De ongetemde vrouwen van Musée Maillol

In het hart van het 7e arrondissement, verscholen achter een statige gevel aan de Rue de Grenelle, vonden wij, Alex Sluimer en Simone van Olst, een plek die de essentie van de vrouwelijke vorm viert zoals weinig andere musea dat doen: Musée Maillol.

​Terwijl de Parijse maartse zon voorzichtig doorbrak na de regen van de ochtend, stapten Alex en ik een wereld binnen die volledig in het teken staat van rust, volume en de pure kracht van het lichaam. Voor een beeldhouwer is dit geen museumbezoek, maar een pelgrimage naar de bron van de moderne figuratie.

De geboorte van een beeldhouwer: van weefgetouw naar steen
Aristide Maillol (1861–1944) was een kunstenaar die zijn ware roeping pas laat vond, wat zijn verhaal voor ons zo inspirerend maakt. Geboren in Banyuls-sur-Mer, aan de ruige kust van de Pyreneeën, begon hij zijn carrière als schilder en ontwerper van wandtapijten. Het was pas rond zijn veertigste, toen zijn gezichtsvermogen verslechterde en hij het fijne weefwerk moest opgeven, dat hij zich volledig op de beeldhouwkunst stortte.

Zijn pad naar de driedimensionale vorm was er een van radicale vereenvoudiging. Waar zijn tijdgenoot Rodin de nadruk legde op emotionele dramatiek en rusteloze texturen, koos Maillol voor de architectuur van het lichaam. Hij wilde de 'architect van de menselijke vorm' zijn. Hij brak met de academische tradities door terug te keren naar de klassieke eenvoud van de Griekse oudheid, maar dan met een modern hart. Zijn weg naar het meesterschap bewijst dat expertise vaak groeit uit de noodzaak om jezelf opnieuw uit te vinden — een thema dat in ons eigen atelier in Leiden en in mijn Transformatie-serie ook een grote rol speelt.

De kracht van de eigenheid: vrouwenlichamen in hun puurste vorm
Wat Alex en mij direct raakte; en waar we werkelijk gek op zijn, is de manier waarop Maillol vrouwenlichamen vormgeeft. In het museum staan sculpturen die niet proberen te voldoen aan een gemodelleerd of geïdealiseerd schoonheidsideaal. Het zijn lichamen die er simpelweg zijn. Ze stralen een enorme eigenheid en waardigheid uit; ze zijn krachtig, aards en volkomen ongekunsteld.

Maillol had de zeldzame gave om details weg te laten om de essentie te versterken. Je ziet geen overbodige spieren of minutieuze rimpelingen, maar grote, volle volumes die de ruimte opeisen. Er spreekt een prachtige humor uit zijn werk; een subtiele speelsheid in de houdingen die de beelden menselijk en benaderbaar maakt. Het is die puurheid, die weigering om het lichaam te 'versieren', die zo nauw aansluit bij mijn visie op de anatomie. In mijn lessen en in mijn werk, zoals in de Duinvallei-serie, zoek ik ook naar die zachte, omarmende vormen die beschutting bieden en de waarheid van het lijf vieren zonder opsmuk.

Inspiratie en de luwte van het Musée
Het Musée Maillol ademt een sfeer van intimiteit. Terwijl we door de zalen dwaalden, voelden we hoe de beelden van Maillol een dialoog aangaan met de architectuur van het pand. Voor ons was dit een moment van diepe reflectie na de hectiek van de expositie opening bij Marziart. Het zien van zijn grote bronzen en gipsen modellen herinnerde ons aan de noodzaak van rust in het creatieve proces.

Het werk van Maillol voelt als de 'luwte' die ik beschrijf in mijn Tussen de getijden-serie. Het is de stilte na de storm, de acceptatie van de vorm zoals die is. Zijn beelden 'staan' als een huis, onverwoestbaar in hun eenvoud.

​Deze week in Parijs heeft ons opnieuw laten zien dat expertise niet zit in hoe complex je iets kunt maken, maar in hoeveel je durft weg te laten om de essentie van het onderwerp bloot te leggen.

Praktische informatie voor je Parijs-trip

• Locatie: 59-61 Rue de Grenelle, 75007 Parijs.
• Sfeer: Een oase van rust in een drukke wijk, perfect om urenlang sculpturen te bestuderen.
• Tip: Let op de kleinere terracotta ontwerpen; hier zie je de directe hand van de meester in de klei, de kiem van zijn grootste werken.