​De kompasnaald van je ziel: Jezelf vinden door te verliezen in kunst

Hallo daar, creatieve zielen!

Simone hier, en zoals jullie weten, duik ik graag diep. Diep in de steen, diep in het proces, en vooral, diep in onszelf. Vandaag neem ik je mee op een reis die ogenschijnlijk buiten ons lijkt te beginnen, maar die uiteindelijk leidt naar de meest verborgen kamers van ons innerlijk. Het gaat over dat fundamentele besef: jezelf richting geven is simpelweg onmogelijk zonder jezelf écht te kennen. En geloof me, dat begint allemaal met iets wonderbaarlijks simpels, iets dat we vaak over het hoofd zien: opmerken wat je aanspreekt.

We leven in een wereld vol prikkels, een constante stroom van informatie, beelden en geluiden die om onze aandacht vechten. Het is makkelijk om daarin te verdwalen, om de focus op onszelf te verliezen. Maar wat als ik je vertel dat het geheim van zelfkennis, en daarmee van zelfsturing, schuilt in de kleine momenten waarop je voelt: "Hé, daar word ik naartoe getrokken."? Dat kan een kleur zijn, een vorm, een melodie, een idee, of zelfs de tactiele ervaring van een ruwe steen in je handen. Die aantrekkingskracht is geen toeval, het is een echo van jouw innerlijke universum, een kompasnaald die wijst naar wat echt resoneert met jouw diepste kern.

Het universum binnenin: Jouw creatieve databank
Stel je eens voor, je hebt een heel universum aan gedachten, ideeën, onuitgesproken verlangens en latente talenten in je binnenste. Ik noem het graag mijn 'creatieve databank' – al is die van mij, met mijn ADHD, misschien wat chaotischer dan gemiddeld, vol met 'chaos-schriftjes' die wonderwel werken. Maar iedereen heeft zo'n databank, een schatkamer van potentiële expressie. De kunst is om die schatkamer te openen.

In de loop der tijd, door de dingen die je opmerkt en waar je je toe aangetrokken voelt, kun je nieuwe lagen van jezelf en facetten van je identiteit ontdekken. Het is een beetje als archeologie, maar dan van je ziel. Je graaft, je veegt stof weg, en daar, onder de oppervlakte van dagelijkse routines en verwachtingen, vind je iets nieuws, iets verrassends dat altijd al deel van je heeft uitgemaakt.

De paradox van zelfontdekking: Buiten zoeken om binnen te vinden

De paradox is prachtig: je zoekt buiten jezelf om in jezelf te zoeken. Je bezoekt musea, bewondert kunst, leest boeken, reist, ontmoet mensen, experimenteert met materialen. En bij elke ontdekking buiten jou, realiseer je je dat wat je vindt, die diepe resonantie die je voelt, altijd al in jou aanwezig was. Het was alleen nog niet wakker geschud, niet benoemd, niet erkend.

Neem nu kunstmusea. Ik ben er gek op, en ik ga er vaak en graag heen, vooral naar tentoonstellingen met experimentele, driedimensionale kunstvormen. Waarom? Omdat ik daar dingen zie die mijn innerlijke databank aan het werk zetten. Een lijnenspel, een textuur, een onverwachte vorm – het zijn geen externe objecten meer, maar spiegels die iets in mijzelf reflecteren. Ze activeren mijn eigen creatieve processen, dagen mijn perceptie uit en openen nieuwe paden in mijn gedachten. Dit is geen passief kijken, dit is een actieve dialoog met mijn eigen potentieel. Het is een zoektocht naar die momenten van herkenning, die vonken die iets in mijn eigen universum doen ontvlammen.

Het is wetenschappelijk bewezen dat creativiteit en zelfexpressie essentieel zijn voor ons welzijn. Onderzoekers zoals Brené Brown benadrukken het belang van kwetsbaarheid en authenticiteit in ons leven, en wat is kunst anders dan een uitdrukking van onze meest authentieke zelf? Wanneer we ons verbinden met kunst die ons raakt, verbinden we ons in feite met een deel van onszelf dat naar buiten wil komen.

Beeldhouwen als spiegel: Het langzame proces van zelfkennis
En hier komt het beeldhouwen om de hoek kijken, het langzame, meditatieve, soms frustrerende, maar altijd lonende proces van het werken in steen. Alex en ik weten er alles van, we doen dit al bijna 25 jaar samen. Beeldhouwen is de ultieme vorm van buiten zoeken om binnen te vinden.

Denk eens aan de ruwe steen. Het is een gegeven, massief, ogenschijnlijk onveranderlijk. Je benadert het met een idee, een concept, misschien een vaag gevoel van wat het zou kunnen worden. Maar de steen heeft zijn eigen wil, zijn eigen structuur, zijn eigen barsten en aders die je plannen kunnen doorkruisen. Het is precies in die weerstand, in die dialoog tussen jouw wil en de essentie van de steen, dat de magie ontstaat.

