor voice-memo's: transcribeer de kernideeën in tekst. Dit zet de auditieve input om in een visueel doorzoekbare vorm.
Tip voor ADHD: je hoeft niet alles te destilleren. Destilleer alleen wat potentieel relevant of waardevol is voor jouw projecten of gebieden. Doe het wanneer je de informatie nodig hebt, of als een snelle wekelijkse routine. Het is een investering in je toekomstige zelf, en de actieve herhaling helpt bij retentie, een klassieke uitdaging bij ADHD. Het voorkomt ook dat je overweldigd raakt door de hoeveelheid informatie.
Dit is waar al je inspanningen samenkomen en de magie echt gebeurt. Je Second Brain is niet alleen voor opslag, het is een lanceerplatform voor creativiteit, en voor mij een fantastische manier om mijn ideeën daadwerkelijk tot uiting te brengen.
- Nieuwe ontwerpen. Ik heb 'Resources' over verschillende steensoorten en 'Technieken van Alex' gedestilleerd. Combineer dit met de 'Inspiratie' uit mijn Gebieden. Plots ontstaat een nieuw ontwerp dat rekening houdt met de hardheid van een specifieke steen en een techniek die ik onlangs heb geleerd. De bouwstenen liggen er al, wat de startdrempel – vaak hoog bij ADHD – aanzienlijk verlaagt.
- Klantvoorstellen. Ik heb in mijn 'Projecten' notities over een nieuwe opdracht en in mijn 'Resources' voorbeelden van eerdere sculpturen. Ik gebruik deze om snel een gedegen voorstel te schrijven, inclusief materiaalkeuze en procesbeschrijving. Dit bespaart me kostbare mentale energie en voorkomt uitstelgedrag.
- Lesplannen. Als ik zelf lesgeef, gebruik ik de gedestilleerde kennis over 'Technieken Alex' en 'Cursusmateriaal Ontwikkeling' om gestructureerde en inspirerende lessen te creëren. Ik weet precies waar de informatie staat, waardoor ik efficiënter kan voorbereiden en meer energie overhoud voor de interactie met de cursisten.
- Social media content. Met mijn verzamelde foto's van processen, mijn gedestilleerde tips van Alex, en mijn eigen reflecties, heb ik een constante stroom van content voor sociale media. De basis voor de teksten ligt er al, wat de afstemming met Imke en Fabian veel efficiënter maakt. Denk aan: "Wist je dat... Alex' tip over ruimtelijkheid?" Dit helpt ook bij consistentie, iets wat voor mij met ADHD soms een uitdaging is.
- Presentaties/blogs. Deze methode maakt het schrijven van dit soort blogs, presentaties voor een galerie, of een artist statement veel eenvoudiger. De bouwstenen liggen al klaar, ik hoef ze alleen nog maar te arrangeren en in mijn eigen, enthousiaste Simone-stijl te gieten.
Tip voor ADHD: begin klein. Je hoeft niet meteen een heel boek te schrijven. Schrijf een korte notitie, een reflectie, een Instagram-caption. Elke kleine uiting versterkt de lus van je Second Brain en geeft een 'quick win' gevoel van voldoening, wat motiverend werkt. Het helpt de neiging tot perfectionisme te doorbreken die soms samengaat met ADHD.
| De impact op mijn leven en kunst: de vrijheid van structuur Het implementeren van dit systeem, als aanvulling op mijn 'chaos schriftje', heeft mijn leven als kunstenaar en ondernemer met ADHD fundamenteel veranderd. Vroeger voelde ik me vaak overweldigd. Ik had honderden ideeën, maar het ontbrak me aan een systeem om ze te beheren. Ik begon vaak enthousiast aan iets nieuws, maar vergat dan de details van een eerder, net zo briljant idee, of wist niet waar ik informatie had opgeslagen. Dit leidde tot frustratie, verspilde tijd en een gevoel van altijd 'achter de feiten aanlopen'. Mijn hoofd was een overvolle archiefkast waar de laden spontaan openvlogen. Dankzij het Second Brain is die chaos getransformeerd in een beheersbaar, dynamisch systeem. |
- Minder overweldiging. Alleen al het feit dat ik weet dat alles veilig is opgeslagen, reduceert de mentale ruis enorm. Mijn hersenen hoeven niet meer constant te 'onthouden' waar alles is. Die rust geeft me ruimte om echt creatief te zijn, in plaats van te vechten tegen mijn eigen gedachten.
- Verbeterde focus. Wanneer ik aan een project werk, hoef ik niet afgeleid te worden door de gedachte aan die andere, nu irrelevante, briljante ideeën. Die zitten veilig in 'Bronnen' te wachten. Dit helpt me bij hyperfocus op het juiste moment, en vermindert de neiging om van de hak op de tak te springen.
- Efficiëntere uitvoering. De voor gedistilleerde notities en de logische organisatie van PARA maken het starten van taken (task initiation) veel makkelijker. De drempel om te beginnen is lager, omdat de voorbereiding al gedaan is.
- Consistente creativiteit & ondernemerschap. Ik kan nu veel consistentere content creëren, zowel voor het atelier als voor Samstone. Het managen van cliënten, het plannen van lessen met Alex, en zelfs de administratie, voelt minder chaotisch en meer gestroomlijnd.
- Minder 'brain fog'. Het continue proces van vastleggen en organiseren helpt mijn brein helder te houden. Ik voel me minder 'vol' en meer in controle.
- Zichtbare vooruitgang. De progressie in projecten en gebieden is tastbaar in mijn Second Brain. Dit geeft me de motivatie en het gevoel van accomplishment dat zo belangrijk is voor mij.
Mijn 'chaos schriftje' blijft de vonk, de ongetemde inspiratie, de plek waar mijn ADHD-brein vrijuit kan dumpen zonder oordeel. Het 'Tweede Brein' van Tiago Forte is de structuur die die vonk vangt, voedt en transformeert tot een duurzaam vuur. Het haalt de rommel uit mijn hoofd, waardoor mijn biologische brein zich kan richten op wat het het beste kan: intuïtief creëren, diepe verbanden leggen en nieuwe ideeën genereren.
Het is de brug tussen droom en realiteit, tussen ziel en steen. Door deze methodologie toe te passen, word je niet alleen een efficiëntere beeldhouwer; je wordt een rustigere, meer gefocuste en nog creatievere ziel. Het is de perfecte aanvulling op de warme en deskundige begeleiding die je in ons beeldhouwatelier ervaart. Samen zorgen we ervoor dat jouw creatieve droom niet alleen ontstaat, maar ook kan groeien, bloeien en de wereld kan verrijken, op een manier die past bij jouw unieke manier van denken en zijn. Het is een daad van zelfcompassie, een manier om mijn ADHD te omarmen en te laten werken voor mij, in plaats van ertegen te vechten.
Laat geen enkel waardevol idee meer verloren gaan! Ontdek tijdens de Chaos Schriftje methode masterclass hoe je jouw eigen 'tweede brein' opbouwt en je beeldhouwkunst naar een hoger niveau tilt. Wij helpen je graag verder op deze reis.
Bezoek beeldhouwatelier Simone van Olst in Leiden en ontdek met ons hoe een gestructureerde aanpak jouw intuïtie kan versterken! Volg een proefles of laat je inspireren tijdens een van onze lezingen of workshops. Geloof in jezelf, want wij geloven in jou.
RSS-feed