Dit proces dwingt je tot aandacht en observatie. Je moet de steen voelen, de dichtheid ervan inschatten, de richting van de nerf begrijpen. Dit zijn allemaal externe observaties, maar ze vertellen je indirect ook iets over jezelf. Hoe ga je om met onverwachte structuren? Word je gefrustreerd, of pas je je aan? Welke gereedschappen kies je, en waarom? Je leert je eigen geduld kennen, je doorzettingsvermogen, je vermogen tot probleemoplossing. Boeken zoals 'Zen en de kunst van het motoronderhoud' van Robert M. Pirsig, hoewel niet direct over beeldhouwen, raken aan de kern van dit proces: de diepe verbinding tussen de handeling, het materiaal en de innerlijke staat van de maker. Het is door je volledig te concentreren op het externe, dat je toegang krijgt tot je interne landschap.

Het is een fysieke expressie van je innerlijke wereld. De concepten die je in je hoofd hebt, de emoties die je voelt, de ideeën die je hebt opgeslagen in je creatieve databank, krijgen letterlijk vorm. En in die vertaling van het immateriële naar het materiële, ontdek je hoe diep je gedachten werkelijk zijn, hoe complex je emoties, hoe uniek je perspectief. Je leert je eigen artistieke signatuur herkennen, die onmiskenbare 'jij' die in elk van je werken te vinden is.

Het langzame tempo van beeldhouwen is daarbij van onschatbare waarde. In een wereld die draait om snelheid en directe bevrediging, dwingt steen je tot geduld. Je kunt een steen niet haasten. Elke slag, elke vijl-beweging is een bewuste keuze. Dit vertraagt je geest, creëert ruimte voor reflectie en stelt je in staat om dieper in te gaan op je proces, zowel het fysieke als het mentale. Deze langzaamheid is een krachtige tegenbeweging tegen de ADHD-chaos in mijn hoofd, een ankerpunt voor focus en overdenking. Het dwingt me om stil te staan, te voelen en te observeren, precies dat wat nodig is om die innerlijke schatkamer te verkennen.

Denk ook aan het aspect van loslaten. Soms moet je een stuk van de steen weghalen dat je oorspronkelijk wilde behouden, omdat de steen iets anders van je vraagt, of omdat je gaandeweg een beter inzicht krijgt. Dit is een metafoor voor het leven: het vermogen om plannen los te laten die niet langer dienen, om ruimte te maken voor iets nieuws en vaak beters. Dit proces van loslaten en aanpassen is cruciaal voor persoonlijke groei en zelfkennis.

Het is niet voor niets dat artiesten zoals Michelangelo uren, dagen, maanden, zelfs jaren konden werken aan één enkel stuk. Zij wisten dat de dialoog met het materiaal, de diepte van de concentratie, en de onvermijdelijke reflectie op het eigen kunnen, hen niet alleen tot meesterlijke kunstenaars maakte, maar ook tot diepere kenners van zichzelf. Het is een vorm van actieve meditatie, waarbij het hamertje en de beitel de rol van mantra overnemen.

Van zelfkennis naar zelfsturing: De kompasnaald kalibreren
​Dus, wat betekent dit alles voor het richting geven aan je leven? Wanneer je opmerkt wat je echt aanspreekt, wanneer je de tijd neemt om dat innerlijke universum te verkennen door middel van kunst of andere vormen van expressie, kalibreer je in feite de kompasnaald van je ziel. Je leert wat echt van jou is, wat je drijft, wat je energie geeft en waar je naartoe wilt. Dit is de basis van authentieke zelfsturing.

​
Zelfkennis stelt je in staat om bewuste keuzes te maken die resoneren met je diepste waarden en verlangens. Je zult minder snel beïnvloed worden door externe verwachtingen of de waan van de dag. Je ontwikkelt een innerlijke kracht en een helderheid van doel. Dit is wat ik iedereen gun, en wat Alex en ik zo belangrijk vinden in ons atelier.

Ons atelier in Leiden, de Kenauweg 17a, is niet zomaar een plek waar je leert hakken. Het is een plek waar je de ruimte krijgt om die diepe duik te nemen. Op dinsdag- en woensdagavond, en zaterdags, zijn Alex en ik er samen om je te begeleiden. En overdag op donderdag en vrijdag geef ik zelf les. We bieden die persoonlijke begeleiding, die cruciale feedback, de inspirerende omgeving en de gemeenschap die je nodig hebt om dit proces van zelfontdekking te omarmen.

De doorlopende cursus: Een reis zonder eindpunt
Onze doorlopende cursus is hiervoor de perfecte setting. Het is geen cursus met een eindpunt, maar een doorlopende reis. Net zoals zelfkennis een levenslang proces is, is artistieke groei dat ook. Je komt wanneer je kunt, je werkt aan je eigen tempo, en je krijgt de begeleiding die je op dat moment nodig hebt. Dit past perfect bij het concept van jezelf continu blijven ontdekken, nieuwe lagen van je identiteit aanboren.

​​We zien cursisten die maanden, jarenlang bij ons komen. Zij begrijpen dat de waarde niet zit in het voltooien van één werkstuk, maar in het proces van constante verfijning, zowel van de steen als van zichzelf. Ze komen met een vaag idee, en door de interactie met de steen, met ons, en met andere curisten, ontvouwt hun idee zich, wordt het duidelijker, dieper, meer 'zij'.

​En daar, precies op dat kruispunt van proces, zelfontdekking en meesterschap, komt ons nieuwe programma, de "Masters in Steen" mastermind groep, in beeld. Dit is niet zomaar een verdiepingsslag. Dit is een definitief jaarprogramma voor ambitieuze steenbeeldhouwers die echt de sprong willen wagen. Die voelen dat er een volgend niveau in hun werk wacht, en die de juiste focus, expertise en een stimulerende omgeving nodig hebben om die sprong te maken.

Masters in Steen: Het volgende niveau van zelfontdekking
Waarom is dit programma zo krachtig voor zelfontdekking?

1. Diepgaande persoonlijke begeleiding. Alex en ik werken al bijna 25 jaar samen met steen. Wij kennen de uitdagingen, de frustraties, de doorbraken. Onze begeleiding is niet gericht op 'een trucje leren', maar op het blootleggen van jouw unieke stem. We dagen je uit, stellen de juiste vragen, en helpen je dieper te graven dan je ooit dacht dat mogelijk was. We begeleiden je in het opmerken wat jou aanspreekt en dit te vertalen naar je werk, waardoor je steeds nieuwe facetten van jezelf ontdekt.
2. De kracht van de Mastermind Groep. Een selecte groep van gedreven, gelijkgestemde kunstenaars. Dit is waar de magie van collectieve intelligentie ontstaat. Je leert van elkaars processen, je deelt inzichten, je ontvangt en geeft feedback die je eigen blinde vlekken onthult. In zo'n omgeving voel je de bevestiging dat jouw zoektocht, jouw fascinaties, en jouw uitdagingen herkenbaar zijn. Dit vermindert het gevoel van isolatie dat veel kunstenaars ervaren en versterkt je zelfvertrouwen.
3. Toewerken naar een professionele expositie. Een concreet, extern doel zoals een kwalitatief hoogstaande expositie dwingt je tot een diepere reflectie op je werk. Het dwingt je om je eigen werk kritisch te bekijken vanuit een extern perspectief: Wat wil ik vertellen? Is dit werk 'af'? Hoe past dit werk in een groter oeuvre dat mijn unieke verhaal vertelt? Dit proces van cureren en presenteren is een directe spiegel van je eigen artistieke identiteit en maturiteit. Het zet je aan om nog scherper te kijken naar wat jou als kunstenaar definieert. Je bent niet alleen bezig met creëren, maar ook met communiceren wie je bent door middel van je kunst.
4. Een jaar van volledige committering. De duur van het programma is cruciaal. Zelfkennis en artistiek meesterschap zijn geen sprintjes, het zijn marathons. Een jaar lang volledig ondergedompeld zijn in dit proces, met de constante focus op je ontwikkeling, zorgt voor een diepgang die je zelden elders vindt. Het stelt je in staat om echt te experimenteren, fouten te maken, te leren en te groeien op een manier die korte cursussen simpelweg niet kunnen bieden. Je leert je eigen ritme, je eigen discipline, je eigen bronnen van inspiratie.

De echo van het universum: Een oproep tot ontdekking
Dus, herken jij jezelf in die drang naar meer? Voel je die diepe, onrustige vraag naar het 'volgende niveau' in je werk? Dat is die kompasnaald van je ziel die wijst. Die wil dat je opmerkt waar je je toe aangetrokken voelt, die je uitnodigt om verder te kijken dan de oppervlakte.

Bij het atelier van Alex en mij, Simone, in Leiden, bieden we de perfecte voedingsbodem voor dit soort diepe, persoonlijke en artistieke groei. Of je nu start met onze doorlopende lessen om de basis te leggen en te voelen wat steen met je doet, of dat je klaar bent voor de diepte van de "Masters in Steen" mastermind, de essentie blijft hetzelfde: het gaat om de dialoog met jezelf, de steen, en de wereld om je heen.

Die innerlijke databank, dat hele universum aan gedachten en ideeën in je binnenste, staat te popelen om ontdekt te worden. En ik kan je uit eigen ervaring vertellen: er is geen mooier en bevredigender proces dan dat van jezelf leren kennen, laag voor laag, facet voor facet, door de lens van je eigen creativiteit. Het is een levenslange reis, en wij nodigen je van harte uit om een stukje met ons mee te reizen.

Voel je de aantrekkingskracht? Voel je die prikkel van nieuwsgierigheid? Dat is jouw kompasnaald die spreekt. Luister ernaar. En wie weet, ontdekken we samen de onontdekte schatten in jouw innerlijke universum.